USD
EUR
RUB

Ի՞նչն ավելի շատ օգուտ կբերի մեր մշակույթին

 

Նախարարությունը պետք է համակարգի և ապահովի տարբեր ծրագրերի իրականացումը ոչ միայն իր ուժերով

«Ազատ» բառը օգտագործելու մեջ մարդիկ շատ ազատ են: Ազատ են նաև մշակույթի գործիչները՝ «մշակույթի ազատություն» անհասկանալի ձևակերպումը կիրառելու մեջ: Հարմար մոտեցում է՝ ամենաանհրաժեշտ անելիքները չանելու համար: Կարճ կապենք ու գանք մեզ, մեր առաջարկվող հարցին: Արդյո՞ք այսօրվա հայկական մշակույթը պետք է ազատ թողնել՝ «ազատ շուկայական հարաբերություններ» կոչվող սկզբունքից ելնելով, թե՞ ամեն դեպքում այն կազմակերպելու կարիք ունի: Հարցադրումն ավելի պարզ դարձնելու համար միանգամից օրինակներ բերենք աշխարհի տարբեր երկրներից և փորձենք հասկանալ, թե «ազատություն» կոչված ամենաթողությունը մեր մշակույթին ավելի շատ օգո՞ւտ կբերի, թե՞ վնաս:

Լեհաստանում վաղուց ի վեր թատերարվեստի զարգացումը խթանելու համար, կառավարության որոշմամբ՝ ընդհանուր աշխատավարձի հետ միասին տրվում են տարբեր թատրոնների ներկայացումների տոմսեր: Ճապոնիայում դասական համերգների հաճախող հանդիսականները տարվա վերջում իրենց տոմսերը կարող են ներկայացնել մշակույթի կազմակերպման գերատեսչություն և ստանալ այն ամբողջ գումարը, որը հանդիսականը ներդրել է դասական համերգների հաճախելու համար: Հասկանալի է, որ այդ քայլն արված է դասական երաժշտության համերգները երկրում մասսայականացնելու համար: Բազմաթիվ երկրներում ամենաառաջնակարգ թատրոնները պահվում ու ֆինանսավորվում են մեկենասների կողմից և աշխարհի շատ նշանավոր թատրոններ երբեք ֆինանսավորման որևէ չափի կարիք երբեք չեն զգում: Այդպես են Անգլիայի, Իսպանիայի, Շվեդիայի, Թագավորական թատրոնները, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի, Ավստրիայի, Իտալիայի, Ճապոնիայի, Չինաստանի տարբեր քաղաքներում գործող մեծ թատրոնները, Մոսկվայի Մեծ թատրոնը կամ Սանկտ Պետերբուրգի Մարիինյան թատրոնը երբևէ հովանավորի պակաս չեն ունեցել, այլ ճիշտ հակառակը՝ մեծահարուստների համար մեծագույն պատիվ է իրենց ամենահայտնի թատրոնի գլխավոր հովանավորը լինելու հանգամանքը, էլ չասենք այն մասին, որ գլխավորի պատվին արժանանալու համար մեծ մրցակցություն է ծավալվում, իսկ ամեն ցանկացող չէ, որ կարող է ընտրվել այդ «պաշտոնում»: Բացահայտ է, որ բազմաթիվ երկրներ բեմարվեստի, թանգարանային արվեստի, պարարվեստի… և հատկապես «ոչ մասսայական ժանրերի» զարգացումն ապահովելու համար կամ իրենց երկրի մշակույթի զարգացման խնդիրները լուծելու հարցը ինքնահոսի չեն թողնում և ամենատարբեր միջոցներով ու ձևերով կազմակերպում են իրենց երկրի մշակույթի զարգացումը:

Չմանրամասնելով հանդերձ՝ այնուամենայնիվ, ի տեղեկություն հայտնենք, որ տարբեր երկրներում տարբեր կառույցներ են մշակույթի զարգացման ծանրությունը ստանձնում. դա հիմնականում երկրների խորհրդարաններն են, կառավարության հատուկ որոշումները, մեծահարուստների գիլդիաները, թագավորական կամ նախագահական գործունեության համակարգման գրասենյակները: Բայց մեկ ընդհանրություն կա բոլորի գործունեության մեջ, դա այն է, որ բոլոր հարցադրումները ներկայացվում և պատասխանները ստանում են երկրի մշակույթը համակարգող գերատեսչությունից, որտեղ եթե անգամ չկա, ապա իրենց պահանջով ձևավորվում են հատուկ աշխատանքային կառույցներ` ազգային պետական մշակույթի առաջնահերթությունները համակարգելու և անհրաժեշտ գումարային ծավալներն առաջին իսկ պահանջով ներկայացնելու համար:

