USD
EUR
RUB

Ազգային ավանդական խաղեր։ Լախտախաղ

Լախտի կամ լախտ կոչվում են թելերից հյուված կամ կաշվե գոտիները, որ ունենում են բոլոր խաղացողները: Խաղում են թե’ կանայք, թե’ տղամարդիկ Բարեկենդանին, իսկ սովորական օրերին` գլխավորապես երիտասարները: Խաղացողների թիվը որոշակի չէ: Կարող է խաղալ մինչև 20-30 մարդ: Խաղացողները բաժանվում են երկու խմբի: Նախօրոք գծված կլոր շրջանի մեջ մտնում է մի խումբը` յուրաքանչյուրը իր լախտով, իսկ մյուս խումբը իր լախտերով շրջապատում է շրջանը: Շրջանի մեջ գտնվողները կլոր շրջանով գետնին շարում են իրենց լախտերը, նրանց խնդիրն է`թույլ չտալ շրջանից դուրս գտնվողներին փախցնել իրենց լախտերը: Դրսիններն իրենց լախտերով հարձակվում են ներսինների վրա` ջանալով փախցնել վերջիններիս և տիրանալ նրանց լախտերին: Դրսիններն իրավունք չունեն խախտելու սահմանը և անցնելու շրջանից ներս, ներսիններն էլ դուրս գալու իրավունք չունեն: Ներսինները գետնին դրված իրենց լախտերը պաշտպանում են` ոտքը նրա վրա դնելով, իսկ դրսինների լախտերի հարվածներից պաշտպանվում են խուսանավելով կամ ձեռքերով, և եթե կարողանան` ոտքի հարվածներով հեռու են մղում նրանց: Ներսինների յուրաքանչյուր լախտի գրավում դրսինների կողմից` այդ լախտի տիրոջ` խաղից դուրս գալ է նշանակում: Դրսինների հաղթանակը ներսինների բոլոր լախտերը փախցնելն ու նրանց տերերին գերի վերցնելն է, իսկ ներսինները դրսիններին հաղթում են` նրանց ոտքի թաթը տրորելու դեպքում: Շրջագծի վրա կամ նրանից ներս հայտնված ոտքը անմիջապես տրորվում է ներսինների կողմից, և հարձակվող խմբի այդ անդամը դուրս է գալիս խաղից: Հարձակվողներին այդպես հերթով չեզոքացնելուց հետո պաշտպանվող խումբը վեր է ածվում հարձակվողների, վերջինս` պաշտպանվողների:

Լախտախաղերի ինչպես անունները, այնպես էլ պայմանները հայոց տարբեր գավառներում ունեն իրենց տարբերակները: Հայտնի էին «լախտի», «ճղլախտի», «գծալախտի», «կարապետ լախտի», «չվանոցիկ», «գոտու խաղ» և այլ անուններ:

Խաղի մեկ այլ տարբերակում ներսինները նստում են իրենց լախտերի վրա, դրսիններն առանց լախտերի, միայն ոտքերով հարվածելով` փորձում են խլել նրանց լախտերը: Խլված լախտերը դառնում են հարվածելու գործիքներ:

Մեկ այլ տարբերակում ներսինները պաշտպանում են միայն մեկ լախտ` դրսինների հարձակումը ետ մղելով աքացիներով: Ըստ պայմանի բոլոր հարվածները հասցվում են միայն գոտկատեղից ներքև: Միաժամանակ ներսինները փորձում են շրջանի ներսը քաշել հարձակվող խմբի անդամներից մեկին, և հաջողության դեպքում խմբերի դերերը փոխվում են, իսկ եթե դրսիններին է բախտը ժպտում և նրանց հաջողվում է փախցնել լախտը, ապա այդ լախտով սկսում են հարվածել ներսիններին:

Լրահոս
«Սովորականն անսովոր է»․ Լեոնիդ Ենգիբարյան «Մի մրահոն աղջիկ տեսա». Իսահակյան «Հոգևոր Հայաստան». Վահան Տերյան Մեր մանկության խաղերը. «Արդար–մեղավոր» Հեքիաթ. «Քեֆ անողին քեֆ չի պակսիլ». Թումանյան «Դու». Պարույր Սևակ «Հոգևոր Հայաստան». Վահան Տերյան Մեր մանկության խաղերը. «Հինգ այծատեր» Հեքիաթ. «Անբան Հուռին». Թումանյան «Իմ ընկեր Հրանտը». Նարեկ Գալստյան «Միշտ նույն խոհերի շշուկին հլու». Վահան Տերյան Հայ գուսանական երգեր. «Հայրիկ» Մեր մանկության խաղերը. «Մանկական զինվորական խաղ» Հեքիաթ. «Եդեմական ծաղիկը». Թումանյան «Երկխոսություն երկխոսության մասին». Խորխե Լուիս Բորխես «Կատուն». Լեոնիդ Ենգիբարյան Հայ գուսանական երգեր. «Սարի սիրուն յար» «Մատյան Ողբերգության». Գրիգոր Նարեկացի Մեր մանկության խաղերը. «Գող և փաշա» Հեքիաթ. «Բարեկենդանը». Թումանյան «Քեզանից հետո». Արփի Սիրադեղյան «Ապրել». Պարույր Սևակ «Մատյան Ողբերգության». Գրիգոր Նարեկացի Մեր մանկության խաղերը. «5 քար» Հեքիաթ. «Սուտլիկ որսկանը». Թումանյան «Աղոթք». Կարեն Կարապետյան «Տրտունջք». Դուրյան «Մատյան Ողբերգության». Գրիգոր Նարեկացի Մեր մանկության խաղերը. «Զիլինա» Հեքիաթ. «Անհաղթ աքլորը». Թումանյան «Քնքուշ լուսնի շուշան-փոշին». Իսահակյան «Պապն ու թոռը». Ստեփան Զորյան «Մատյան Ողբերգության». Գրիգոր Նարեկացի Հեքիաթ. «Պոչատ աղվեսը». Թումանյան Մեր մանկության խաղերը. «Թզուկներ և հսկաներ» «Կանաչ դաշտը». Հրանտ Մաթևոսյան Հայ գուսանական երգեր. «Սարեր կաղաչեմ» «Մատյան Ողբերգության». Գրիգոր Նարեկացի Մեր մանկության խաղերը. «Ստոպ» Հեքիաթ. «Կռնատ աղջիկը». Թումանյան
website by Sargssyan