USD
EUR
RUB

«Մեզ մոտ երաժշտական թատրոնի ժանրը ոչ թե կաղում է, այլ չկա»

 

Արմեն Մելքիսաթյանը «հին» բեմադրությանը նոր շունչ է տվել

Պիացոլան իր առաջին տանգոն՝ La catinga, գրեց 11 տարեկանում, իսկ կյանքի վերջին 10 տարիներին ստեղծեց 300-ը (նա ապրել է 72 տարի) ու մահվանից առաջ թողեց հետեւյալ գրությունը. «Արգենտինայում նույնիսկ կրոնը կարելի է փոխարինել մեկ այլ դավանանքով, բայց ոչ երբեք տանգոն, այն եղել է ու կմնա Արգենտինայի այցեքարտը»: ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից 2009թ. տանգոն ճանաչվեց որպես այդ երկրի ոչ միայն այցեքարտ, այլ աշխարհի մարդկային ժառանգություն, որի մեջ ամփոփվում է ազատագրված ստրուկների, էմիգրանտների, սոցիալական բեւեռվածության, աղքատության ու ռասիզմի բովից ելած եվրոպական, աֆրիկյան ու հնդկացիական մշակույթները:

Լեգենդար կոմպոզիտորի տանգոները հաճախ են հնչում հայաստանյան կոլեկտիվների մեկնաբանմամբ, բայց առաջին անգամ Ազգային օպերային թատրոնում իբրեւ մեկ գործողությամբ բալետ 10 տարի առաջ ներկայացվեց խորեոգրաֆ Ռուդոլֆ Խառատյանի բեմադրությամբ: Իսկ Պիացոլայի միակ օպերան՝ «Մարիան Բուենոս Այրեսից», մեր հանդիսատեսի դատին հանձնվեց 2016թ., Արմեն Մելիքսեթյանի բեմադրությամբ, մինչդեռ հիշյալ օպերան Ռուսաստանում առաջին անգամ բեմադրվել է Սանկտ Պետերբուրգում՝ 2017թ., ժամանակակից արվեստի «Էրարտա» թանգարանում: «Առավոտն» անդրադարձել էր այս ներկայացմանը: Հիշեցնենք, որ պրեմիերային Արգենտինայից հատուկ հրավիրված էր մեր ունկնդրին քաջածանոթ բանդոնեոնահար Կառլոս Բուռնոն: Բեմադրությանը հրավիրված էին նաեւ օպերային թատրոնի երաժիշտների «Օպերիտա» անսամբլը՝ Մադաթ Ավանեսովի ղեկավարությամբ, ինչպես նաեւ բալետի արտիստներ, նկարիչը Ռաֆայել Խաչատուրյանն էր, զգեստների էսքիզների հեղինակը՝ Ռուբինա Հովհաննիսյանը: Քանի որ օպերա-տանգոն առաջին փորձն էր մեր իրականությունում, այն հետաքրքրել էր մեր հանդիսատեսին:

 Օրերս երկարատեւ ընդմիջումից հետո դարձյալ ներկա գտնվեցինք հիշյալ օպերայի մելիքսեթյանական բեմադրությանը եւ արձանագրեցինք որոշ փոփոխություններ, այդ թվում՝ նաեւ ռեժիսորական: Օրինակ, ներկայացումն այս անգամ ընթացավ ֆոնոգրամայի ուղեկցությամբ, գլխավոր կերպարի՝ Մարիայի դերում այս անգամ Արմինե Մարդոյանն էր, նաեւ՝ բալետի արտիստներին փոխարինում էին լատինաամերիկյան ոճի պարերի պրոֆեսիոնալներ, միջազգային մրցույթների դափնեկիրներ Թագուհի Մարկոսյանը, Հարություն Թոփալիդիսը եւ Պետրոս Աֆարյանը: Դերերում, ինչպես նախորդ անգամ, նույն անուններն էին՝ Կարեն Խաչատրյան (Դունդե), Սեւակ Մուսախանյան (Պայադոր), Արա Ասատուրյան (Հոգեբույժ), Արեւ Հակոբյան (Մարիայի ստվեր) եւ Անի Թամազյան (փոքրիկ Մարիա): Չմոռանանք նշել բալետմայստեր Անի Գալստյանի եւ ռեժիսորի ասիստենտ Արա Ասատուրյանի անունները, նաեւ էկրանային համակարգի առկայությունը, որը այս անգամ էլ օգնում էր հանդիսատեսին ավելի մատչելի ընկալել սյուժեն:

Մեզ հետաքրքրող հարցին՝ ինչո՞ւ միայն մեկ տարի հետո հանդիպեցինք «Մարիան Բուենոս Այրեսից» օպերային, այն էլ նոր ընթերցմամբ, Արմեն Մելիքսեթյանը պատասխանեց. «Այո, կրճատումներին զուգահեռ բեմադրվեցին նաեւ նոր հատվածներ…Սա բեմադրող ռեժիսորի համար նորմալ աշխատաոճ է: Օրինակ, նախորդ բեմադրության ժամանակ, ըստ իս, նվագախումբը, որ բեմում էր՝ կաշկանդում էր արտիստներին: Սա՝ ամենատեսանելին: Իհարկե, բեմադրել եմ նաեւ նոր հատվածներ եւս, բայց այստեղ որոշիչ դերն, ի վերջո, հեգեմոնիան, երաժշտությունն է: Մյուս կողմից՝ հստակ սյուժետային գիծ չկա: Արգենտինացի բանաստեղծ Օրասիո Ֆերերի ստեղծագործությունների հետ համադրել եմ նաեւ նմուշներ Գարսիա Լորկայի եւ Բորխեսի պոեզիայից: Կարճ ասած՝ կարող ես ազատ մանեւրել: Կարեւորը, որ երիտասարդները, նոր սերունդը թատրոն հաճախի ու տեսնի՝ ինչ է նշանակում երաժշտական թատրոն: Իսկ սա այն ժանրն է, որը մեզ մոտ ոչ թե կաղում է, այլ ուղղակի չկա»: Հարցին՝ ինչո՞ւ գոնե այս անգամ չհամագործակցեց օպերային թատրոնի հետ, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Կարող էի համագործակցել, բայց մեր թատրոնում քիչ կան դերասաններ, որոնք կարող են եւ երգել, եւ պարել: Չէ՞ որ իմ բեմադրության մեջ երգում են, պարում են կամ պարային հստակ շարժուձեւով հանդես են գալիս նաեւ ներկայացման բոլոր մասնակիցները…»:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Նոր նշանակումներ «Մեծ լուսատուն` ցերեկը իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն` գիշերը իշխելու համար» «Սա Բեռնհարդ Շլինկի տեսակետն է Հոլոքոստի մասին, որը նա մեծ վարպետությամբ գրականություն է դարձրել» Ինչո՞ւ Իրանում հետաքրքրվեցին «Բանկ Օտոմանով» 30 տարի անց «Քամին ունայնության» ֆիլմը վերադարձավ կինոյի տուն ՀԱՊ-ում բացվելու է Անատոլի Գրիգորյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Վախթանգ Անանյան․ ՈՒշացած խոստովանություն Դավիթ Սամվելյան․ Լեռան տակի քարոզ Հայկական ավանդական երաժշտությունը և մշակութային անվտանգության հիմնահարցը. Ալեքսանդր Սահակյան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպում ունեցավ վերապատրաստման դասընթացների մասնակիցների հետ Հայաստանը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումին Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Դավիթ Հովհաննես․ Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ․․․ Զքէն խորհեցան Ավ. Իսահակյանի անվան գրադարանը «կտարածվի» Քրիստոնեական ներողամտության մասին Տնտեսի կիրակի (Մեծ պահքի չորրորդ կիրակի) Նանե․ Դու… կանգուն մնա… Վահան Թոթովենց․ Ես ծաղիկ չունիմ… Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Տավուշի նորանշանակ մարզպետին Մարտի 21-ին Գառնիում ծիսական արարողություն և տոնախմբություն է Վարանդի «Բերդաքաղաքի» ձեռագիրը կարդալուց անմիջապես հետո և մեկ տարի անց «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ֆանտաստիկ կոլեկտիվ է». Կարմինե Լաուրի Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված թանգարան կկառուցվի Ասել՝ սերիալներն այն չարիքն են, որ կործանում են մեզ և մեր երկիրը, մեծագույն սխալ է. Հրաչ Քեշիշյան Խարիկ Դաշտենց․ Լեռան ծաղիկները Մետաքսե․ Հուշերի մորմոք Աղոթքը հոգու շնչառություն է Այսօր կանգնեցաւ աւազան Մանսուրյան. Մեր երաժշտության մեջ բաց կար՝ բարձրագույն պոեզիան երգելու առումով Բալետային պուանտի միջի ասեղից մինչեւ «ժամանակավոր արտագաղթում» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելեց Գյումրի, հյուրընկալվեց Մայր Աթոռի կողմից բնակարաններ ստացած ընտանիքներից մեկին Ավետիք Իսահակյան․ Մնացի կարոտ իմ հայրենիքին Վահագն Դավթյան․ Եթե հարցնես Ընդ լուսափայլ զւարթնոյն Մենք ենթարկյալներս Երեւանում ցուցադրվում են հայտնի նկարիչ Տիգրան Դադերյանի աշխատանքները Աստծո առջև ծնկողը թշնամու դեմ կանգուն կմնա մինչև վերջ Մայր Աթոռը հրապարակել է 2018-ի գործունեության տեղեկագիրը «Անկախության շրջանում Հայաստանում ձևավորված իրականությունը միանգամայն արժանի է խորենացիական «ողբի»
website by Sargssyan