USD
EUR
RUB

Կոմիտասագետ. «Նազենի Ղարիբյանը Կոմիտասից հեռու է այնքան լուսնատարի, ինչքան ամենահեռու աստղը` Երկրից»

 
 

«Ստեղծված հանձնաժողովի միջոցով պետությունը նշում է Կոմիտասի ծննդյան 150-ամյակը: Ես հանձնաժողովում էի, բայց նիստին հրաժարվեցի, որովհետեւ տեսա, որ հիմնականում նույն մարդիկ են ընդգրկված հանձնաժողովում, ինչ նախկինում: Ինչ առաջարկեին, պիտի քվեարկեին, անցկացնեին: Այդ առաջարկները խեղճ ու կրակ բաներ էին, օրինակ, ասում էին` CD անենք, սա ո՞ր թիվն է, այսօր ո՞վ է CD անում, երբ համացանցում ամեն ինչ դրված է, ասում են` մի հատ գիրք տպենք, հոդված տպենք…Մի մասն էլ կապված է իրենց` եվրոպաներում ման գալու հետ:

Ժողովուրդը Հայաստանում թաղված է արեւելյան կլկլոցների մեջ, իրենք այնպիսի ծրագրեր են անում Կոմիտասի «պատվին», որ գնան Եվրոպայում զեկուցումներ կարդան: Վերջերս ինձ լուր հասավ, որ մշակույթի փոխնախարար, նախարարի պարտականությունները կատարող Նազենի Ղարիբյանն էլ է ցուցակում գրվել, որ Կոմիտասի մասին զեկուցում կարդա…Ինքը Կոմիտասից հեռու է այնքան լուսնատարի, ինչքան ամենահեռու աստղը Երկիր մոլորակից: Դա ման գալու առիթ է, աշխատել են մեծերի անունների տակ անձնական հարցեր լուծել: Ես երկու հոդված գրեցի այդ մասին ու ասացի, որ կշարունակեմ քննադատել»,- փետրվարի 6-ին «Տեսակետ» ակումբում ասաց կոմպոզիտոր, կոմիտասագետ Արթուր Շահնազարյանը:

«Հանձնաժողովի նիստին լսեցի բոլորին, տեսա այդ մանկապարտեզի առաջարկները, ման գալը, դասախոսություն կարդալը… Մակունցին ասացի, որ սա նախկին հանձնաժողովն է, դուք էլ իրենց հետ…Տեսա, որ գործ անելու ցանկություն չկա: Ընկերացել են մարդկանց հետ, որոնք ոչնչից չեն հասկանում, լսում ես, որ պետության հաշվին ոմանք գնացել են Սորբոն դասախոսություն կարդալու, հեքիաթ են պատմում, թե հիմա էլ մարդ պիտի ուղարկեն Բեռլին` Կոմիտասի ձեռագրերը գտնելու: Երբ մենք գտել էինք, ասում էինք հովանավորեք` գնենք, ասում էին փող չունենք, վերջում Ջանիբեկյան Արթուրը գնեց ու փրկեց կորստից այդ ձեռագրերը: Պարզվում է` մեկն էլ գաղտնի դիսերտացիա է պաշտպանել Կոմիտաս թեմայով, ու պատահաբար ենք իմանում, որ գիտության թեկնածու է, դա կրիմինալ է»,-շեշտեց բանախոսը:

Կոմպոզիտորը նշում է. «Հարյուրամյակների ընթացքում մեր ազգը` ենթարկված լինելով Արեւելքի տիրապետությանը, իր դիմագծի վրա մեծ ազդեցություն է թողել Արեւելքի աղավաղված մշակույթը` երաժշտության մեջ, քայլելու, նայելու, բարեւելու, խոսելու, ժարգոնի, ընտանիքում կնոջը վերաբերվելու: Հայ կինը երբեք արեւելյան կին չի եղել, միշտ թագուհի է եղել ընտանիքում եւ դրսում: Արեւելքից են գալիս այն բաները, որ չպետք է խոսի, այսպես լինի, այնպես լինի: Իրենք էլ երեւի մտածեցին, որ Նազենի Ղարիբյանը կին է, ուրեմն պետք է գնա Եվրոպա ման գա, դասախոսություն կարդա՞…Իսկ եթե տղամարդ է, պետք է իր անձնական հարցերը լուծի…Նույն բանն է կատարվում, ինչպես` տարիներ շարունակ: Ստացվում է, որ հիմա Պանթեոնում ամենաավելորդ մարդը հենց Կոմիտասն է»:

Նա համոզված է, որ ցանկացած ծրագիր պետք է ժողովրդի հետ կապված լինի, մեծերի, փոքրերի, գյուղերի հետ, մինչդեռ թանգարան- ինստիտուտ են ստեղծում, գրքեր են հրատարակվում, ֆիլմեր նկարվում, սակայն ոչինչ չի փոխվում ժողովրդի մեջ, այն կլկլոցների տեռորի տակ է: «Նստում է տրանսպորտ, կլկլոց է, ուզում է հանդիպել արվեստի վաստակավոր գործչին, նա էլ է կլկլացնում, ուզում է հեռուստացույց միացնել, էլի կլկլոց է, աղավաղվում է մեր երաժշտությունն ու լեզուն: Ու այս ամբողջի ֆոնին ուզում են գնան Եվրոպա իրենց ցույց տան, մինչդեռ Կոմիտասն ասում էր` դուք ձեր տան մեջ երգեք, օտարը աչք ունի` կտեսնի, ականջ ունի` կլսի»,-ասում է Արթուր Շահնազարյանը ու հայտարարում, որ ամենուր պետք է քարոզել կոմիտասյան երգ-երաժշտությունը, սկսած մանկապարտեզներից:

«Դա ամեն օրվա հացի նման մի բան է, քանի որ Կոմիտասը մեր Արեւելյան եւ Արեւմտյան Հայաստանի հազարամյակների մշակույթն է»,-հավելում է նա:

Պարոն Շահնազարյանի ձեւակերպմամբ, այսօր ռուսական ֆիլմերի խայտառակ երաժշտության տակ մանկապարտեզներում հանդեսներ են կազմակերպում, երեխաների հոգիներն աղավաղում անառողջ ելեւէջներով, իսկ Կոմիտասի հոբելյանի հանձնաժողովը մտածում է, ասենք՝ օպերայում շքեղ հանդիսություն անելու մասին:

«Այս վիճակում օպերայի մասին խոսելն էլ է ծիծաղելի…Գոնե 2-3 երգ պետք է ամբողջ հայությունը երգի, որովհետեւ հին երգը բնական բջիջի նման բան է, ժողովուրդը գիտի այդ երգերը, ո՞վ չգիտի «Սոնա յարը», «Հոյ Նազանը», «Զընգը Զընգը»,- ասում է կոմպոզիտորը: Նա նաեւ շեշտում է, որ Կոմիտասն ասում էր, թե փոքրիկներին պետք է ուրախ երգեր սովորեցնել, որպեսզի չհիվանդանան ու կարողանան թուր բռնել, դրանցից մեկն էլ հենց «Զընգը Զընգը» երգն է:

Արթուր Շահնազարյանը տեղեկացրեց, որ մարզերն ընդգրկող ծրագիր են սկսել: Ամեն մարզում խմբավարը որոշակի վարձատրությամբ կսովորեցնի կոմիտասյան եւ ազգային երգերը: Առաջին փորձն արել են «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի հետ, որտեղ խմբավար Հարություն Թոփիկյանը ստեղծել է ուսուցիչների երգչախումբ: Այդ երգչախումբը ՀՀ շրջաններով շրջում եւ երգում, եւ սովորեցնում է:

Արթուր Շահնազարյանն անդրադարձավ նաեւ Արթուր Ջանիբեկյանի հետ միասին իրականացրած www.armenianmusic.am նախագծին, այնտեղ ընդգրկված 550 ձայնագրված երգերին:

Նա փաստեց, որ այլ հայ մեծահարուստներ ափսոսում են գումար ծախսել ազգային երգը հանրայնացնելու համար, սակայն արեւելյան կլկլոցով մեկ երգի համար վճարում են 7000 դոլար, կոմպոզիտորը, սակայն, անուններ չտվեց, ասաց, որ բոլորը գիտեն, թե ով ով է:

