USD
EUR
RUB

Ժամանակի ոգով գրված գիրք՝ «Շիլափլավ եւ շիլաշփոթ»

 

ԵՐԵՎԱՆ, 13 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, Aravot.am: Օրերս ծնվեց «Ոզնու» կրկնակի դափնեկիր, Երեւանի Ավան վարչական շրջանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու ատենապետ, իրավաբան Գրիգոր Մելիք-Սարգսյանի 36-րդ՝ «Շիլափլավ եւ շիլաշփոթ» գիրքը, որը նրա «Թաղվես դու, աղվես»-ի օրգանական շարունակությունն է: Թեմատիկան հասարակության մեջ ընթացող մերօրյա իրադարձություններն են, դրանց շուրջ կատարված հեղինակի մտորումները, անցյալ-ներկա խառնած դիտարկումները, հարցադրումները, որոնք համեմված են երգիծական նորագույն գյուտերով:

Իրավաբան-երգիծաբանն աշխույժ, բառախաղային ոճով ու հանգով ծանուցում է. «Այս «Շիլափլավ եւ շիլաշփոթ» գրքում ծիծաղկոտ՝ կհանդիպեք մարդկանց ծանոթ, անծանոթ, թե ձեզ սրտամոտ, թե շատ անամոթ, որոնք կանգնած են անչափ իրար մոտ եւ ընթանում են ճամփով քարքարոտ»:

Գրքին բնորոշ են առակախոսական, այլաբանական արտահայտչաձեւերը: Մելիք-Սարգսյանը հաճախ է հայտնվում իրողությունների կիզակետում, դառնում նոր ժամանակի ժամանակագիրը, ինչպես իր ժամանակին ֆրանսիացի բանաստեղծ Բերանժեն էր, իսկ Ռուսաստանում՝ Դեմյան Բեդնին, ով ասել է՝ «Я пою, но разве я пою, мой голос огрубел в бою…»:

Չափածո բաժինը սկսվում է «Երազանքը» բանաստեղծությամբ: Բանաստեղծը երազել է «հաղթել չարին, սիրտը բացել աշխարհին, երկնել տաղեր, արարել բարին, լույս եւ հույս շաղել աշխարհին»: Վերջին քառյակը վերջակետում է հայրենասիրական մղումով. «…Որ միավորվի պատմական Հայքը ու պատարագ տա Մարութա վանքը, ինչի համար ես կտամ իմ կյանքը, ահա սա է իմ սուրբ երազանքը»: «Բավարարվեք ձեր ունեցածով» էլ՝ երգիծանքի մտրակով ձաղկում է ագահությունը, աչքածակությունը, խրախուսում՝ «Բարին արարեք, չարը խափանեք, որ արդար մարդու անուն վաստակեք»: «Կադրերը եւ ջարդերը» պատմական ակնարկ է, դաս, որը Լենինի, Ստալինի, Մաո Ցզե Դունի, Պոլ Պոտի պես չենք վարվում. «Բռնել ենք ճամփան սեր ու համերաշխության, չենք կիրառի վենդետան, եթե գռփածը ետ տան…»: Մելիք-Սարգսյանը թավշյա հեղափոխությունն աննախադեպ է համարում. «Որն ուներ հզոր մի նշանաբան՝ սեր, արդարություն, համերաշխություն…»: Վերջինիս հանգուցալուծումը «Թավշածաղիկ» քնարական բանաստեղծությունն է. «Մենք մեծ սիրով կմասնացենք գարնան թավշյա այս զարթոնքին, թավշյա ծաղիկներ կփնջենք, որ հասնենք մեր երազանքին»: «Հեղափոխության հետեւանքները» գործով նա մերժում է այն հեղափոխությունները, որոնք բերում են ավերածություններ. «Լինի անգլիական, թե ֆրանսիական, թե հոկտեմբերյան սոցիալիստական: Քաղաքացիական շնչով են գրված՝ «Մեր անկախության հռչակման օրը», «Կուռքեր չպաշտեք», «Աշխարհը կարծես խելագարվել է», «Տուն դարձեք, հայեր» գործերը:

«Պտույտ մը հայոց թաղերու մեջ» երգիծապատումով, ինչպես Պարոնյանն է պտույտ մը արել Պոլսո թաղերուն մեջ, այնպես էլ նրան պաշտող մի համեստ իրավաբան-երգիծաբան է փորձել հետեւել նրա օրինակին՝ ինքը եւս «պտույտ մը անել» պատմական հայոց մյուս թաղերում՝ հին ժամանակներից մինչեւ մեր օրերը, որ վերապատմի, թե ինչ են արել մեր նախնիները եւ ինչ են անում հիմա նորերը:

«Ոտնամանների ոդիսականը» երգիծապատումը նույնպես նույնաոճ է: Խոստովանում է, որ խիստ ազդվել է Հոմերոսի «Իլիականից» եւ «Ոդիսականից», նրա հերոսների օրինակով նկարագրել մարդու ոտնամանի ոդիսականն ու պատմական ուղին: Դասականն ու հասարակ գրողը պարզել են, որ շատ բեռ կրողը՝ արագ մաշվող մարդու ոտնամաններն են, որոնց հանդեպ սիրո երգեր են ձոնվել: Ահավասիկ մի նմուշ. «Առ կոշիկիս թայը, պախա քեզի հիշատակ, կարող ա կիգամ, կարող ա չիգամ, յարո ջան»: Մի այլ երգում մաշիկը նույնացվում է վարդի հետ. «Վարդ կոշիկս, վարդ կոշիկս, վարդից գեղեցիկ մաշիկս…»: Գ. Մելիք-Սարգսյանը լինելով գյումրեցի, բարձր է գնահատում Բոկաչիոյի «Դեկամերոնը», դրա համար նրա ոգեշնչումով գրել է «Դեկամերոնը» եւ մեր հայկական «Սատիրիկոնը», մասն երկրորդում էլ՝ «Գյումրեցիների «Դեկամերոնը»: Հեղինակը սիրո եւ թավշյա հեղափոխությամբ տոգորված տաղեգրել, բանահյուսեր է մեր բուն հայկական կյանքին բնորոշ սիրախաղերն ու պատմությունները, սրամտությունները, կատակները, որ շուտ վերանան անցյալի թողած տխուր հետքերը եւ ավելանան մարդկանց հույսերը եւ ժպիտները:

ԳՈՒՐԳԵՆ ԼՈՌԵՑԻ

ՀՐԱՆՏ ՀՈՐԻԶՈՆ

Լրահոս
Նոր նշանակումներ «Մեծ լուսատուն` ցերեկը իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն` գիշերը իշխելու համար» «Սա Բեռնհարդ Շլինկի տեսակետն է Հոլոքոստի մասին, որը նա մեծ վարպետությամբ գրականություն է դարձրել» Ինչո՞ւ Իրանում հետաքրքրվեցին «Բանկ Օտոմանով» 30 տարի անց «Քամին ունայնության» ֆիլմը վերադարձավ կինոյի տուն ՀԱՊ-ում բացվելու է Անատոլի Գրիգորյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Վախթանգ Անանյան․ ՈՒշացած խոստովանություն Դավիթ Սամվելյան․ Լեռան տակի քարոզ Հայկական ավանդական երաժշտությունը և մշակութային անվտանգության հիմնահարցը. Ալեքսանդր Սահակյան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպում ունեցավ վերապատրաստման դասընթացների մասնակիցների հետ Հայաստանը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումին Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Դավիթ Հովհաննես․ Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ․․․ Զքէն խորհեցան Ավ. Իսահակյանի անվան գրադարանը «կտարածվի» Քրիստոնեական ներողամտության մասին Տնտեսի կիրակի (Մեծ պահքի չորրորդ կիրակի) Նանե․ Դու… կանգուն մնա… Վահան Թոթովենց․ Ես ծաղիկ չունիմ… Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Տավուշի նորանշանակ մարզպետին Մարտի 21-ին Գառնիում ծիսական արարողություն և տոնախմբություն է Վարանդի «Բերդաքաղաքի» ձեռագիրը կարդալուց անմիջապես հետո և մեկ տարի անց «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ֆանտաստիկ կոլեկտիվ է». Կարմինե Լաուրի Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված թանգարան կկառուցվի Ասել՝ սերիալներն այն չարիքն են, որ կործանում են մեզ և մեր երկիրը, մեծագույն սխալ է. Հրաչ Քեշիշյան Խարիկ Դաշտենց․ Լեռան ծաղիկները Մետաքսե․ Հուշերի մորմոք Աղոթքը հոգու շնչառություն է Այսօր կանգնեցաւ աւազան Մանսուրյան. Մեր երաժշտության մեջ բաց կար՝ բարձրագույն պոեզիան երգելու առումով Բալետային պուանտի միջի ասեղից մինչեւ «ժամանակավոր արտագաղթում» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելեց Գյումրի, հյուրընկալվեց Մայր Աթոռի կողմից բնակարաններ ստացած ընտանիքներից մեկին Ավետիք Իսահակյան․ Մնացի կարոտ իմ հայրենիքին Վահագն Դավթյան․ Եթե հարցնես Ընդ լուսափայլ զւարթնոյն Մենք ենթարկյալներս Երեւանում ցուցադրվում են հայտնի նկարիչ Տիգրան Դադերյանի աշխատանքները Աստծո առջև ծնկողը թշնամու դեմ կանգուն կմնա մինչև վերջ Մայր Աթոռը հրապարակել է 2018-ի գործունեության տեղեկագիրը «Անկախության շրջանում Հայաստանում ձևավորված իրականությունը միանգամայն արժանի է խորենացիական «ողբի»
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan