USD
EUR
RUB

«Հայր մեր» աղոթքի մեկնությունը

 
 

«Հայր մեր» աղոթքը կոչվում է նաև Տերունական աղոթք, որովհետև այն մեր Տերը՝ Հիսուս Քրիստոս սովորեցրեց:

Քրիստոս Տերունական աղոթքը սովորեցնելուց առաջ ասաց. «Դուք այսպե՛ս աղոթեցեք» (Մատթ. 6.9, Ղուկ. 11.2): Սակայն սա չի նշանակում, որ ընդունելի չեն աղոթքի այլ ձևերը, որովհետև Քրիստոս ևս մատնությունից առաջ այլ բառերով աղոթեց. «Հա՛յր, … այս բաժակը Ինձնից հեռացրո՛ւ, բայց ոչ թե Իմ կամքը, այլ Քո՛նը թող լինի» (Մատթ. 26.42, Ղուկ. 22.42): Այստեղ կան «Հայր մեր»-ի երկու կետերը` 1. «եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն» և 2. «եղիցին կամք Քո»:

Տերունական աղոթքով Քրիստոս ցույց տվեց աղոթքով պահանջվող խնդրանքների հերթականությունը: Եվ այս առումով «Հայր մեր»-ը աղոթքների աղոթքն է:

«Հայր մեր» - այստեղ Քրիստոս մեկ և միակ անգամ իր ողջ քարոզության մեջ օգտագործում է «Հայր մեր» արտահայտությունը: Իսկ այլ տեղերում միշտ արտահայտվում է «Իմ Հայրը» (Մատթ. 16.17, 18.35, Ղուկ. 22.28, Հովհ. 5.17, 8.16, 10.29, 30, 12.26, 14.23, 28, 15.1, 7, 20.17) և «ձեր Հայրը» (Մատթ. 6.8, 7.11, 23.9, Ղուկ. 6.36, 12.30, 32, Հովհ. 8.42, 20.17) ձևերով: Այսինքն` այս աղոթքը մարդկանց համար էր:

«որ յերկինս - որ երկնքում ես» - Գիտենք, որ Աստված հոգի է (Հովհ. 4.24) և ամենուրեք է (Սաղմ. 138.7-10, Առակ. 15.3, Երեմ. 23.24, Եբր. 4.13), սակայն Քրիստոս օգտագործում է «երկնքում ես» ձևը՝ Աստծո գտնվելու վայրի մասին մարդկանց պատկերացումների համաձայն: Սուրբ Գրիգոր Տաթևացին «Հայր մեր»-ի իր մեկնության մեջ «որ երկնքում ես» ասելու տասը պատճառ է հիշատակում` հիմնականում նշելով, որ երկինքը բարձրագույնն ու պատվագույնն է խորհրդանշում՝ հակառակ երկրայինի և ժամանակավորի։

«սուրբ եղիցի անուն Քո - սուրբ թող լինի Քո անունը» - Մի՞թե Աստծո անունը սուրբ չէ, որ խնդրում ենք` սուրբ լինի: Աստծո անունը միշտ սուրբ է, բայց այն երբեմն հայհոյվում կամ պղծվում է հեթանոսների կամ անհավատների կողմից Աստծո ձևական հետևորդների չար ու վատ գործերի պատճառով (Եսայի 52.5, Եզեկ. 36.20, Հռ. 2.24, Հայտն. 16.11): Սա կոչ է մարդկանց` Աստծո պատվիրանների համաձայն ապրելու, և աղոթողը շնորհ է խնդրում, որ այդպես ապրի:

«եկեսցէ արքայութիւն Քո, եղիցին կամք Քո - Քո թագավորությունը թող գա, Քո կամքը թող լինի» - Թագավորությունն այն տարածքն է, որտեղ կատարվում են թագավորի բոլոր հրամաններն ու կամքը: Եվ որտեղ իրագործվում են Աստծո պատվիրանները, այնտեղ էլ Աստծո արքայությունն է: Սա խնդրանք է մարդկանց համար, որպեսզի կարողանան կատարելագործվել և Աստծո կամքի համաձայն ապրել:

«զհաց մեր հանապազորդ տուր մեզ այսօր - մեր հանապազօրյա հացը տուր մեզ այսօր» - Դեռ քրիստոնեական վաղ շրջանից լատին հեղինակներն այս հատվածի վերաբերյալ ասել են, որ խոսքը վերաբերում է վաղվա հացին, քանի որ «հանապազորդ» բառն իր մեջ կոնկրետ մի ժամանակի հասկացություն չունի, իսկ ազգությամբ հույն Հայրերը, օրինակ, Հովհան Ոսկեբերանը, հասկանում են իբրև այսօրվա հացը: Ավելի շատ ընդունելի է այս տեսակետը: «մեր» դերանունը ցույց է տալիս սեփական աշխատանքով ձեռք բերվածը, սակայն մեկը կարող է իր օրվա աշխատանքով հազարապատիկ շատ վաստակել, քան մյուսները: Եվ այս իմաստով Տերունական աղոթքի այս տողը մխիթարություն է աղքատներին և չափավորություն հարուստներին ու զեխությունից զերծ մնալու պատվեր, քանի որ նշում է «այսօր» բառը: Սա համապատասխանում է Առակաց գրքի 30.8-9-ի բառերին, որոնք հարստության և աղքատության չափի մասին են. «Հարստություն և աղքատություն մի՛ տուր ինձ, այլ ինձ համար կշռի՛ր արժանին, որ բավական է: Չլինի թե հարստանամ և ուրանամ Քեզ ու ասեմ. «Ո՞վ է ինձ տեսնում». կամ աղքատանամ ու բան գողանամ և երդում ուտեմ իմ Աստծո անունով»:

Հանապազօրյա հացի մասին տերունական աղոթքի այս հատվածը մեր եկեղեցական Հայրերից Ստեփանոս Սյունեցին այլաբանորեն է հասկանում` նշելով, որ խոսքը հոգևոր հացի մասին է, ինչպես ասվում է Հովհ. 6.22-63-ում, նաև նշում է Քրիստոսի խոսքը, ըստ որի՝ «միայն հացով չի ապրի մարդ, այլ՝ այն ամեն խոսքով, որ դուրս է գալիս Աստծո բերանից» (Մատթ. 4.4, Ղուկ. 4.4):

«եւ թող մեզ զպարտիս մեր, որպէս եւ մեք թողումք մերոց պարտապանաց - և մեզ ներիր մեր պարտքերը, ինչպես որ մենք ենք ներում մեր պարտապաններին» - Մաղաքիա արքեպիսկոպոս Օրմանյանը նշում է, որ այստեղ սպառնալիք, զգուշացում կա Աստծո կողմից մեր մեղքերը չներելու, եթե մենք էլ չներենք մեր դեմ մեղանչածներին:

«եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն - և մեզ փորձության մի տար» - Հակոբոս առաքյալն իր թղթում փորձության մասին ասում է. «Ոչ ոք, երբ փորձության մեջ լինի, թող չասի. «Աստծուց եմ փորձվում», քանի որ Աստված չարից չի փորձվում և Ինքն էլ չի փորձում ոչ ոքի» (Հակ. 1:13)։ Եթե այդպես է, ուրեմն ինչու՞ ենք Աստծուց խնդրում մեզ փորձության չտանել: Սրա պատասխանը որոշ չափով տալիս է դարձյալ Հակոբոս առաքյալն իր թղթի հենց սկզբում` ասելով. «Ամենայն ուրախության արժանի՛ համարեցեք, երբ տեսակ-տեսակ փորձությունների մեջ ընկնեք» (1.2):

Աստված, քանի որ Իր բնությամբ բարի է, երբեք ոչ ոքի չարով չի փորձում, բայց թույլ է տալիս, որ մարդն ընկնի փորձությունների, վշտի, նեղությունների մեջ: Ամեն նեղություն Աստված Իր նախախնամությամբ թույլ է տալիս մարդու օգտի և բարի նպատակների համար, և այդ փորձությունները լինում են երկու տեսակի` մեկը մեղավորների, մյուսն արդարների համար: Մեղավորներին Աստված թույլ է տալիս փորձության մեջ ընկնել նախ դաստիարակչական նպատակներով և հետո, ինչպես Սուրբ Գրիգոր Տաթևացին է ասում, ծանր մեղքերը քավելու համար: Եթե փորձությունների մեջ ընկած մարդը հասկանում է իր մեղավորությունը և իր դժբախտության մեջ անգամ փառք տալիս Աստծուն, Աստծուց թողություն կստանա և բարի կյանքի կարժանանա, իսկ եթե մարդն իր բոլոր դժբախտությունների պատճառը համարում է Աստծուն և դեռ ավելին` հայհոյում Նրան, ապա ավելի կվատանա նրա վիճակը:

Այդպես է նաև հեթանոսների պարագան, որոնց մասին նշում է Պողոս առաքյալը` ասելով, որ Աստված նրանց մատնեց պղծության (Հռ. 1.24)։ Երկրորդ տեսակի փորձությունն արդարների համար է, ինչպես Հոբի պարագան, որով Աստված ցանկանում է բոլորին հայտնի դարձնել իր ընտրյալների ու սիրելիների սրբությունը, արդարությունը և անսահման սերը Աստծո հանդեպ:

«այլ փրկեա զմեզ ի չարէն - այլ փրկիր մեզ չարից» - Նախորդ հատվածի մեկնությունից պարզ դարձավ, որ խնդրվում էր փրկել փորձությունից, որը լինում է սատանայի գայթակղություններով ու փորձանքներով, և կարծիք կա, որ այստեղ «չարը» չպետք է հասկանալ սատանային, քանի որ անիմաստ կրկնություն կլինի նախորդ հատվածի հետ: Այստեղ իբրև «չար» պետք է հասկանալ նաև չար մարդկանց, որոնք իրենց ազատ կամքով գործակցում են չարի հետ:

«զի Քո է արքայութիւն եւ զօրութիւն եւ փառք յաւիտեանս. ամէն - քանի որ Քոնն է արքայությունը, զորությունը և փառքը հավիտյանս. ամեն» - առ Աստված ուղղված փառաբանություն է, որ նշանակում է նաև, որ մենք մեր աղոթքով, խոսքով, գործերով ու կյանքով միշտ պետք է օրհնաբանենք Աստծուն, որին փառք հավիտյանս. ամեն:

Աղբյուր՝ christianity4all.com։

Լրահոս
Դանիել Վարուժան․ Հարճը Կոմիտասի քնարերգությունը Վարդգես ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ. Ամենայն հայոց բանաստեղծը Ռեժիսորը դեռ հացադուլ է անում, իսկ Մակունցը՝ ֆռռիկներ «Տեսնել չլիներ` կույրի պես կլինեին, ճանաչել և սիրել չլիներ` անասունի պես կլինեին» Հայ Եկեղեցու ու նրա հոգևորականության վրա հարձակումների տարափը պետք է առավել միավորեն մեր հասարակությանը «Երկրագնդի վրա որևէ երկրորդ պետությունը չունի այդպիսի կոմպոզիտոր, ինչպիսին Կոմիտասն է» Հասմիկ Պապյանի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգի հասույթը կփոխանցվի «Արմենակ Ուրֆանյան» հիմնադրամին Համո Սահյան «Վշտացել եմ ամեն ինչից» Կյանքի ծառը․ Կոմիտաս «Վալենտինոմանիա». կեղծքրիստոնեական, ապազգային և կոմերցիոն տոն «Կինոպարկում» տեղի է ունեցել Օսկարի հավակնորդ «Իշխանություն» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Մահացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Սերգեյ Զախարովը Տեառնընդառաջ Վերադարձնենք լույսի եւ ջերմության մեր պատառը Հրանտ Մաթեւոսյանին Մայր Աթոռում կատարվեց Տեառնընդառաջի նախատոնակը Ռեժիսոր. Մեր գործադիր իշխանությունը հումանիզմի տարրական չափաբաժին չունի Կալկաթայի մարդասիրական ճեմարան «Լավագույն օպերային ձայնագրություն» անվանակարգում հաղթող գործն առնչվեց հայի անվան հետ» Զարդերի վերածված Կիլիկիայի մանրանկարչությունը Լևոն Խեչոյան․ Սև գիրք, ծանր բզեզ Ժամանակի ոգով գրված գիրք՝ «Շիլափլավ եւ շիլաշփոթ» Կա դրվագ, որը հոգեբանորեն դժվար է խաղալը. Ալեքսանդր Խաչատրյանի «Գարուն ա» ֆիլմը Ապրիլյան պատերազմի մասին է. լուսանկար Երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգսի տոնն այս տարի կնշվի փետրվարի 16- ին «Նոր սերունդ, նոր անուններ» խորագրով ցուցահանդեսը նվիրվեց Հովհաննես Թումանյանի հոբելյանին «Ավրորան» Մատենադարանին տված դրամաշնորհը կուղղի հայկական գրչության կենտրոնների ինտերակտիվ քարտեզի ստեղծմանը Պետրոս Դուրյան․ Բանաստեղծություններ Վարդգես ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ. Ամենայն հայոց բանաստեղծը Ամերիաբանկը Հայաստանում ներկայացնում է օպերային մեծանուն երգիչ Պաատա Բուրչուլաձեին Հայ Եկեղեցու 20-րդ դարի նշանավոր գործիչներին նվիրված գիտաժողով ԱՄՆ-ում Հիսուսի՝ տաճարին ընծայման տոն կամ Տեառնընդառաջ. փետրվարի 14-ին «Նոր Թումանյանի բացահայտման փուլ պետք է սկսվի» Ազգային կինոկենտրոնի քմայքները կամ վերաձևված կանոնակարգ Այսօր մրուրն է իրեն սերուցք հորջորջում, մարմինը գլխիվայր է տեղաշարժվում Պաշտոնական ընդունելություն Մելբուռնում ի պատիվ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Մուշեղ Իշխան․ Բանաստեղծություններ Վահագն Դավթյան․ Լույս առավոտի Ձեռնարկել բոլոր հնարավոր միջոցները, որպեսզի կինոռեժիսորը դադարեցնի հացադուլը Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել թատրոնի և կինոյի հայտնի դերասան Սերգեյ Յուրսկիին Հանրայինը զբաղված է մեր եկեղեցու հանդեպ ատելության քարոզով
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan