USD
EUR
RUB

Մեր օպերայում նշանավորեցին դասական առաջին ազգային օպերայի ստեղծումը

 

Օրերս Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում կայացավ խաղացանկային, Չուխաջյանի «Արշակ Բ» ազգային դասական առաջին օպերային ներկայացումը՝ նվիրված մեծակտավ այս երկի ստեղծման 150-ամյակին:

Թովմաս Թերզյանի իտալերեն լիբրետոյով այս օպերան ստեղծվել է հայոց արքա Արշակ Բ-ի, թագուհի Օլիմպիայի, իշխանուհի Փառանձեմի եւ իշխաններ Գնելի ու Տիրիթի, ինչպես նաեւ Հայաստանի, Պարսկաստանի, Բյուզանդիայի փոխհարաբերությունների մասին Փավստոս Բուզանդի եւ Մովսես Խորենացու տեղեկությունների հիման վրա: Մասնագետների հավաստմամբ՝ Թերզյանի լիբրետոն քնարական ողբերգություն է, հեղինակն էլ մարմնավորելով հիմնական այդ գիծը եւ միեւնույն ժամանակ բացահայտելով դրամատիկական ու հերոսական շեղումները, ստեղծել է եվրոպական, ընդունված է ասել՝ «մեծ օպերայի» ավանդույթով գործ:

Չուխաջյանին բախտ չվիճակվեց կյանքի օրոք տեսնել օպերայի բեմադրությունը, սակայն հատվածաբար այն կատարվել է Վենետիկում, Փարիզում, Վիեննայում, Կոստանդնուպոլսում: Չուխաջյանի մահից հետո օպերան համարվում էր կորած եւ ի հայտ եկավ 1930-ականներին: Օպերայի երաժշտությունն ու լիբրետոն հիմնովին վերախմբավորել են ճանաչված երաժշտագետներ Ալեքսանդր Շահվերդյանը, Լեւոն Խոջա-Էյնաթյանը եւ գրականագետ Արմեն Գուլակյանը, որն էլ հանդիսացել է լիբրետոյի հայերեն տարբերակի հեղինակը: Առաջին անգամ օպերան Երեւանի թատրոնում բեմադրեց Արմեն Գուլակյանը՝ 1945թ.: Հետագայում այս օպերային անդրադարձան ռեժիսորներ Վավիկ Վարդանյանը (1956թ.), Տիգրան Լեւոնյանը (1986թ.), 2007-ից այս օպերան թատրոնի խաղացանկում է՝ Գեղամ Գրիգորյանի բեմադրությամբ:

Սփյուռքում նույնպես բեմադրվել է օպերան. 2001թ. սեպտեմբերի 11-ին նախատեսված էր օպերան ներկայացնել Սան Ֆրանցիսկոյում, սակայն ահաբեկիչների հենց այդ օրը իրականացված գործողությունների պատճառով բեմադրությունը տեղափոխվեց եւ հաջողությամբ ներկայացվեց սեպտեմբերի 16-ին: Չուխաջյանական օպերայի առիթով դրական արձագանքներ եղան ոչ միայն Սփյուռքի, այլեւ ամերիկյան մամուլում:

Անդրադառնալով օրերս կայացած ներկայացմանը, փաստենք, որ գլխավոր դերերգերով հանդես եկան մեր հանդիսատեսին հանրածանոթ եւ սպասված երգիչներ, որոնց հատուկ ներկայացնելու անհրաժեշտություն չկա՝ Անահիտ Մխիթարյանը (Օլիմպիա), Բարսեղ Թումանյանը (Արշակ Բ), որը վերջին շրջանում ապրում եւ ստեղծագործում է Ղազախստանում, ԱՄՆ-ից ժամանած Ռուբեն Թելունցը (Վասակ Մամիկոնյան), թատրոնի մեներգիչներ Քրիստինե Սահակյանը (Փառանձեմ), Սարգիս Աղամալյանը (Տիրիթ), Միքայել Հովակիմյանը (Ներսես հայոց կաթողիկոս), Գրիգոր Աբրահամյանը (Սպանդարատ), Տիգրան Կոնինյանը (Դրաստամատ): Նշենք նաեւ երգչախմբի (գլխավոր խմբավար՝ Կարեն Սարգսյան) եւ նվագախմբի հիանալի կատարումը: Ներկայացումը վարել է դիրիժոր Հարություն Արզումանյանը:

Բոլոր ժամանակներում, այսօր էլ շրջանառվող խոսակցություններին ի պատասխան, թե օպերային թատրոնում սակավ են հայ հեղինակների գործերը, Ազգային օպերային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար Կոնստանտին Օրբելյանն ասաց. «Այսօր թատրոնի խաղացանկում են միայն 5-6 հայկական օպերաներ, այդ թվում՝ «Անուշ», «Սայաթ-Նովա», «Արշակ Բ», «Սասունցի Դավիթ»: Աշնանը կկայանա Չուխաջյանի «Կարինե» օպերետի պրեմիերան, այնուհետեւ կանդրադառնանք Տերտերյանի «Կրակե օղակի» բեմադրական աշխատանքներին»: Նկատենք, որ «Կրակե օղակը» 2014թ. սեպտեմբերի 1-ին ներկայացվել է Շուշիում: Պարզապես պետք էր գործնական լինել եւ ներկայացումը «տեղափոխել» թատրոնի բեմ:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Նոր նշանակումներ «Մեծ լուսատուն` ցերեկը իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն` գիշերը իշխելու համար» «Սա Բեռնհարդ Շլինկի տեսակետն է Հոլոքոստի մասին, որը նա մեծ վարպետությամբ գրականություն է դարձրել» Ինչո՞ւ Իրանում հետաքրքրվեցին «Բանկ Օտոմանով» 30 տարի անց «Քամին ունայնության» ֆիլմը վերադարձավ կինոյի տուն ՀԱՊ-ում բացվելու է Անատոլի Գրիգորյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Վախթանգ Անանյան․ ՈՒշացած խոստովանություն Դավիթ Սամվելյան․ Լեռան տակի քարոզ Հայկական ավանդական երաժշտությունը և մշակութային անվտանգության հիմնահարցը. Ալեքսանդր Սահակյան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպում ունեցավ վերապատրաստման դասընթացների մասնակիցների հետ Հայաստանը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումին Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Դավիթ Հովհաննես․ Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ․․․ Զքէն խորհեցան Ավ. Իսահակյանի անվան գրադարանը «կտարածվի» Քրիստոնեական ներողամտության մասին Տնտեսի կիրակի (Մեծ պահքի չորրորդ կիրակի) Նանե․ Դու… կանգուն մնա… Վահան Թոթովենց․ Ես ծաղիկ չունիմ… Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Տավուշի նորանշանակ մարզպետին Մարտի 21-ին Գառնիում ծիսական արարողություն և տոնախմբություն է Վարանդի «Բերդաքաղաքի» ձեռագիրը կարդալուց անմիջապես հետո և մեկ տարի անց «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ֆանտաստիկ կոլեկտիվ է». Կարմինե Լաուրի Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված թանգարան կկառուցվի Ասել՝ սերիալներն այն չարիքն են, որ կործանում են մեզ և մեր երկիրը, մեծագույն սխալ է. Հրաչ Քեշիշյան Խարիկ Դաշտենց․ Լեռան ծաղիկները Մետաքսե․ Հուշերի մորմոք Աղոթքը հոգու շնչառություն է Այսօր կանգնեցաւ աւազան Մանսուրյան. Մեր երաժշտության մեջ բաց կար՝ բարձրագույն պոեզիան երգելու առումով Բալետային պուանտի միջի ասեղից մինչեւ «ժամանակավոր արտագաղթում» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելեց Գյումրի, հյուրընկալվեց Մայր Աթոռի կողմից բնակարաններ ստացած ընտանիքներից մեկին Ավետիք Իսահակյան․ Մնացի կարոտ իմ հայրենիքին Վահագն Դավթյան․ Եթե հարցնես Ընդ լուսափայլ զւարթնոյն Մենք ենթարկյալներս Երեւանում ցուցադրվում են հայտնի նկարիչ Տիգրան Դադերյանի աշխատանքները Աստծո առջև ծնկողը թշնամու դեմ կանգուն կմնա մինչև վերջ Մայր Աթոռը հրապարակել է 2018-ի գործունեության տեղեկագիրը «Անկախության շրջանում Հայաստանում ձևավորված իրականությունը միանգամայն արժանի է խորենացիական «ողբի»
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan