USD
EUR
RUB

Մեր օպերայում նշանավորեցին դասական առաջին ազգային օպերայի ստեղծումը

 
 

Օրերս Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում կայացավ խաղացանկային, Չուխաջյանի «Արշակ Բ» ազգային դասական առաջին օպերային ներկայացումը՝ նվիրված մեծակտավ այս երկի ստեղծման 150-ամյակին:

Թովմաս Թերզյանի իտալերեն լիբրետոյով այս օպերան ստեղծվել է հայոց արքա Արշակ Բ-ի, թագուհի Օլիմպիայի, իշխանուհի Փառանձեմի եւ իշխաններ Գնելի ու Տիրիթի, ինչպես նաեւ Հայաստանի, Պարսկաստանի, Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների մասին Փավստոս Բուզանդի եւ Մովսես Խորենացու տեղեկությունների հիման վրա: Մասնագետների հավաստմամբ՝ Թերզյանի լիբրետոն քնարական ողբերգություն է, հեղինակն էլ մարմնավորելով հիմնական այդ գիծը եւ միեւնույն ժամանակ բացահայտելով դրամատիկական ու հերոսական շեղումները, ստեղծել է եվրոպական, ընդունված է ասել՝ «մեծ օպերայի» ավանդույթով գործ:

Չուխաջյանին բախտ չվիճակվեց կյանքի օրոք տեսնել օպերայի բեմադրությունը, սակայն հատվածաբար այն կատարվել է Վենետիկում, Փարիզում, Վիեննայում, Կոստանդնուպոլսում: Չուխաջյանի մահից հետո օպերան համարվում էր կորած եւ ի հայտ եկավ 1930-ականներին: Օպերայի երաժշտությունն ու լիբրետոն հիմնովին վերախմբավորել են ճանաչված երաժշտագետներ Ալեքսանդր Շահվերդյանը, Լեւոն Խոջա-Էյնաթյանը եւ գրականագետ Արմեն Գուլակյանը, որն էլ հանդիսացել է լիբրետոյի հայերեն տարբերակի հեղինակը: Առաջին անգամ օպերան Երեւանի թատրոնում բեմադրեց Արմեն Գուլակյանը՝ 1945թ.: Հետագայում այս օպերային անդրադարձան ռեժիսորներ Վավիկ Վարդանյանը (1956թ.), Տիգրան Լեւոնյանը (1986թ.), 2007-ից այս օպերան թատրոնի խաղացանկում է՝ Գեղամ Գրիգորյանի բեմադրությամբ:

Սփյուռքում նույնպես բեմադրվել է օպերան. 2001թ. սեպտեմբերի 11-ին նախատեսված էր օպերան ներկայացնել Սան Ֆրանցիսկոյում, սակայն ահաբեկիչների հենց այդ օրը իրականացված գործողությունների պատճառով բեմադրությունը տեղափոխվեց եւ հաջողությամբ ներկայացվեց սեպտեմբերի 16-ին: Չուխաջյանական օպերայի առիթով դրական արձագանքներ եղան ոչ միայն Սփյուռքի, այլեւ ամերիկյան մամուլում:

Անդրադառնալով օրերս կայացած ներկայացմանը, փաստենք, որ գլխավոր դերերգերով հանդես եկան մեր հանդիսատեսին հանրածանոթ եւ սպասված երգիչներ, որոնց հատուկ ներկայացնելու անհրաժեշտություն չկա՝ Անահիտ Մխիթարյանը (Օլիմպիա), Բարսեղ Թումանյանը (Արշակ Բ), որը վերջին շրջանում ապրում եւ ստեղծագործում է Ղազախստանում, ԱՄՆ-ից ժամանած Ռուբեն Թելունցը (Վասակ Մամիկոնյան), թատրոնի մեներգիչներ Քրիստինե Սահակյանը (Փառանձեմ), Սարգիս Աղամալյանը (Տիրիթ), Միքայել Հովակիմյանը (Ներսես հայոց կաթողիկոս), Գրիգոր Աբրահամյանը (Սպանդարատ), Տիգրան Կոնինյանը (Դրաստամատ): Նշենք նաեւ երգչախմբի (գլխավոր խմբավար՝ Կարեն Սարգսյան) եւ նվագախմբի հիանալի կատարումը: Ներկայացումը վարել է դիրիժոր Հարություն Արզումանյանը:

Բոլոր ժամանակներում, այսօր էլ շրջանառվող խոսակցություններին ի պատասխան, թե օպերային թատրոնում սակավ են հայ հեղինակների գործերը, Ազգային օպերային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյանն ասաց. «Այսօր թատրոնի խաղացանկում են միայն 5-6 հայկական օպերաներ, այդ թվում՝ «Անուշ», «Սայաթ-Նովա», «Արշակ Բ», «Սասունցի Դավիթ»: Աշնանը կկայանա Չուխաջյանի «Կարինե» օպերետի պրեմիերան, այնուհետեւ կանդրադառնանք Տերտերյանի «Կրակե օղակի» բեմադրական աշխատանքներին»: Նկատենք, որ «Կրակե օղակը» 2014թ. սեպտեմբերի 1-ին ներկայացվել է Շուշիում: Պարզապես պետք էր գործնական լինել եւ ներկայացումը «տեղափոխել» թատրոնի բեմ:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Հո՞ երթաս, մարդ Աստծո Վահագն Դավթյան․ Անկեզ մորենի Սփյուռքի նախարարության կենսական պահանջը կա. Սամվել Կարապետյան Ռոտերդամի միջազգային կինոփառատոնի «Կինոյի տաճարը» ծրագիրը նվիրվելու է Սերգեյ Փարաջանովին Երուսաղեմում նշվեց Սուրբ Ծնունդը «Օսկարի» հավակնորդները Աշոտ Ալեքսանյան․ Փորձեր և փորձություններ «Արարող ձեռքերը»՝ Գեւորգյան հոգեւոր ճեմարանում 1920-ականների գերմանական կինոն՝ Երևանում Հովհաննես Թումանյան․ Սպասում Մարդիկ բարի են գիտակցաբար Կոնստանտին Օրբելյան․ «Ծրագրերը շատ են, ակնկալում ենք աջակցություն թե՛ մասնավոր հատվածից, և թե՛ մեր պետությունից» «Հայկական մշակույթի շաբաթ»՝ Կիևում «Հայ ժողովրդական հեքիաթներ» ժողովածուն ներկայացվել է ընթերցողներին Վահան Տերյան․ Բանաստեղծությունների հավաքածու Վահան Տերյան․ Սին խոսքերի մեջ «Մաշան և արջը» մուլտֆիլմը հայտնվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում Ռիո դե Ժանեյրոն հռչակվել է 2020թ. ճարտարապետության համաշխարհային մայրաքաղաք Լևոն Խեչոյան․ Շաբաթ, կիրակի Ռազմիկ Դավոյան․ Քամիները բոլոր Հայրենասիրական բանաստեղծություններ Դեյվիդ Բոուին՝ 20-րդ դարի մեծագույն էստրադային արտիստ Մկրտիչ Պեշիկթաշլյան. Բանաստեղծություններ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Հայաստանում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողին Տարցին թագաւորի կուսանք Պահանջում են կենտրոնացնել կինոյին տրվող պետական միջոցները այդ կառույցում. բաց նամակ «Ես չկարողացա աշխատել մարդկանց հետ, որոնք փող են տալիս ու քեզնից հիմարություններ են պահանջում» Բոլորն անխտիր ներքաշված են մի մեծ կեղծիքի մեջ Եղել են դագաղ բռնող, Ա տղամարդ, Բ տղամարդ, Ճ կին «Կինն Աստծու էակ է» Հրեշտակային Ռեժիսորը` նախարարության եւ թատրոնի փոխհարաբերության մասին. «Մամա ջան, գուցե ինձ կերակրեի՞ր» Հենրիկ Էդոյան․ Բանաստեղծությունների հավաքածու Պարանոյա Հայկական արվեստն անպայման պետք է ներկայացված լինի այստեղ. Արմեն Սարգսյան Մարդ չի կարող սուրբ լինի իր խոհանոցի մեջ... «Մեր ջահելության ռաբիսն անգամ չես համեմատի այսօրվա էժանագին երաժշտության հետ» Մեկնարկում են Սիլվա Կապուտիկյանի ծննդյան 100-ամյակին նվիրված միջոցառումները Գյումրու բաց երկնքի տակ գտնվող հուշարձանների պահպանության համար ոչ մի աշխատանք չի արվել. Վ. Ղուկասյան ՀՀ վարչապետի որոշմամբ ստեղծվել է Ռաֆայել Ջրբաշյանի հուղարկավորության կազմակերպման հանձնաժողով
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan