USD
EUR
RUB

«Հայր մեր» աղոթքի մեկնությունը

 
 

«Հայր մեր» աղոթքը կոչվում է նաև Տերունական աղոթք, որովհետև այն մեր Տերը՝ Հիսուս Քրիստոս սովորեցրեց:

Քրիստոս Տերունական աղոթքը սովորեցնելուց առաջ ասաց. «Դուք այսպե՛ս աղոթեցեք» (Մատթ. 6.9, Ղուկ. 11.2): Սակայն սա չի նշանակում, որ ընդունելի չեն աղոթքի այլ ձևերը, որովհետև Քրիստոս ևս մատնությունից առաջ այլ բառերով աղոթեց. «Հա՛յր, … այս բաժակը Ինձնից հեռացրո՛ւ, բայց ոչ թե Իմ կամքը, այլ Քո՛նը թող լինի» (Մատթ. 26.42, Ղուկ. 22.42): Այստեղ կան «Հայր մեր»-ի երկու կետերը` 1. «եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն» և 2. «եղիցին կամք Քո»:

Տերունական աղոթքով Քրիստոս ցույց տվեց աղոթքով պահանջվող խնդրանքների հերթականությունը: Եվ այս առումով «Հայր մեր»-ը աղոթքների աղոթքն է:

«Հայր մեր» - այստեղ Քրիստոս մեկ և միակ անգամ իր ողջ քարոզության մեջ օգտագործում է «Հայր մեր» արտահայտությունը: Իսկ այլ տեղերում միշտ արտահայտվում է «Իմ Հայրը» (Մատթ. 16.17, 18.35, Ղուկ. 22.28, Հովհ. 5.17, 8.16, 10.29, 30, 12.26, 14.23, 28, 15.1, 7, 20.17) և «ձեր Հայրը» (Մատթ. 6.8, 7.11, 23.9, Ղուկ. 6.36, 12.30, 32, Հովհ. 8.42, 20.17) ձևերով: Այսինքն` այս աղոթքը մարդկանց համար էր:

«որ յերկինս - որ երկնքում ես» - Գիտենք, որ Աստված հոգի է (Հովհ. 4.24) և ամենուրեք է (Սաղմ. 138.7-10, Առակ. 15.3, Երեմ. 23.24, Եբր. 4.13), սակայն Քրիստոս օգտագործում է «երկնքում ես» ձևը՝ Աստծո գտնվելու վայրի մասին մարդկանց պատկերացումների համաձայն: Սուրբ Գրիգոր Տաթևացին «Հայր մեր»-ի իր մեկնության մեջ «որ երկնքում ես» ասելու տասը պատճառ է հիշատակում` հիմնականում նշելով, որ երկինքը բարձրագույնն ու պատվագույնն է խորհրդանշում՝ հակառակ երկրայինի և ժամանակավորի։

«սուրբ եղիցի անուն Քո - սուրբ թող լինի Քո անունը» - Մի՞թե Աստծո անունը սուրբ չէ, որ խնդրում ենք` սուրբ լինի: Աստծո անունը միշտ սուրբ է, բայց այն երբեմն հայհոյվում կամ պղծվում է հեթանոսների կամ անհավատների կողմից Աստծո ձևական հետևորդների չար ու վատ գործերի պատճառով (Եսայի 52.5, Եզեկ. 36.20, Հռ. 2.24, Հայտն. 16.11): Սա կոչ է մարդկանց` Աստծո պատվիրանների համաձայն ապրելու, և աղոթողը շնորհ է խնդրում, որ այդպես ապրի:

«եկեսցէ արքայութիւն Քո, եղիցին կամք Քո - Քո թագավորությունը թող գա, Քո կամքը թող լինի» - Թագավորությունն այն տարածքն է, որտեղ կատարվում են թագավորի բոլոր հրամաններն ու կամքը: Եվ որտեղ իրագործվում են Աստծո պատվիրանները, այնտեղ էլ Աստծո արքայությունն է: Սա խնդրանք է մարդկանց համար, որպեսզի կարողանան կատարելագործվել և Աստծո կամքի համաձայն ապրել:

«զհաց մեր հանապազորդ տուր մեզ այսօր - մեր հանապազօրյա հացը տուր մեզ այսօր» - Դեռ քրիստոնեական վաղ շրջանից լատին հեղինակներն այս հատվածի վերաբերյալ ասել են, որ խոսքը վերաբերում է վաղվա հացին, քանի որ «հանապազորդ» բառն իր մեջ կոնկրետ մի ժամանակի հասկացություն չունի, իսկ ազգությամբ հույն Հայրերը, օրինակ, Հովհան Ոսկեբերանը, հասկանում են իբրև այսօրվա հացը: Ավելի շատ ընդունելի է այս տեսակետը: «մեր» դերանունը ցույց է տալիս սեփական աշխատանքով ձեռք բերվածը, սակայն մեկը կարող է իր օրվա աշխատանքով հազարապատիկ շատ վաստակել, քան մյուսները: Եվ այս իմաստով Տերունական աղոթքի այս տողը մխիթարություն է աղքատներին և չափավորություն հարուստներին ու զեխությունից զերծ մնալու պատվեր, քանի որ նշում է «այսօր» բառը: Սա համապատասխանում է Առակաց գրքի 30.8-9-ի բառերին, որոնք հարստության և աղքատության չափի մասին են. «Հարստություն և աղքատություն մի՛ տուր ինձ, այլ ինձ համար կշռի՛ր արժանին, որ բավական է: Չլինի թե հարստանամ և ուրանամ Քեզ ու ասեմ. «Ո՞վ է ինձ տեսնում». կամ աղքատանամ ու բան գողանամ և երդում ուտեմ իմ Աստծո անունով»:

Հանապազօրյա հացի մասին տերունական աղոթքի այս հատվածը մեր եկեղեցական Հայրերից Ստեփանոս Սյունեցին այլաբանորեն է հասկանում` նշելով, որ խոսքը հոգևոր հացի մասին է, ինչպես ասվում է Հովհ. 6.22-63-ում, նաև նշում է Քրիստոսի խոսքը, ըստ որի՝ «միայն հացով չի ապրի մարդ, այլ՝ այն ամեն խոսքով, որ դուրս է գալիս Աստծո բերանից» (Մատթ. 4.4, Ղուկ. 4.4):

«եւ թող մեզ զպարտիս մեր, որպէս եւ մեք թողումք մերոց պարտապանաց - և մեզ ներիր մեր պարտքերը, ինչպես որ մենք ենք ներում մեր պարտապաններին» - Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյանը նշում է, որ այստեղ սպառնալիք, զգուշացում կա Աստծո կողմից մեր մեղքերը չներելու, եթե մենք էլ չներենք մեր դեմ մեղանչածներին:

«եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն - և մեզ փորձության մի տար» - Հակոբոս առաքյալն իր թղթում փորձության մասին ասում է. «Ոչ ոք, երբ փորձության մեջ լինի, թող չասի. «Աստծուց եմ փորձվում», քանի որ Աստված չարից չի փորձվում և Ինքն էլ չի փորձում ոչ ոքի» (Հակ. 1:13)։ Եթե այդպես է, ուրեմն ինչու՞ ենք Աստծուց խնդրում մեզ փորձության չտանել: Սրա պատասխանը որոշ չափով տալիս է դարձյալ Հակոբոս առաքյալն իր թղթի հենց սկզբում` ասելով. «Ամենայն ուրախության արժանի՛ համարեցեք, երբ տեսակ-տեսակ փորձությունների մեջ ընկնեք» (1.2):

Աստված, քանի որ Իր բնությամբ բարի է, երբեք ոչ ոքի չարով չի փորձում, բայց թույլ է տալիս, որ մարդն ընկնի փորձությունների, վշտի, նեղությունների մեջ: Ամեն նեղություն Աստված Իր նախախնամությամբ թույլ է տալիս մարդու օգտի և բարի նպատակների համար, և այդ փորձությունները լինում են երկու տեսակի` մեկը մեղավորների, մյուսն արդարների համար: Մեղավորներին Աստված թույլ է տալիս փորձության մեջ ընկնել նախ դաստիարակչական նպատակներով և հետո, ինչպես Սուրբ Գրիգոր Տաթևացին է ասում, ծանր մեղքերը քավելու համար: Եթե փորձությունների մեջ ընկած մարդը հասկանում է իր մեղավորությունը և իր դժբախտության մեջ անգամ փառք տալիս Աստծուն, Աստծուց թողություն կստանա և բարի կյանքի կարժանանա, իսկ եթե մարդն իր բոլոր դժբախտությունների պատճառը համարում է Աստծուն և դեռ ավելին` հայհոյում Նրան, ապա ավելի կվատանա նրա վիճակը:

Այդպես է նաև հեթանոսների պարագան, որոնց մասին նշում է Պողոս առաքյալը` ասելով, որ Աստված նրանց մատնեց պղծության (Հռ. 1.24)։ Երկրորդ տեսակի փորձությունն արդարների համար է, ինչպես Հոբի պարագան, որով Աստված ցանկանում է բոլորին հայտնի դարձնել իր ընտրյալների ու սիրելիների սրբությունը, արդարությունը և անսահման սերը Աստծո հանդեպ:

«այլ փրկեա զմեզ ի չարէն - այլ փրկիր մեզ չարից» - Նախորդ հատվածի մեկնությունից պարզ դարձավ, որ խնդրվում էր փրկել փորձությունից, որը լինում է սատանայի գայթակղություններով ու փորձանքներով, և կարծիք կա, որ այստեղ «չարը» չպետք է հասկանալ սատանային, քանի որ անիմաստ կրկնություն կլինի նախորդ հատվածի հետ: Այստեղ իբրև «չար» պետք է հասկանալ նաև չար մարդկանց, որոնք իրենց ազատ կամքով գործակցում են չարի հետ:

«զի Քո է արքայութիւն եւ զօրութիւն եւ փառք յաւիտեանս. ամէն - քանի որ Քոնն է արքայությունը, զորությունը և փառքը հավիտյանս. ամեն» - առ Աստված ուղղված փառաբանություն է, որ նշանակում է նաև, որ մենք մեր աղոթքով, խոսքով, գործերով ու կյանքով միշտ պետք է օրհնաբանենք Աստծուն, որին փառք հավիտյանս. ամեն:

Աղբյուր՝ christianity4all.com։

Լրահոս
Մոսկվայում բացվելու է Այվազովսկու նկարների և Բուլգակովի ձեռագրերի ցուցահանդեսը Արևին Գուրգեն Մահարի․ Չարենցի հետ Այսօրվա կաթողիկոսին մերժելով, հաջորդ բոլոր կաթողիկոսների անվտանգության հարցը ևս մերժում են Թոմ Հարդին Բրիտանական կայսրության շքանշանի է արժանացել Հայաստանի երաժշտական ընկերությունը՝ ազգային երաժշտության պահապան Ավետիք Իսահակյան-Ֆրունզիկ Մկրտչյան Մեր Տունը․ Մուշեղ Իշխան Ով պարտիզպան Անուն հանած երաժիշտները վերադառնում են հայրենիք Սերգեյ Սմբատյանը Վարշավայում հանդես կգա Քշիշտոֆ Պենդերեցկու փառատոնի շրջանակում Ո՞վ է այսօրվա հոգևորականը Մնջախաղի պետական թատրոնը շարունակում է վարձով ապրել Մեկնարկել է «Կին» միջազգային կինոփառատոնը Օֆելյա Համբարձումյան․ Ամեն տեսակ երգ երգեցի... Տպավորություններ Վիգեն Չալդրանյան. «Ես կառչած չեմ պաշտոնից, թատրոնն էլ պատժիչ գաղութ չէ» Անհանգստություն, որից չենք կարողանում բաժանվել Չինաստանում 2.100-ամյա ստորգետնյա «բանակ» է հայտնաբերվել Երբ աշխարհը խոսում է մատնոցների միջոցով «Ռուսաստանի թանգարանների գանձերը» ցուցահանդեսում ներկայացված է Այվազովսկու կտավը Առակ հոգու խաղաղության մասին Լուսինե Զաքարյան․ Ավե Մարիա Կարմիր ծաղիկ մը գարունի Դուք լավն եք մարդիկ Չարլզ Բուկովսկի․ Ինձ արդեն սպանել են Ահաբեկչություն ու շանտաժ՝ ըստ Չալդրանյանի Ամփոփվեց Խաչատրյանի 6-րդ միջազգային փառատոնը Սուրբ Գրքի ճանապարհը Հովհաննես Չեքիջյան. Կյանքը ափի մեջ. Աշնանային հեծություններ Եվրոպական ֆիլմերի փառատոնը հայ հանդիսատեսին հնարավորություն կընձեռի դիտել եվրոպական ֆիլմարտադրության վերջին գործերը Շուշին աստիճանաբար վերածվում է թանգարանային քաղաքի. նախարար Դիլիջանի երեխաները և «կորած» եկեղեցիները Հովհաննես Շիրազ․ Հանճարեղ խելագարը Հայոց ցեղասպանության մասին վավերագրական ֆիլմի ու գրքի շնորհանդես «Սոսե» կինոփառատոնի արտամրցութային ծրագրում Առաջին անգամ ներկայացվեց «Խաչատրյան նոն-ստոպ» համերգային ծրագիրը Դանիայի պատկերասրահի հավաքածուն՝ հանրային տիրույթում Անպտուղ թզենու մասին առակը Լուսինե Զաքարյան․ Միակ պահպանված հարցազրույցը
website by Sargssyan