Գոհար ՀԱԿՈԲՅԱՆ

Աղբյուր՝ Aravot.am

Լրահոս
Հասմիկ Պապյանի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգի հասույթը կփոխանցվի «Արմենակ Ուրֆանյան» հիմնադրամին Ավետիք Իսահակյան․ Երջանկության իմաստը Վահագն Դավթյան՝ Համո Սահյանին Բրազիլիայի կառնավալին հազարավոր մարդիկ «Կեցցե Հայաստան» կվանկարկեն Մարտակերտում կկայանա Փարաջանովին նվիրված ցուցահանդես. կներկայացվեն բացառիկ նմուշներ Պատվիրանները մարդու մարդկային որակի ուղենիշներն են «Մշակույթի նախարարության հայտարարությունն ագրեսիայի, ստախոսության ու ամբարտավանության հավաքական գլուխգործոց է». «Պարալլելս Ֆիլմպրոդաքշն» ընկերություն Ամենայն հայոց կաթողիկոսը ցավակցել է Լուիզ Մանուկյան Սիմոնի վախճանման առիթով Հարություն Խաչատրյան. «Միությունը պատրաստ է իրավաբանական ծառայություն տրամադրել Հովհաննես Գալստյանին» «Մաեստրո Մանսուրյանի» և երևանյան պրեմիերայի մասին Մահացել է Էլմիրա Հեքեքյան-Աբրահամյանը Լավագույնս պատկերացում են տալիս հայ գրքի և գրատպության անցած ուղու մասին Գարեգին Բ և Արամ Ա կաթողիկոսները միասնական աղոթք են հնչեցրել Էջմիածնում «Եվ երբ պրոֆեսիոնալ երաժիշտ դարձա, կոնսերվատորիա ավարտեցի, նոր հասկացա, թե Կոմիտաս կատարելն ինչ բան է» Մեջբերումներ Թումանյանի մասին Հովհաննես Թումանյան․ Ուրախ գիշեր Ազգ-բանաստեղծ Եթե միայն այս կյանքի համար ենք հույս դրել ի Քրիստոս, ողորմելի ենք, քան բոլոր մարդիկ Փորձագետները կասկածում են, որ «Աշխարհի փրկիչ» կտավի հեղինակը Լեոնարդո դա Վինչին է Mezzo հեռուստաալիքը ֆիլմ է պատրաստել դիրիժոր Սերգեյ Սմբատյանի մասին Վարդան Հակոբյան․ Քո սերը քո տունն է Վարդան Հակոբյան․ Կապույտը Հայտնի են Բեռլինի միջազգային կինոփառատոնի մրցանակակիրները Փառասիրության մասին «Երևանը»՝ 200 քանոնահարի կատարմամբ Ֆրանսիայի խորհրդարանը քննարկում է կրթության մասին նոր օրենքը Դանիել Վարուժան․ Հարճը Կոմիտասի քնարերգությունը Վարդգես ԱՀԱՐՈՆՅԱՆ. Ամենայն հայոց բանաստեղծը Ռեժիսորը դեռ հացադուլ է անում, իսկ Մակունցը՝ ֆռռիկներ «Տեսնել չլիներ` կույրի պես կլինեին, ճանաչել և սիրել չլիներ` անասունի պես կլինեին» Հայ Եկեղեցու ու նրա հոգևորականության վրա հարձակումների տարափը պետք է առավել միավորեն մեր հասարակությանը «Երկրագնդի վրա որևէ երկրորդ պետությունը չունի այդպիսի կոմպոզիտոր, ինչպիսին Կոմիտասն է» Հասմիկ Պապյանի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի համատեղ համերգի հասույթը կփոխանցվի «Արմենակ Ուրֆանյան» հիմնադրամին Համո Սահյան «Վշտացել եմ ամեն ինչից» Կյանքի ծառը․ Կոմիտաս «Վալենտինոմանիա». կեղծքրիստոնեական, ապազգային և կոմերցիոն տոն «Կինոպարկում» տեղի է ունեցել Օսկարի հավակնորդ «Իշխանություն» ֆիլմի փակ ցուցադրությունը Մահացել է Ռուսաստանի ժողովրդական արտիստ Սերգեյ Զախարովը Տեառնընդառաջ
website by Sargssyan