USD
EUR
RUB

«Մշակույթը պետք է ազատել հղփացած ժամանցի կապանքներից»

 
 

Հարցազրույց ռեժիսոր Լեւոն Իվանյանի հետ

-Պարոն Իվանյան, 2017թ. մեզ հետ հարցազրույցներից մեկն ավարտեցիք մշակույթի գերիշխանության մասին ձեր արտահայտությամբ՝ կա ճանապարհ, որի դեպքում մենք կարող ենք լինել հաղթող Հայաստան։ Նշեցիք, որ համաշխարհային դրամատիրական մեռնող համակարգի փոխարեն պետք է Հայաստանում ծնունդ առնի մշակույթի գերիշխանության նոր համակարգ: Շեշտեցիք նաեւ, որ սա առանձին թեմա է… Կարո՞ղ ենք հիմա անդրադառնալ «առանձին թեմային»։

– Շատ արագ պետք է ազատվենք աղքատ երկիր, փոքր երկիր, երրորդ երկիր, շրջափակված ու ճարահատված երկիր լինելու այն անհիմն պարտադրանքներից, որի համար արեւմտյան, հյուսիսային, արեւելյան եւ հարավային կողմերի միջազգային հանրություն կոչվող մեր «հոգատար բարեկամները», մեր «ինքնագոհ» իշխանությունների օգնությամբ, գերագույն ջանք են գործադրում, որ հանկարծ հայ մարդը ոչ մի վայրկյան ազատ շունչ չքաշի, որ հանկարծ հայերն իրենց չհամարեն հարուստ երկիր, մեծ երկիր, գրագետ երկիր, ազնվական երկիր, հզոր երկիր ու բոլոր ոլորտներում հաղթանակած երկիր։ Եվ հանկարծ չասվի այնպես, ինչպես բրիտանացի լեգենդար հետախույզ Լորենս Արաբացին էր ներկայացնում իր զեկուցագրում հայերին՝ «Հայերը ամենախելացի, ամենակատարյալ ընտրասերված, ամենաբարձր զարգացած ցեղն են աշխարհում՝ քաղաքակրթվածության տեսակետից: Ասում եմ ձեզ, որ եթե հայերին առիթ տրվի մի կարգին թռիչք առնելու աշխարհում, եւ նրանք ազատ իշխանություն ձեռք բերեն երկրագնդի որեւէ անկյունում, ամբողջ մոլորակի տերը կդառնան եւ կաշխատեցնեն ամբողջ մնացյալ մարդկությանը»: Ես ուղիղ այս միտքն եմ ուզում ասել, բայց հայ մարդու ասածն այս դեպքում արժեք չունի։ Բայց մեկ ուղղում կուզեի անել՝ «կաշխատեցնեն» բառը կփոխեի «կփրկեն» բառով։ Իմ համոզմունքը հետեւյալն է՝ «միայն Հայաստանը կարող է փրկել աշխարհի բոլոր պետություններին կապիտալիստական, ստրկատիրության, ամեն ինչ ոչնչացնող ճիրաններից»։ Աշխարհը հոգեվարքի մեջ է եւ մի փրկօղակ կամ լույս է պետք այս համաշխարհային համատարած խավարից դուրս գալու համար։ Ոչ մի տեղ մարդուն վայել կյանք չկա։

– Դուք կարծում եք, որ փոքր Հայաստանը այդ բարդագույն խնդիրը կարող է լուծե՞լ։

– Նախ՝ մի ասեք «փոքր Հայաստան», ադամանդն էլ է փոքր…

– Գուցե արդեն անցնե՞նք բուն թեմային…

– Ամենից կարեւորն այն է, որ այս խնդրում տխմար հեղափոխության կարիք չկա, այլ փոփոխությունը պետք է կատարել մտածողության մեջ, ուղեղում, այնպիսի ուղեղում, որ քարացած չէ սոցիալական, քաղաքական, տնտեսական, իրավաֆինանսական անվերջանալի եւ երբեք չլուծվող խնդիրների մեջ։ Թող մնան, պաշտպանեն, ավելի ապահով լինեն, ավելի հաստատուն իշխանություն ունենան, ավելի լավ պահեն մեր սոցիալ -տնտեսական երկիրը, որ ոչնչով չի տարբերվում մյուս երկրներից։ Միայն թե մշակույթը ազատեն սոցիալական, ֆինանսական ու հղփացած ժամանցի կապանքներից։

Ազատեն իսկական երկիրը` Մշակութային Հայաստանը եւ մանավանդ չխառնվեն դրա կառավարմանը։ Մշակույթն ինքը ոչ մեկի օգնության կարիքը չունի, եթե այն ղեկավարում է սկզբունք ունեցող մշակույթի մարդը։ Այս դեպքում պետք է տարանջատենք արվեստը մշակույթ հասկացությունից եւ մշակույթի համակարգմանը տրվի փոքր-ինչ ավելի բարձր գործադրման դիրք` փոքր խմբի կառավարմամբ, որտեղ մի կիզակետի կբերվի կրթության, գիտության, արվեստի, երիտասարդության, սփյուռքի, երկրի պաշտպանության նախարարական համակարգերի գործունեությունը։ Որպես գործնական օղակ այն կգործի հայոց լեզվի եւ հայկական մշակույթի նորակառույց տաճարում՝ կողմնորոշիչ դառնալով հատկապես ազգային գործունեություն ծավալելու համար, որն ամենեւին չի նշանակում ամփոփվել ոչ հայկական բնույթի արեւելյան ծամածռությունների մեջ, այլ մասնակից դառնալով ազգային եւ համաշխարհային դասական արվեստի նվաճումներին, դառնալ միջազգային մշակութային դրսեւորումների կենտրոնատեղի: Մյուս երկրները շատ արագ կանցնեն իրենց մշակութային դեմքը գտնելու ծրագրեր ստեղծելուն եւ այս անգամ էլ Հայաստան երկիրը հիմք կդառնա նոր տիպի աշխարհ` այսինքն մշակութային փոխհարաբերությունների աշխարհ ստեղծելու համար։ Ապագան դա է լինելու։ Մնացած ամեն ինչ հին է, հնացած է, ծիծաղելի է… 

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԸ

Լրահոս
Անցողիկ միայնություն Ապահովել երեխայի բարոյական անվտանգությունը Խաչը հայ մշակույթում Տիգրան Համասյան. «Մարկոսն ու Մարկոսը» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն իր օրհնությունը բաշխեց Մասիս քաղաքի ուխտավորներին Եթովպական պատարագները «եվրոպականացրած» հայազգի կոմպոզիտորը կներկայանա մեծակտավ երկերով «Արմենիա» միջազգային փառատոնը Հայաստան է հրավիրում մեծահամբավ երաժիշտների «Մշակույթը մեռնում է եւ վիրահատական միջոցներ են անհրաժեշտ» Տ. Կորյուն աբեղա Առաքելյանն ազատվել է Ս. Գայանե վանքի վանահոր պարտականություններից Ստանիսլավսկու անվան թատրոնի գեղղեկավարի ընտրությունը հետաձգվել է «Մեր հավատարմությունն ենք վերահաստատում Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի եւ նրա գահակալի հանդեպ» Բրազիլիայի հայոց թեմի առաջնորդ Ի՞նչն էր Իջևանի մի խումբ երեխաների բերել Հայաստանի Ազգային պատկերասրահ Հռոմում ցուցադրվել է Լեոնարդո դա Վինչիի ամենավաղ աշխատանքը Քոչարի «Կիբեռնետիկայի մուսան» և աշխարհի արարումը Սոնա Վան Փշրանքներ Մարդը որպես արժեք և բնություն Տոն Սուրբ թագմանիչների՝ Մեսրոպ Մաշտոցի և Սահակ Պարթևի Ստանիսլավսկու անվան թատրոնում հնարավոր է այսօր գեղ.ղեկավարի ընտրություն տեղի չունենա Արեւ Պետրոսյան. «Չէի պատկերացնում, որ ինչ-որ մեկը կարող է շարժել նկարս» Առաջին անգամ Հայաստանը կհյուրընկալի 1֊ին կամ 2֊րդ լիամետրաժ ֆիլմի կինոռեժիսորների՝ Փոքր Կովկասի 4 երկրից Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն իր օրհնությունը բաշխեց Բջնիի ուխտավորներին Սևակյան երեկո` նվիրված Ռուբեն Սևակ բանաստեղծի հիշատակին Սիրելիս Հին պայտի նման Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Երուսաղեմի Հայոց Պատրիարքության Սրբոց Թարգմանչաց վարժարանի ուսուցիչներին Ստանիսլավսկու անվան թատրոնն արդեն ութ ամիս է առանց գեղարվեստական ղեկավարի է Հայկո․ Որինչ չի մնա Արևի շնչառությունը Բոլորը մեկին չպիտի սպասեն «Հարսանիք թիկունքում»․ աղմուկ հանած ներկայացումը թատրոն է բերել դատախազներին, ԱԱԾ աշխատակիցներին Ռաֆայել Իսրայելյանի ստեղծած խաչքարը կներառվի հուշարձանների ցանկում Կրոնական տեսակետ էֆթանազիայի մասին Լեւոն Աբրահամյան. «Ուզում եմ տեսնել ավելի հայրական մոտեցմամբ մարդու» Մոխրավուն փողոցը և մի տուփ գունավոր մատիտ Կատալոնիայի մի քանի միությունների կողմից կատարված հայտարարության վերաբերյալ. Տ․ Սիփան վարդապետ Գևորգյան Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի անդամներն այցելեցին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին Նախանձի վնասները Ներս Աշխարհը լույս է, աշխարհը սիրելու մասին
website by Sargssyan