USD
EUR
RUB

«Հանճարեղ ստեղծագործությունը չի կարող «ծերանալ»

 
 

 Խաչատրյանական օրհներգը վերադարձնելու ստորագրահավաքը շարունակվում է Անկախ Հայաստանի առաջին տարիներից մի քանի անգամ անդրադարձ է եղել օրհներգի ընտրությանը: Առաջինը 1990թ. օգոստոսն էր: Անկախության հռչակագրի ընդունումից հետո ստեղծվեց հանձնաժողով, որը պետք է 3 ամսում օրհներգի մրցույթ անցկացներ, սակայն մինչեւ 1991թ. մրցույթ չանցկացվեց եւ Գերագույն խորհուրդը ժամանակավոր որոշում ընդունեց «Մեր հայրենիքն» ընդունել որպես հիմք՝ պետական օրհներգի համար: Օրհներգի փոփոխության երկրորդ փորձն արվեց 2006թ., որն ըստ էության տապալվեց: Վեց ամսվա ընթացքում ներկայացված 85 տարբերակից մրցութային հանձնաժողովը նախընտրեց 5-ը, որոնք գործիքավորվեցին եւ ներկայացվեցին հանրությանը: Սակայն դրանցից եւ ոչ մեկն առանձնակի ոգեւորությամբ չընդունվեց ոչ հանրության, ոչ էլ հանձնաժողովի կողմից: Դրանից հետո 2006թ. հոկտեմբերի 21-ին մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանի գլխավորած մրցութային հանձնաժողովը գրեթե միաձայն քվեարկեց Արամ Խաչատրյանի՝ Խորհրդային Հայաստանի օրհներգի օգտին՝ միայն երաժշտության մասով: Սկանդալներով ու փոխադարձ մեղադրանքներով ուղեկցված այդ հանձնաժողովի աշխատանքից ու կայացրած որոշումից դժգոհ մնացին շատերը: Հետո մշակույթի նախարարությունը մրցույթ հայտարարեց, այս անգամ՝ բառերի համար, բայց այդպես էլ համապատասխան բառեր չգտնվեցին: Մինչ օրս ժամանակ առ ժամանակ տարբեր առիթներով «Առավոտի» հետ զրուցած մշակույթի մարդկանց որոշ մասը դժգոհություն է հայտնում, բարձրաձայնելով Առաջին հանրապետության տարիներին օրհներգի հենց առաջին տողը՝ «Մեր հայրենիք թշվառ, անտեր…»: Նաեւ կան մշակույթի գործիչներ էլ, որոնք գտնում են, թե խաչատրյանական օրհներգը այլեւս պատմություն է, իսկ նոր Հայաստանին անհրաժեշտ է նոր օրհներգ: Նշում են նաեւ, թե ոչ երաժշտությունն է հայկական, ոչ էլ տեքստը: Թավշյա հեղափոխությունից հետո Արամ Խաչատրյանի տուն-թանգարանի կայքում հայտնվեց տեղեկատվություն, թե ստորագրահավաք է կազմակերպվում խաչատրյանական օրհներգը վերականգնելու օգտին:

Հանդիպեցինք տուն-թանգարանի տնօրեն Արմինե Գրիգորյանին: Կեսկատակ-կեսլուրջ փորձեցինք ճշտել, թե այդ միջոցառումը Խաչատրյանի ծննդյան 115-ամյակի շրջանակներո՞ւմ է արվում: Ինչպես եւ ակնկալում էինք՝ ստացանք բացասական պատասխան: Տիկին Գրիգորյանի խոսքերով՝ եթե մի հարց ժամանակ առ ժամանակ քննարկվում է, ուրեմն հուզում է ժողովրդին: Մեր զրուցակիցը համոզված է, որ Խաչատրյանի օրհներգի վերականգնման հարցը դեռ փակված չէ. «Ընդհանրապես հանճարեղ մարդկանց թողած ժառանգությունը ճիշտ չէ համարել հին: Նրանց ստեղծած արժեքները չեն կարող «ծերանալ»: Օրինակ՝ Գերմանիան այսօր էլ ունենալով տաղանդներ, իրենց երկրի օրհներգը չի փոխում. եղել եւ մնում է Հայդնի երաժշտությունը, գրված 1797թ….»: Ռեպլիկին՝ մինչեւ երբ է շարունակվելու ստորագրահավաքը, մեր զրուցակիցը պատասխանեց. «Ոչ միայն հայաստանցիները, այլեւ սփյուռքահայերն են արձագանքում, հայրենիքում գտնվելու օրերին այցելում են տուն-թանգարան՝ իրենց դրական վերաբերմունքը հայտնելու այդ հարցի մասին: Արձագանքներ ենք ստացել օտարազգի երաժիշտներից, նրանք բարձր են գնահատում օրհներգի երաժշտությունը՝ այն համարելով այդ ժանրում իդեալական: Ժամկետ չեմ կարող նշել, բայց առաջիկայում մենք պատրաստվում ենք նամակով դիմել «վերին ատյաններ»: Ինձ ուրախացնում է մի փաստ. երիտասարդության վերաբերմունքը…»: Հարցին՝ չե՞ք կարծում, որ եթե մեր անվանի կոմպոզիտորները կողմ լինեին Խաչատրյանի հիմնին, ժամանակին չէին մասնակցի հայտարարված մրցույթին, տիկին Գրիգորյանը պատասխանեց. «Դա այդպես չէ: Յուրաքանչյուր ստեղծագործողի համար ամեն միջոցառում ինքնադրսեւորվելու հնարավորություն է, եւ ոչ ոք, նույնիսկ հայտնիները, այդ առիթը բաց չեն թողնի»:

Հարցազրույցի ժամանակ Արմինե Գրիգորյանին այցելեց կանադահայ բարերար Հարմիկ Գրիգորյանը, որը, պարզվեց՝ թանգարանի բարեկամն է: Նրանից էլ խնդրեցինք կարծիք՝ թեմայի վերաբերյալ: «Ողջ Սփյուռքը զայրացած էր, երբ Հայաստանում գործող մի կուսակցության ուղղորդմամբ Լորիս Ճգնավորյանը հայ երաժշտության հետ ոչ մի աղերս չունեցող «Մեր հայրենիք թշվառ, անտերը…» բարձրացրեց օրհներգի «կարգավիճակի»: Իսկ այս օրերին, երբ Հայաստանում փոփոխություններ են տեղի ունեցել եւ դեռ արտասահմանում բնակվող հայերս սպասում ենք էլ ավելի դրական զարգացումների, երկրորդ կարծիք լինել չի կարող՝ պետք է վերադարձնել Խաչատրյանի օրհներգը, աշխարհին պետք է ներկայանանք հանճարեղ հայի բարձրարժեք ստեղծագործությամբ: Ի դեպ, դա ոչ թե Խաչատրյանին, այլ մեզ է պետք»:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ
Լուսանկարում` Արմինե Գրիգորյանն ու Հարմիկ Գրիգորյանը:
Աղբյուր՝ Aravot.am:

Լրահոս
Արշակ Չոպանյան․ Հայկական դյուցազներգությունը Հայից Հայ․ Արա Շիրազ Սա այն թթխմորն է, որ այսօր հրամցնում են մեզ Երաժշտասերները վայելեցին Ալեքսեյ Շորի ստեղծագործությունները Համազգային թատրոնի դերասանները դադարեցնում են գործադուլը Սպիտակի նախկին գլխավոր ճարտարապետը հեռվից հեռու էլ տեղյակ է խնդիրներին Ռեժիսոր Հովհաննես Գալստյանը որոշել է դադարեցնել հացադուլը Ռազմիկ Դավոյան Համբերություն Հայրենիքում Կյանքը ափի մեջ. Մրո Ալեքսեյ Շորին շնորհվեց Երևանի պետական կոնսերվատորիայի պատվավոր դոկտորի կոչում Արմենուհի Մանուկյան. «Հայաստանի առաջին տիկնիկային թատրոնը պետք է ունենա իր շենքը» Նախկին նախարարի հետ շփումներից հետո նախարարների բանավոր խոսքին չեմ հավատում. Ռեժիսոր Հովհաննես Գալստյան Մոսկվայում տեղադրվելու է Շառլ Ազնավուրի հուշարձանը Հայր մեր.Կոմիտասեան Վերդիի «Ռեքվիեմի» ցնցող մեկնաբանությունը օպերային թատրոնում ՝ ի հիշատակ երկրաշարժի զոհերի Պարույր Սևակի մտքերից Վիգեն Չալդրանյանը դեռևս անդրդրվելի է. Համազգային թատրոնի դերասան «Թուրքիայի նախագահին նամակով խնդրեցի ընդունել Ցեղասպանությունը» Queen խմբի հիթը դարձել է 20-րդ դարից եկած ամենահայտնի երգը Նոր նշանակումներ Նախագահ Արմեն Սարգսյանն այցելել է հացադուլ հայտարարած կինոռեժիսորին Հայաստան Երբեք չմեռնես. Հովհաննես Գրիգորյան. մաս 1-ին Համերգային երեկո՝ նվիրված Հայկանուշ Դանիելյանին «Ինքներդ վրեժխնդիր մի՛ եղեք» Շերլոք Հոլմսի մասին պատմող բոլոր ստեղծագործությունները բնագրից առաջին անգամ թարգմանվել են հայերեն Հանձնվել է այլընտրանքային Նոբելյան մրցանակը Քամիները բոլոր․․․Ռազմիկ Դավոյան Մոցարտի «Ռեքվիեմ»-ը ներկայացվեց Գյումրու Սև բերդում Երաժշտությունն ամոքիչ ուժ ունի. Սերգեյ Սմբատյան Մոր աղոթքներն յուր երեխաների համար «Անվանի լուսանկարիչների մեծ մասը մասնագիտական կրթություն չունի» Մարդկային բարդ ու խճճված փոխհարաբերություններ՝ Էդգար Բաղդասարյանի «Էրկեն կիշեր» ֆիլմում Օրոր Մայր Հայաստանին Տաթևիկ Սազանդարյան․ Իմ Երևան Մի հացադուլի պատմություն Արարատ Սարգսյան. «Գյումրիում սիրելի անկյուններ կան, որտեղ սիրտդ ավելի արագ է խփում» Նոր նշանակումներ
website by Sargssyan