USD
EUR
RUB

Հայ եկեղեցու յոթ սրբարար խորհուրդները․ Մկրտություն

Ըստ առաքելական ավանդության՝ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին ընդունել է 7 սրբարար խորհուրդ. մկրտություն, դրոշմ, ապաշխարություն, հաղորդություն, ամուսնություն կամ պսակ, կարգ քահանայության կամ ձեռնադրություն և կարգ հիվանդաց (վերջին օծում):

«Խորհուրդ է ծածկելոց իրաց յայտնութիւն»,-ասում է սուրբ Գրիգոր Տաթևացին, այսինքն՝ այն, որ ծածկված է մարմնավոր տեսությունից, ներկայանում է մեզ իրական արտահայտությամբ: «Խորհուրդ» ասելով՝ հասկանում ենք խորհրդավոր՝ աստվածային մի բան, որը կարող ենք ընկալել միայն հոգևոր աչքերով, այսինքն՝ հավատով:

«Խորհուրդ» բառը թարգմանությունն է հունարեն «միսթերիոն» բառի, որը նշանակում է «ծածկված, թաքնված բան»: Սուրբ խորհուրդների միջոցով Եկեղեցին ներկայացնում է քրիստոնեական վարդապետության էությունը: Բոլոր խորհուրդները կատարվում են աղոթքով և մեզ տեսանելի են արտաքին զգալի նշաններով, բայց ներքին շնորհներն ու պարգևներն իմանալի են, անտեսանելի: Աստված այս սրբազան խորհուրդների մատակարարությունը հանձնեց հոգևորականներին: Ինքը՝ Քրիստոս, կատարելով քահանայապետության պաշտոնը, սրբազան խորհուրդի մատակարարությունն ավանդեց հատկապես առաքյալներին և 72 աշակերտներին, նրանք էլ՝ իրենց հետևորդներին: «Ով ընդունում է Սուրբ Խորհուրդները հավատքով ու երկյուղածությամբ, նա ստանում է աստվածային օրհնություն և շնորհ…» (Արշակ Տեր-Միքելյան):

Եկեղեցու առաջին և սրբարար խորհուրդը մկրտությունն է, որը հաստատեց Ինքը՝ Հիսուս Քրիստոս՝ մկրտվելով Հորդանանում, և ավանդեց առաքյալներին՝ ասելով. «Գնացե՛ք, այսուհետև աշակերտ դարձրեք բոլոր ազգերին. մկրտեցե՛ք նրանց Հոր, Որդու և Սուրբ Հոգու անունով, ուսուցանեք նրանց պահել այն ամենը, ինչ որ պատվիրեցի ձեզ» (Մատթեոս ԻԸ 18-19): Մարդը մարմնավոր և հոգևոր էակ է. ինչպես մարմինն ունի իր ծնունդը, նույնպես և հոգին: Մինչև մարդը չծնվի ջրից և Հոգուց, չի կարող վայելել Աստծո արքայությունը. «Եթե մեկը վերստին չծնվի… ջրից և Հոգուց, չի կարող Աստծո արքայությունը մտնել: Որովհետև մարմնից ծնվածը մարմին է, իսկ Հոգուց ծնվածը՝ հոգի» (Հովհաննես Գ 3-6):

Մկրտությամբ մարդը նորոգվում է, վերածնվում և մաքրվում ադամական (սկզբնական) մեղքից, որն առաջացավ Ադամի անհնազանդության պատճառով: Քրիստոս Իր մարդեղությամբ, մկրտության սուրբ խորհրդի միջոցով, քարոզչությամբ, քավչական մահով և հարությամբ մարդուն ազատեց ադամական մեղքից. «Ով հավատա և մկրտվի, պիտի փրկվի, և ով չհավատա, պիտի դատապարտվի» (Մարկոս ԺԳ 16): Մկրտվողն ընդունում է Սուրբ Հոգին, որդեգրվում Հայր Աստծուն և դառնում սրբված անդամ Քրիստոսի Եկեղեցու: Մեր եկեղեցին պահպանել է մկրտության նախնական ձևը, այն է՝ երեք անգամ ընկղմելը ջրի մեջ: Առաջին ընկղմումը նշանակում է Հիսուս Քրիստոսի մահը, երկրորդը՝ թաղումը, իսկ երրորդը՝ հարությունը: Այս գործողությամբ և աղոթքով թաղվում է հին մարդը, վերածնվում է նորը:

Մեծահասակների դեպքում ընկղմման փոխարեն պարզապես երեսի լվացում է տեղի ունենում: Առաքյալների ժամանակներից սովորություն է դարձել մկրտել մանուկներին, ինչպես Հին ուխտի մեջ ութօրյա թլպատությունն էր: Մանկամկրտության օրինակները բազում են Նոր կտակարանում: Բերենք մեկ օրինակ. «Լիդիա անունով աստվածավախ մի կին…մկրտվեց ինքը և իր տունը» (Գործք առաքելոց ԺԶ 14-15): Հայոց Եկեղեցին, հետևելով առաքելական կանոններին և ավանդություններին, ընդունել է մանուկների մկրտությունը: Չափահաս ու հասունացած մկրտվողից պահանջվում է հավատքի ճանաչողություն և փրկության գիտակցություն: Մանուկը մկրտվում է ծնողների հավատով: Մկրտությունն անկրկնելի խորհուրդ է, որովհետև նորից մկրտվել նշանակում է վերստին խաչել Քրիստոսին (տե՛ս Եբրայեցիներ Զ 4-6): «Մե՛կ տեր կա, մե՛կ հավատ, մե՛կ մկրտություն» (Եփեսացիներ Դ 5): Մկրտությամբ մարդն ունենում է իր պահապան հրեշտակը, որն Աստծու առջև մեր բարեխոսն է:

Մկրտությունից առաջ ընտրում ենք կնքահայր, ով անպատճառ պետք է լինի մկրտված և հավատացյալ անձ: Քահանան (երեք անգամ) հարցնում է կնքահորը. «Այս երախան (այսպես են կոչում չմկրտվածին) ի՞նչ է ցանկանում»: Կնքահայրը (երեք անգամ) պատասխանում է. «Հավատք, հույս, սեր և մկրտություն: Մկրտվել և արդարանալ, սրբվել մեղքերից, ազատվել դևերից և ծառայել Աստծուն» (Մաշտոց, «Կանոն Սուրբ Մկրտության»): Մկրտության համար արգելված օրեր չկան: Մկրտվել կարող են նաև հղի կանայք: Նրանց մկրտությունը պտղին չի վերաբերում:

Այսպիսով Քրիստոս մկրտվեց՝ ջախջախելով վիշապի (չարի) գլուխը, որը ջրում էր, ըստ Հոբի խոսքի (տե՛ս Հոբ ԽԱ 25), վերացրեց բոլոր պատուհասները՝ սանձելով ու խափանելով մահը, քանզի մկրտությամբ լուծարվեց մահվան խայթոցը, սրբեց ջուրը՝ այն դարձնելով կյանքի ու սրբության նյութ, բացեց երկինքը և հրավիրեց ամենքին մտնել և այն ժառանգել: «Չի կարող երկինք մտնել նա, ով եթե անգամ առաքինի է իր գործերով, բայց մկրտությամբ չի ստացել Սուրբ Հոգու կնիքը» (սուրբ Կյուրեղ Երուսաղեմացի): Մենք՝ Քրիստոսի հետևորդներս, մեղքերով հանդերձ ջուրն իջնելով՝ այնտեղից ելնում ենք արդարությամբ կենդանացած, քանզի «Մկրտությամբ թաղվեցինք նրա հետ մահվան մեջ, որպեսզի, ինչպես որ Քրիստոս մեռելներից հարություն առավ Հոր փառքով, նույնպես և մենք քայլենք նոր կյանքով. որովհետև եթե նրա մահվան նմանությամբ տնկակից եղանք նրան, պիտի լինենք նաև նրա հարության նմանությամբ» (Հռոմեացիներ Զ 4-5):
(շարունակելի)

Պատրաստեց Անժելա ԽԱՉԱՏՐՅԱՆԸ
Շողակն ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ

Լրահոս
«Թաբոր լեռան վրայ» Պյոտր Սվիտալսկի․ «Սարյանը Հայաստանի այցեքարտն է Եվրոպայում» Freedom House. «Ազատությունն աշխարհում-2018». Հայաստանը և Լեռնային Ղարաբաղը «մասամբ ազատ» են, Ադրբեջանը՝ ոչ ազատ Մենք հաճախ կենտրոնանում ենք բաժակի վրա՝ մոռանալով վայելել սուրճի համը Ռուբեն Սևակ․ Դուն Հրաշքն ես Սերժ Սարգսյանը՝ ՀՀ ապագա նախագահի մասին․ «Նա պետք է վայելի հեղինակություն և որ ամենակարևորն է՝ անկողմնակալ մարդ լինի, ով երբեք քաղաքականությամբ չի զբաղվել» Նախագահ Սարգսյանը Հայաստանի ազգային հերոս Հովհաննես Չեքիջյանին հանձնել է Հայրենիքի շքանշանը Հայոց եկեղեցու կացությունը Սովետական իշխանության արշալույսին ՈՒրիշ ձկներ են ջրում Սոս Ջանիբեկյանը, Մաց Լանգբական, Տատյանա Սպիվակովան ու Նաիրա Զաքարյանը՝ Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմում Քելե, քելե Սարկավագուհիների ավանդույթի վերականգման հարցում պետք է զգույշ լինել. Վահրամ քահանա Մելիքյան Արտերկրում գործող միակ պետական հայկական թատրոնի դերասանները հնրավորություն կունենան հանդիսատեսին ներկայանալ սեփական, վերանորոգված թատրոնի շենքում Էլ իմաստ չունի... Ընտրուեց Գերմանիոյ Հայոց Թեմի համար Առաջնորդական Տեղապահը Նախանձի մասին (բարոյախրատական պատում) Դեպի բանակ ճանապարհը անցնում է եկեղեցով Շքեղ հայկական թատրոն Հայաստանի սահմաններից դուրս․ Տիգրան Վիրաբյանի գրառումը Երաժշտական դեգերումներ՝ Դանիել Երաժիշտի հետ Այն տարիները, որոնք անցկացրեցի կալանավայրում, ինձ օգնեցին մարդ տեսակին ճանաչելու ավելի խորը. Մովսես Նիկողոսյան Սբ. Հովհաննես Կարապետի ծննդյան տոն Ամեն ինչ խաղ է: Ես դուրս մնացի խաղից Մարդու իմաստությունը ինչո՞ւ Սուրբ Հոգին աղավնու կերպարանքով իջավ Էքզյուպերիի «Գիշերային թռիչք»-ը հայերեն թարգմանությամբ կներկայացվի ընթերցողին Նապաստակն ու դերձակները Պատրանք Հայկական գինու երեկո Մինսկում Կյանքը մահվան շեմին Մարդ Հույս «Թե մի ճյուղ ես անգիտակցաբար կոտրել՝ տասը ծառ տնկիր» Ցուցահանդեսում որպես Մոդիլիանիի աշխատանք ներկայացված 20 գեղանկար կեղծ է ճանաչվել Մեր Տեր եւ Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի անվանակոչությունը. հունվարի 13-ին Օպերային թատրոնը 2018-ի խաղաշրջանը կբացի փետրվարի 4-ին՝ «Անուշ» օպերայով Ես դրսում ո՛չ ապրելու, ո՛չ էլ բնակարան ձեռքբերելու նպատակ չունեմ. Ավետ Բարսեղյանը Հայաստանում նոր գործ է պատրաստում Ամերիկյան կինոակադեմիան ավարտել է «Օսկար»-ի թեկնածուների ընտրությունը Ինչու Ռուզան Վիթը չի վերադառնում թատրոն Արյան կանչը «Մեծապատիվ մուրացկաններ»․ ռեժիսորը և ժամանակը
website by Sargssyan