Ինչ վերաբերում է հայկական մշակույթի զարգացմանը, ապա պարզ երևում է, որ թվարկված որակներից ոչ մեկը Հայաստանում չի գործում և բոլոր մշակութային հոգսերը բարդված են մշակույթի նախարարության վրա, որն էլ իր հերթին անում է իր կարողության առավելագույնը, բայց իր իրական կարողությունը չափազանց համեստ է՝ Հայաստանի մշակույթի զարգացման հիմնախնդիրները լուծելու համար: Դրա համար է ամենահաստատուն և հաճախ տրվող պատասխանը, որ կարելի է լսել ՀՀ մշակույթի նախարարությունից, ինչը շատ կարճ ձևակերպում ունի և դրանով ավարտվում են բոլոր հարցերը՝ «փող չկա» և վերջ: Բացահայտորեն պարզ է, որ այսպես մեր «ազատ» կոչվող արվեստում մենք հաստատ հեռու չենք կարող գնալ: Չենք ասում, թե նախարարությունը թող հովանավորի բոլո՜ր մշակութային ծրագրերը, բայց որ պետք է համարկարգի և ապահովի ոչ իր ուժերով տարբեր ծրագրեր իրականացնելու խնդիրը՝ դա միանշանակ իր խնդիրն է: Լավ կազմակերպելու դեպքում նախարարությունը տարիներ շարունակ կարող է բազմաթիվ խնդիրների լուծման հետ ուղիղ կապ չունենալ: Սա «գեղեցիկ» միտք չէ, այսպես արվում է շատ երկրներում, ի դեպ՝ ամենազարգացած:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Նոր նշանակումներ «Մեծ լուսատուն` ցերեկը իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն` գիշերը իշխելու համար» «Սա Բեռնհարդ Շլինկի տեսակետն է Հոլոքոստի մասին, որը նա մեծ վարպետությամբ գրականություն է դարձրել» Ինչո՞ւ Իրանում հետաքրքրվեցին «Բանկ Օտոմանով» 30 տարի անց «Քամին ունայնության» ֆիլմը վերադարձավ կինոյի տուն ՀԱՊ-ում բացվելու է Անատոլի Գրիգորյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Վախթանգ Անանյան․ ՈՒշացած խոստովանություն Դավիթ Սամվելյան․ Լեռան տակի քարոզ Հայկական ավանդական երաժշտությունը և մշակութային անվտանգության հիմնահարցը. Ալեքսանդր Սահակյան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպում ունեցավ վերապատրաստման դասընթացների մասնակիցների հետ Հայաստանը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումին Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Դավիթ Հովհաննես․ Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ․․․ Զքէն խորհեցան Ավ. Իսահակյանի անվան գրադարանը «կտարածվի» Քրիստոնեական ներողամտության մասին Տնտեսի կիրակի (Մեծ պահքի չորրորդ կիրակի) Նանե․ Դու… կանգուն մնա… Վահան Թոթովենց․ Ես ծաղիկ չունիմ… Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Տավուշի նորանշանակ մարզպետին Մարտի 21-ին Գառնիում ծիսական արարողություն և տոնախմբություն է Վարանդի «Բերդաքաղաքի» ձեռագիրը կարդալուց անմիջապես հետո և մեկ տարի անց «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ֆանտաստիկ կոլեկտիվ է». Կարմինե Լաուրի Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված թանգարան կկառուցվի Ասել՝ սերիալներն այն չարիքն են, որ կործանում են մեզ և մեր երկիրը, մեծագույն սխալ է. Հրաչ Քեշիշյան Խարիկ Դաշտենց․ Լեռան ծաղիկները Մետաքսե․ Հուշերի մորմոք Աղոթքը հոգու շնչառություն է Այսօր կանգնեցաւ աւազան Մանսուրյան. Մեր երաժշտության մեջ բաց կար՝ բարձրագույն պոեզիան երգելու առումով Բալետային պուանտի միջի ասեղից մինչեւ «ժամանակավոր արտագաղթում» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելեց Գյումրի, հյուրընկալվեց Մայր Աթոռի կողմից բնակարաններ ստացած ընտանիքներից մեկին Ավետիք Իսահակյան․ Մնացի կարոտ իմ հայրենիքին Վահագն Դավթյան․ Եթե հարցնես Ընդ լուսափայլ զւարթնոյն Մենք ենթարկյալներս Երեւանում ցուցադրվում են հայտնի նկարիչ Տիգրան Դադերյանի աշխատանքները Աստծո առջև ծնկողը թշնամու դեմ կանգուն կմնա մինչև վերջ Մայր Աթոռը հրապարակել է 2018-ի գործունեության տեղեկագիրը «Անկախության շրջանում Հայաստանում ձևավորված իրականությունը միանգամայն արժանի է խորենացիական «ողբի»
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan