USD
EUR
RUB

Վերադարձնենք լույսի եւ ջերմության մեր պատառը Հրանտ Մաթեւոսյանին

 

ԵՐԵՎԱՆ, 14 ՓԵՏՐՎԱՐԻ, Aravot.am: «Հորդուն, ճկուն տարողությամբ նրա արձակն ունի ոչ միայն խիստ առարկայական էություն՝ զերծ ամեն տեսակ իդեալականացումներից, շոշափելի՝ դողի, հողի խորդուբորդ լինելու, մարմնի ջերմության ու ձայնի տեմբր զգալու չափ, այլեւ անսահման մեծ բան՝ մարդու հոգին, նրա աստվածային էությունը: Այդ ոլորտներում ոչինչ չի կարելի հաստատել, իսկ առավել եւս՝ պարտադրել, ու թեեւ հոգեւոր կյանքի մասին Մաթեւոսյանի արձակը հայտարարություններ չի անում, սակայն ուզում ես նրան բնորոշել միայն այսպիսի անսովոր բառերով՝ Աստծո մարդ, Աստծո աշխարհ»…

Յուրի Կարաբչիեւսկի

Ռուս գրող Յուրի Կարաբչիեւսկին Հայաստանը ճանաչել է ոչ միայն Օսիպ Մանդելշտամի եւ Անդրեյ Բիտովի՝ Հայաստանին նվիրված ստեղծագործություններով, այլեւ Հրանտ Մաթեւոսյանի գրականությամբ:

Անցյալ դարի 70-ական թվականներին նա եկել է Հայաստան գործուղման (մասնագիտությամբ էլեկտրոնային սարքերի ինժեներ էր)՝ նաեւ հուսալով ծանոթանալ մեծ գրողի հետ: Այն կայանում է եւ ռուս գրողի համար դառնում առիթ՝ խորհրդածելու մեր երկրի անցյալի, ներկայի մասին եւ ամենակարեւորը՝ բացահայտելու ի՛ր Հայաստանը. «Ինձ համար Հայաստանն առաջին հերթին նա է՝ Հրանտը»:

1978 թվականին Կարաբչիեւսկին գրում է «Կարոտ առ Հայաստան» վիպակը, որը տպագրվում է միայն 1988-ին «Լիտերատուրնայա Արմենիա» ամսագրում: Հայաստանում լույս տեսած վիպակից հետո Կարաբչիեւսկու ստեղծագործությունները սկսում են տպագրվել ռուսաստանյան գրական մամուլում:

«Կարոտ առ Հայաստան» վիպակի առանցքը հանդիպումն է մեծ գրողի հետ: Ըստ Կարաբչիեւսկու՝ Հրանտ Մաթեւոսյանի գրականության մեջ կային բարձր արձակի բոլոր տարրերը՝ ոճը, ռիթմը, պատկերների ճշգրտությունը, կերպարների իսկությունը. «Նրանք այնպիսին էին, ինչպես իրականում»: Եվ կյանքի ճշմարտությունը, որ վարք ու բարքի եւ խոսքերի ճշմարտություն էր, այն սահմանն էր, որին հասել էին ժամանակակից գյուղագրության ներկայացուցիչները, սակայն նրանց գործերում չկար անիմանալին, այն ճանապարհը, որ տանում էր մարդկային հոգու անսահման խորքերը. «Այդ անչափելի խորքն ու բարդությունը, «հողի մարդու» հոգու ելեւէջումների այդ սահուն նրբությունը, նրա հոգեւոր լիարժեքությունը առանց այլեւայլի, թող որ անգամ բնականության կեղծ զիջումներով եւ անդրադարձերի բացակայությամբ, առաջինն արտահայտեց Հրանտ Մաթեւոսյանը»,- գրում է ռուս գրողը: Կարաբչիեւսկուն հաջողվել է կերտել Մաթեւոսյան գրողի կերպարը: Մենք նրան տեսնում ենք այնպիսին, ինչպիսին ճանաչում էինք իրականում: Վիպակն ընթերցելիս մեր առջեւ հառնում է սիրելի գրողը, «նրա պայծառ ներկայությունը» (Հրանտ Մաթեւոսյան, «Տախը», Հովհաննես Թումանյանի մասին):

Կարաբչիեւսկին վիպակում անդրադառնում է մեկ կարեւոր հարցի նույնպես: Նա մտածում է, որ իսկական, մեծ գրողների իրականացրած անհնարինության հանդեպ ընթերցողի ցանկացած տուրք քիչ է. «Քիչ է ցանկացածը, եւ չգովաբանելը, չաջակցելը, եթե դրանք փոքր-ինչ հիմք ունեն, մեղք է: Մեղք է թաքցնելը, լույսի եւ ջերմության թեկուզ մի պատառը չվերադարձնելը…»:

Ռուս գրող Յուրի Կարաբչիեւսկին «Կարոտ առ Հայաստան» վիպակով վերադարձնում է լույսի եւ ջերմության իր պատառը Հրանտ Մաթեւոսյանին: Հերթը մերն է՝ Մեծ Գրողի ժամանակակիցներինս… .

2018 թվականի դեկտեմբերին «Հրանտ Մաթեւոսյան» հիմնադրամը լույս է ընծայել ռուս այլախոհ գրող Յուրի Կարաբչիեւսկու «Կարոտ առ Հայաստան» վիպակը: Գիրքը տպագրվել է մշակույթի նախարարության աջակցությամբ:

ԿԱՐԻՆԵ ՄԵՍՐՈՊՅԱՆ

Լրահոս
Նոր նշանակումներ «Մեծ լուսատուն` ցերեկը իշխելու համար, իսկ փոքր լուսատուն` գիշերը իշխելու համար» «Սա Բեռնհարդ Շլինկի տեսակետն է Հոլոքոստի մասին, որը նա մեծ վարպետությամբ գրականություն է դարձրել» Ինչո՞ւ Իրանում հետաքրքրվեցին «Բանկ Օտոմանով» 30 տարի անց «Քամին ունայնության» ֆիլմը վերադարձավ կինոյի տուն ՀԱՊ-ում բացվելու է Անատոլի Գրիգորյանի ստեղծագործությունների ցուցահանդեսը Վախթանգ Անանյան․ ՈՒշացած խոստովանություն Դավիթ Սամվելյան․ Լեռան տակի քարոզ Հայկական ավանդական երաժշտությունը և մշակութային անվտանգության հիմնահարցը. Ալեքսանդր Սահակյան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպում ունեցավ վերապատրաստման դասընթացների մասնակիցների հետ Հայաստանը մասնակցում է Հնագույն քաղաքակրթությունների ֆորումին Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Դավիթ Հովհաննես․ Մեզանից հետո ուժեղ ու հաղթանդամ․․․ Զքէն խորհեցան Ավ. Իսահակյանի անվան գրադարանը «կտարածվի» Քրիստոնեական ներողամտության մասին Տնտեսի կիրակի (Մեծ պահքի չորրորդ կիրակի) Նանե․ Դու… կանգուն մնա… Վահան Թոթովենց․ Ես ծաղիկ չունիմ… Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Տավուշի նորանշանակ մարզպետին Մարտի 21-ին Գառնիում ծիսական արարողություն և տոնախմբություն է Վարանդի «Բերդաքաղաքի» ձեռագիրը կարդալուց անմիջապես հետո և մեկ տարի անց «Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ֆանտաստիկ կոլեկտիվ է». Կարմինե Լաուրի Բուենոս Այրեսում Հայոց ցեղասպանությանը նվիրված թանգարան կկառուցվի Ասել՝ սերիալներն այն չարիքն են, որ կործանում են մեզ և մեր երկիրը, մեծագույն սխալ է. Հրաչ Քեշիշյան Խարիկ Դաշտենց․ Լեռան ծաղիկները Մետաքսե․ Հուշերի մորմոք Աղոթքը հոգու շնչառություն է Այսօր կանգնեցաւ աւազան Մանսուրյան. Մեր երաժշտության մեջ բաց կար՝ բարձրագույն պոեզիան երգելու առումով Բալետային պուանտի միջի ասեղից մինչեւ «ժամանակավոր արտագաղթում» Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն այցելեց Գյումրի, հյուրընկալվեց Մայր Աթոռի կողմից բնակարաններ ստացած ընտանիքներից մեկին Ավետիք Իսահակյան․ Մնացի կարոտ իմ հայրենիքին Վահագն Դավթյան․ Եթե հարցնես Ընդ լուսափայլ զւարթնոյն Մենք ենթարկյալներս Երեւանում ցուցադրվում են հայտնի նկարիչ Տիգրան Դադերյանի աշխատանքները Աստծո առջև ծնկողը թշնամու դեմ կանգուն կմնա մինչև վերջ Մայր Աթոռը հրապարակել է 2018-ի գործունեության տեղեկագիրը «Անկախության շրջանում Հայաստանում ձևավորված իրականությունը միանգամայն արժանի է խորենացիական «ողբի»
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan