USD
EUR
RUB

Եթովպական պատարագները «եվրոպականացրած» հայազգի կոմպոզիտորը կներկայանա մեծակտավ երկերով

 
 

Հայազգի շատ արվեստագետներ որոշիչ դերակատարում են ունեցել այլ պետությունների մշակութային կյանքում: Օրինակ, հայտնի է, որ Եթովպիայում, Հայլե Սելասիե կայսեր օրոք արքունի նվագախմբի ղեկավարն էր Գեւորգ Նալբանդյանը, որը Եթովպիայի պետական հիմնի երաժշտության հեղինակն է։ Բայց կան նշանավոր փաստեր, որոնց հետ նոր-նոր ենք առնչվում. վերոնշյալ կայսեր մոտ իբրեւ պալատական երաժիշտ գործունեություն է ծավալել ծնունդով Հալեպից, կոմպոզիտոր Հակոբ Մանուկյանը, որը յոթ տարի շարունակ հավաքագրել, մշակել, ապա եվրոպական նոտագրությամբ կայսերն է ներկայացրել եթովպական 14 պատարագ: Այս մասին «Առավոտի» հետ զրույցում հայտնեց կոմպոզիտորի այրին՝ Սրբուհի Մանուկյանը, որը որդու՝ պարոն Վարդանի հետ հայրենիքում է: «Արամ Խաչատրյան» համերգասրահում հունիսի 22-ին դիրիժոր Հարություն Արզումանյանի ղեկավարությամբ Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի (գեղարվեստական ղեկավար՝ Էդուարդ Թոփչյան), Հայաստանի ազգային ակադեմիական երգչախմբի (գեղարվեստական ղեկավար՝ Հովհաննես Չեքիջյան) եւ յոթ մեներգիչների մատուցմամբ այլ երկերի թվում առաջին անգամ կկատարվեն կոմպոզիտորի երկու՝ «Խորհուրդ Վարդանանց» եւ «Աղավնու վանք» օրատորիաները, որոնց համար հիմք են հանդիսացել Վահան Թեքեյանի նույնանուն պոեմն ու Հովհաննես Թումանյանի լեգենդը:

Տիկին Մանուկյանը ներկայացնելով ամուսնու երաժշտական ուղին, սկսեց ամենասկզբից. «Հակոբի հայրը՝ պարոն Սամվելը, ճանաչված տենոր էր Սիրիայում, հորաքույրը՝ տիկին Ազնիվը՝ երաժիշտ, որը աշխարհում հայտնի քամանչահար Ռուբեն Կարախանյանի կինն է: Նախակրթարանում, հենց հորաքրոջ մոտ է սկսել ամուսինս ծանոթանալ երաժշտության այբուբենին, միաժամանակ ընտրելով ջութակ եւ դաշնամուր նվագարանները: Նրա առաջընթացը շատ արագ է ընթացել, ձեռքից ձեռք էին խլում: Ընդամենը մի քանի տարի անց Հակոբը գրավել է անվանի երաժիշտ Վահան Բեդելյանի ուշադրությունը, որն իրեն հրավիրել է կրթությունը շարունակել Կիպրոսի Մելքոնյան կրթական հաստատությունում: Այստեղ, ուր ես ուսանում էի դաշնամուրի դասարանում, կայացավ մեր ծանոթությունը, ընկերությունը, ինչն էլ վերաճեց ամուսնության: Շուտով նրան վստահեցին կրթօջախի նվագախմբի ղեկավարումը: Շատ չանցած Հակոբն արդեն Կիպրոսի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու դպրապետն էր, որտեղ նրան նկատեցին Ադիս Աբեբայից ժամանած ուսուցիչներ եւ հրավիրեցին Եթովպիայի Սուրբ Գեւորգ եկեղեցի: Ամուսնուս անունը շուտով հայտնի դարձավ Հայլե Սելասիե կայսրին… Երբ 1976թ. կայսրին սպանեցին, մենք տեղափոխվեցինք Լոնդոն, որտեղ ապրել ենք տասը տարի: Այդ ընթացքում ամուսնուս ստեղծագործական գործունեությունը գրավեց աշխարհահռչակ երաժշտագետ Ալֆրեդ Աշպոլին: Հենց Անգլիայում էր, որ 1976թ. կայացավ մեր հանդիպումը Արամ Խաչատրյանի հետ: Սա մի առանձին թեմա է… Հակոբը արդեն հիմնել էր «Կոմիտաս-Սիփան» երգչախումբը, որն իսկապես հաջողություններ էր գրանցում: Երգչախումբը հրավիրվեց մասնակցելու Ելիզավետ Երկրորդի թագադրության 25-ամյակին նվիրված երեկոյին… Նշեմ, որ նրա տարերքը երգարվեստն էր: Դա է պատճառը, որ անդրադարձել է Թումանյանի, Իսահակյանի, Չարենցի, արեւմտահայ բանաստեղծներ Մաթեոս Զարիֆյանի, Վահրամ Մավյանի ստեղծագործություններին»:

Մեր զրուցակիցը հավելեց, որ իրենց ընտանիքի վերջին հանգրվանը Կանադան է եղել. «Հակոբն այստեղ էլ, բնականաբար, շարունակեց իր գործունեությունը, որտեղ 1980-ին դարձյալ հիմնեց երգչախումբ, այն կրկին անվանելով «Կոմիտաս-Սիփան»: Դյուրին չի եղել նրա ստեղծագործական ուղին: Երբ ոտք դրեցինք Անգլիա, նա այստեղ սկսեց ինտենսիվ զբաղվել ստեղծագործական կյանքով: Իր հետ վերցրել էր ծննդավայրում, Կիպրոսում, Եթովպիայում գրի առած մեղեդիները, որոնք հետո դարձան լուրջ երկեր: Այս տարի Հակոբը կլիներ 89 տարեկան: Նա գնաց երկնային կյանքով ապրելու 83-ը բոլորած: Նշեմ, որ Հակոբը անդրադարձել է նաեւ օպերետի ժանրին»:

Տիկին Մանուկյանը նշեց, որ խորհրդային տարիներից սկսած՝ 1964-ից 14 անգամ եղել են հայրենիքում, մեկ անգամ, 2005թ., Կոմիտասի անվան կամերային երաժշտության տանը խմբավար Հարություն Օդաբաշյանի ղեկավարությամբ ներկայացվել են կոմպոզիտորի 12 երգերը: «Հանդիսատեսի ընդունելությունից հասկացա, որ դրանք կպան նրանց սրտին՝ իսկապես հուզված էին, ապշած… Հասկանում եմ՝ առաջին անգամ էին առնչվում Հակոբի արվեստին»,- ասաց տիկինը: Հետաքրքրությանը՝ կայանալիք համերգի «մեղավորներն» ովքե՞ր են, մեր զրուցակիցը պատասխանեց, որ Կանադայում ստեղծագործող կոմպոզիտոր Աշոտ Արիյանը իրենց հեռակա ծանոթացրել է դիրիժոր Հարություն Արզումանյանի հետ, նա էլ իր հերթին՝ Հայաստանի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի տնօրեն Ռուզաննա Սիրունյանի հետ:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Դանիել Վարուժան․ Հարճը Կոմիտասի քնարերգությունը Վարդգես ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ. Ամենայն հայոց բանաստեղծը Ռեժիսորը դեռ հացադուլ է անում, իսկ Մակունցը՝ ֆռռիկներ «Տեսնել չլիներ` կույրի պես կլինեին, ճանաչել և սիրել չլիներ` անասունի պես կլինեին» Հայ Եկեղեցու ու նրա հոգևորականության վրա հարձակումների տարափը պետք է առավել միավորեն մեր հասարակությանը «Երկրագնդի վրա որևէ երկրորդ պետությունը չունի այդպիսի կոմպոզիտոր, ինչպիսին Կոմիտասն է» Հասմիկ Պապյանի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգի հասույթը կփոխանցվի «Արմենակ Ուրֆանյան» հիմնադրամին Համո Սահյան «Վշտացել եմ ամեն ինչից» Կյանքի ծառը․ Կոմիտաս «Վալենտինոմանիա». կեղծքրիստոնեական, ապազգային և կոմերցիոն տոն «Կինոպարկում» տեղի է ունեցել Օսկարի հավակնորդ «Իշխանություն» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Մահացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Սերգեյ Զախարովը Տեառնընդառաջ Վերադարձնենք լույսի եւ ջերմության մեր պատառը Հրանտ Մաթեւոսյանին Մայր Աթոռում կատարվեց Տեառնընդառաջի նախատոնակը Ռեժիսոր. Մեր գործադիր իշխանությունը հումանիզմի տարրական չափաբաժին չունի Կալկաթայի մարդասիրական ճեմարան «Լավագույն օպերային ձայնագրություն» անվանակարգում հաղթող գործն առնչվեց հայի անվան հետ» Զարդերի վերածված Կիլիկիայի մանրանկարչությունը Լևոն Խեչոյան․ Սև գիրք, ծանր բզեզ Ժամանակի ոգով գրված գիրք՝ «Շիլափլավ եւ շիլաշփոթ» Կա դրվագ, որը հոգեբանորեն դժվար է խաղալը. Ալեքսանդր Խաչատրյանի «Գարուն ա» ֆիլմը Ապրիլյան պատերազմի մասին է. լուսանկար Երիտասարդների և սիրո բարեխոս Սուրբ Սարգսի տոնն այս տարի կնշվի փետրվարի 16- ին «Նոր սերունդ, նոր անուններ» խորագրով ցուցահանդեսը նվիրվեց Հովհաննես Թումանյանի հոբելյանին «Ավրորան» Մատենադարանին տված դրամաշնորհը կուղղի հայկական գրչության կենտրոնների ինտերակտիվ քարտեզի ստեղծմանը Պետրոս Դուրյան․ Բանաստեղծություններ Վարդգես ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ. Ամենայն հայոց բանաստեղծը Ամերիաբանկը Հայաստանում ներկայացնում է օպերային մեծանուն երգիչ Պաատա Բուրչուլաձեին Հայ Եկեղեցու 20-րդ դարի նշանավոր գործիչներին նվիրված գիտաժողով ԱՄՆ-ում Հիսուսի՝ տաճարին ընծայման տոն կամ Տեառնընդառաջ. փետրվարի 14-ին «Նոր Թումանյանի բացահայտման փուլ պետք է սկսվի» Ազգային կինոկենտրոնի քմայքները կամ վերաձևված կանոնակարգ Այսօր մրուրն է իրեն սերուցք հորջորջում, մարմինը գլխիվայր է տեղաշարժվում Պաշտոնական ընդունելություն Մելբուռնում ի պատիվ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի Մուշեղ Իշխան․ Բանաստեղծություններ Վահագն Դավթյան․ Լույս առավոտի Ձեռնարկել բոլոր հնարավոր միջոցները, որպեսզի կինոռեժիսորը դադարեցնի հացադուլը Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել թատրոնի և կինոյի հայտնի դերասան Սերգեյ Յուրսկիին Հանրայինը զբաղված է մեր եկեղեցու հանդեպ ատելության քարոզով
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan