USD
EUR
RUB

Մի լուսանկարի պատմություն. «Այրվող այգեստաններ»-ի այրված սիրտը

 

Երբեք չեմ կարող մոռանալ Մահարու հետ իմ «ծանոթությունը»: Ամառային արձակուրդներին հորս աշխատասենյակի գրապահարանից օգտվելու թույտվություն էի ստանում: Ամեն մի գիրք վերջացնելուց հետո սկսվում էր նորի փնտրտուքը, և ես հերթով վերցնում և դնում էի գրապահարանի գրքերը, մինչև որևէ գունավոր կազմ կամ հետաքրքիր նկար կգրավեր իմ ուշադրությունը: Մի անգամ, երբ հերթական գիրքն էի փնտրում, ձեռքս ընկավ Մահարու «Երիտասարդության սեմին»-ը: Առաջին էջին հեղինակի մակագրությունը կար. «Սիրելի Անդրանիկին, լույսի և ստվերի վարպետին և նարդու աշակերտիս»: Պատանեկան հետաքրքրությունս տեղի տվեց, և ես մի շնչով կարդացի այդ գիրքը, հետո «Ծաղկած փշլարեր»-ը, «Այրվող այգեստաններ»-ը:

Որոշ ժամանակ անց հորս՝ Անդրանիկ Քոչարի դիմանկարների շարքում տեսա Մահարու լուսանկարը: Հայրս հաճախ է տարբեր առիթներով հանդիպել նրան: Այդ «հումորով անձին հանդեպ» նա յուրօրինակ համակրանք էր տածում: Հիշեցի, որ նկարի հետ կապված պատմություններ էլ կային: Փնտրեցի և գտա.

«Աֆորիզմներս ու մանրապատումներս միայն Մահարուն էի կարդում: Համակրանքս մեծ էր այդ հումորով անձին հանդեպ. թեպետ հակառակ զգացում ալ ունեի՝ որդին հայ չմեծացնելուն համար: Ի՞նչ անենք, որ կինը Բալթիկայից Հյուսիս քշված և Հյուսիսից իր հետն էր բերած: Իսկ Գուրգենչիկը հայերեն բարևիս կպատասխաներ «չտո»: Սիբիրն իսկ չկոտրեց քու հայու ոգիդ, բայց տղադ քեզ կանչում է «մահ արի»:

Լուսանկարելու համար հայրս մի քանի անգամ է այցելել Մահարուն. «Առաջին անգամ երբ լուսանկարելու համար եղա մոտը, ամառ էր, պատշգամբը նստած մեկ-մեկ բաժակ օղիով ողողեցինք կոկորդներս: Ինքը, որ պիժամայով էր, հարցուց.

-Վարպե՛տ, ի՞նչ հագվիմ:

-Չպիտի հագվիք, վարպե՛տ, այլ հանվիք,- ըսի:

-Լու՞րջ, հանվի՞մ,- ըսավ զարմացած:

Բացատրեցի միտքս.

-Կուզեմ նկարս քանդակի տպավորություն թողնի՝ մերկ կուրծքով:

-Վարպետը կարգադրեց, պետք է ենթարկվեմ:

Արդյունքը տեսավ 1957 թվի անհատական ցուցահանդեսիս: Ու խնդրեց՝փակումից հետո ունենալ տանը:

Մի քանի տարի անց իր նոր տանը հպարտությամբ պատմում էր. «Վիլյամ Սարոյանը նկարդ շատ-շատ հավանեց. իսկ Իդա Քարը ասաց. «Հայաստանում միակ փորտրետը, որ տեսա, սա է»:

***
Հ.Գ.
Մահարին էլ մի քանի առիթներով հիշատակել է հորս: Թորոս Թորանյանի հետ զրույցի ժամանակ, երբ վերջինս «Այրվող այգեստաններ» գրքի վերաբերյալ զրուցելու էր եկել, կես կատակ, կես լուրջ ասել էր, որ վերջերս հանդիպել է Եգիպտոսից եկած մի լուսանկարչի. «Մի արւեստագէտ լուսանկարիչ ունենք, հա, յիշեցի, Անդրանիկ Քոչարը, կարծես Քոչարները մեր մօտ քիչ էին, սա էլ եկաւ, որպէս Ափիւռքի Քոչար»:

Վահան ՔՈՉԱՐ
Շողակն ԱՐԱՐԱՏՅԱՆ

Լրահոս
Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» գեղարվեստական ֆիլմը մեծ էկրաններին է Վաշինգտոնում կայացել է Կոմիտասին նվիրված համերգ Աղոթք․ Երեկոյի ժամի Շահադիտությունը խոչընդոտում է Աստծու հետ հաղորդակցվելուն Մայր Աթոռի հրատարակած գրքերը ցուցադրվեցին Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային տոնավաճառում Կանցկացվի «Դոլչե վիտա նոն ստոպ» համերգային ծրագիրը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Վրաստանի վարչապետին Կամերային նվագախումբը և Գինեսի ռեկորդակիր Նիկոլայ Մադոյանը հանդես կգան համերգով Ավետիք Իսահակյան․ Հայրենի հողը Համո Սահյան․ Եվ ի՞նչ է տվել․․․ Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջի ուսանողները համերգներով կշնորհավորեն Երևանի տոնը Եղիշե Չարենց․ Եվ երբ դադարեց... Ռազմիկ Դավոյան. Իմ ձայնը անմարմին, անգլուխ... Պատկերասրահից 32 վայրկյանում գողացել են Դալիի կտավը Բիբլիական Արարատն իր ամբողջ հմայքով ներկայացվեց լեռանը նվիրված ցուցահանդեսում Նարեկացիագիտության ասպարեզում առաջատար մասնագետները կմասնակցեն «Նարեկացիական ընթերցումներին» Ս. Անանիա առաքյալի հիշատակության ուխտի օրհնաբեր օրը Ս. Գայանե վանքում կատարվեց հոգեհանգստյան կարգ Սուրբ Էջմիածնի բարերար Ջոն Քյուրքչյանի համար All Stars Project երաժշտական խումբը Հայաստանում կկատարի հայտնի դասական գործեր Վրեժ Սարուխանյան․ «Քո՛քդ կտրի, Էյո՛ւբ...» Հենրիկ Էդոյան․ Մի կողմ դիր զրահներդ Հայաստանում կանցկացվեն Եգիպտոսի մշակույթի օրեր Երևանի Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի կբերվի Սուրբ Անանիա առաքյալի մասնատուփ-աջը Նոր մեգանախագիծ. աշխարհի տարբեր ծայրերից Երևան կժամանեն մեր օրերի լեգենդար կոմպոզիտորները Սուրբ Անանիա առաքյալ «Առավոտ լուսո ձայնը» համերգ Թուրքիայում՝ նվիրված Կոմիտասի 150-ամյակին Մահացել է ֆրանսահայ գեղանկարիչ Ռիշար Ժերանյանը Սիամանթո․ Սուրբ Մեսրոպ՝ Սուրբին աղօթքը Հրաչյա Թամրազյան. Քեզ վաղվա օրն է դրսում սպասում... ՀՀ նախագահի տիկին. «Ես երկու Արմեն Սարգսյան ունեմ» Չեխիայում սուգ է հայտարարվել երգիչ Կարել Գոտի՝ «չեխական սոխակ»-ի մահվան կապակցությամբ Մեզ հետ անարդարացիորեն վարվողը լավություն է անում մեզ «Ջիվան, քո նվագը աղոթք է». դուդուկի վարպետը նշում է ծննդյան 91-ամյակը Հայաստանն առանձին տաղավարով կմասնակցի Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային ցուցահանդեսին «Շահանե. պոետի գաղտնիքը» մոնոներկայացման պրեմիերան՝ Պարոնյանի թատրոնում Թումանյանը տիրապետում էր երեխաների լեզվին. մեկնարկեց գրողին նվիրված գիտաժողովը Վահան Տերյան. Հեռավոր, անել լեռնագագաթներ Կո­մի­տա­սի մար­դը Շուշիում տեղի կունենա Մարկ Գրիգորյանի «Իմ Ղարաբաղը» ակնարկի քննարկումը «Կյան­քում խղճմ­տան­քես զատ ես ճա­նա­չե­ցի եր­կու այլ դա­տա­վոր­նե­րի ևս՝ Աստ­վա՛ծ և ժո­ղո­վու՛րդ»
website by Sargssyan