USD
EUR
RUB

Երջանիկ արքայազնը

 

Քաղաքից վեր՝ երկնասլաց պատվանդանի վրա, կանգնած էր Երջանիկ արքայազնի արձանը՝ ոտքից գլուխ պատված ոսկու թերթերով, աչքերի տեղ՝ փայլուն շափյուղաներ, սուսերի երախակալին՝ շողշողուն կարմիր սուտակ:

Մի գիշեր քաղաքի վրայով թռչում էր ծիծեռնակը: Նրա ընկերները վեց շաբաթ առաջ էին չվել Եգիպտոս, իսկ ծիծեռնակը հետ էր մնացել, որովհետև սիրահարվել էր մի շատ գեղեցիկ եղեգնի: Ընկերներին հասնելու համար նա թռավ ամբողջ օրը և գիշերը որոշեց մնալ քաղաքում: Թառեց երջանիկ արքայազնի ոտքերի մոտ ու կամեցավ քուն մտնել:

Հենց այն է՝ գլուխը թևի տակ պետք է դներ, ջրի մի քանի կաթիլ ընկավ վրան: Ապա երկրորդը, երրորդը:

«Այ քեզ բա՜ն , - մտածեց ծիծեռնակը, - երկնքում ամպի կտոր չկա, աստղերն էլ պարզ են ու պայծառ, բայց արի ու տես, որ անձրևում է»: Թռչնակը վեր նայեց. Երջանիկ արքայազնի աչքերը լի էին արցունքով, և կաթիլները գլորվում էին ոսկյա այտերն ի վար:

-Ինչո՞ւ ես լալիս, արքայազն, - ասաց նա, - տես, ոտքից գլուխ թրջեցիր ինձ:

- Երբ ես ողջ էի և մարդկային սիրտ ունեի, - պատասխանեց արքայազնը, - չգիտեի` ինչ բան է արտասուքը, քանի որ ապրում էի պալատում, ուր վշտի մուտքն արգելված էր: Չգիտեի՝ ինչ կա պալատի պատերից դուրս: Իսկ այժմ, երբ մեռած եմ, ինձ կանգնեցրել են այստեղ, որտեղից պարզ երևում է մարդկանց թշվառությունը: Ու թեև կապարե սիրտ ունեմ, դարձյալ անկարող եմ զսպել արցունքներս: Այս պահին, օրինակ, այնտեղ՝ հեռվում, մի աղքատիկ տնակ եմ տեսնում: Բաց պատուհանից երևում է սեղանի մոտ նստած մի կին...

Նա ծաղիկներ է ասեղնագործում թագուհու զգեստի վրա: Սենյակի անկյունում պառկած է այդ կնոջ հհիվանդ տղան: Նա ջերմություն ունի, և սիրտը նարինջ է ուզում: Բայց մայրը ջրից բացի ոչինչ չունի, և տղան լաց է լինում: Ծիծեռնակ, փոքրիկ ծիծեռնակ, սուսերիս երախակալի սուտակը չե՞ս տանի նրանց: Իմ ոտքերը գամված են պատվանդանին, և ես տեղիցս շարժվել չեմ կարող:

- Ի՜նչ ես ասում, ինձ սպասում են Եգիպտոսում, և ես շտապում եմ,-ասաց ծիծեռնակը:

- Ծիծեռնակ, փոքրիկ ծիծեռնակ, գեթ այս գիշեր մնա ինձ հետ, աղաչում եմ, մնա ու դարձիր իմ սուրհանդակը: Տղան այնքան ծարա՜վ է, ու մայրն այնքա՜ն տխուր:

- Թեև սաստիկ ցուրտ է, բայց քեզ չեմ մերժի, մի գիշեր կմնամ ու կլինեմ քո սուրհանդակը,-հառաչեց բարեսիրտ թռչնակը:

Նա հանեց արքայազնի սուսերի խոշոր սուտակն ու կտուցն առած ճախրեց, հասավ աղքատիկ տանը: Ներս թռավ, սուտակը դրեց կնոջ մատնոցի կողքին ու հետ եկավ

Երջանիկ արքայազնի մոտ, ամեն ինչ պատմեց ու ավելացրեց.

- Շատ տարօրինակ է, որ այս ցրտին չեմ մրսում:

- Պատճառն այն է, - հրճվանքով ասաց արքայազնը,-որ բարի գործ ես կատարել:

Հաջորդ գիշեր լիալուսին էր, և ծիծեռնակը պատրաստվում էր թռչել Եգիպտոս, արքայազն ասաց.

- Ծիծեռնակ, փոքրիկ ծիծեռնակ, խնդրում եմ, այս գիշեր էլ մնա ինձ հետ: Քաղաքի ծայրին՝ ձեղնահարկում, մի երիտասարդ եմ տեսնում: Նա, նստած սեղանի մոտ, ուզում է աշխատել, բայց չի կարողանում, որովհետև ցրտից սառել է, քաղցն էլ մյուս կողմից է տանջում: Կտուցով հանիր աչքերիս շափյուղաներից մեկն ու տար այդ տղային:

- Ձմեռը եկավ արդեն, - պատասխանեց ծիծեռնակը,-և ուր որ է պաղ ձյուն կգա: Այնինչ Եգիպտոսում արևը տաքացնում է կանաչ արմավենիներին... Ընկերներս բույն են հյուսել հիմա և ուրախ թռչկոտում են: Սիրելի արքայազն, ես այլևս անկարող եմ մնալ ցուրտ քաղաքում:

Բայց տեսնելով Երջանիկ արքայազնի՝ արցունքով լեցուն աչքերը՝ բարի ծիծեռնակը չդիմացավ և այս անգամ էլ կատարեց նրա խնդրանքը:

Երրորդ գիշերը եկավ հրաժեշտ տալու և վերջապես ուղղություն վերցնելու դեպի տաք Եգիպտոս: Բայց արքայազնը դարձյալ խնդրեց մնալ և իր մյուս աչքի շափյուղան հասցնել դժբախտության մեջ ընկած մի աղջկա:

- Այժմ դու կույր ես,-ասաց ծիծեռնակը, - ինչպե՞ս կարող եմ այսուհետև քեզ մենակ թողնել: Այլևս ոչ մի Եգիպտոս էլ չեմ թռչի և ընդմիշտ կմնամ քեզ հետ:

Եվ մնաց: Արքայազնը խնդրեց ծիծեռնակին թռչել քաղաքի վրայով և գալ, տեսածի մասին պատմել իրեն: Եվ երբ իմացավ, որ նա տեսել է սովահար երեխաների, անօթևան որբուկների, մուրացիկների, ասաց.

- Ծիծեռնակ, փոքրիկ ծիծեռնակ, ես պատված եմ բարձրորակ ոսկով: Թերթ առ թերթ պոկիր դրանք ու տուր աղքատներին, կարոտյալներին, տնանկներին:

Եվ ծիծեռնակը թերթ առ թերթ պոկեց ոսկին, մինչև երջանիկ արքայազնը խամրեց ու գորշ տեսք ստացավ: Բարի թռչնակը ոսկին հասցրեց բոլոր նրանց, ովքեր քաղցած էին ու սառած:

Մի օր էլ առատ ձյուն տեղաց՝ իր հետ բերելով սառնամանիք ու բուք: Խեղճ փոքրիկ ծիծեռնակը այլևս անկարող էր դիմանալ ցրտին, բայց նա ի զորու չէր լքել արքայազնին, քանի որ շատ էր սիրում նրան: Զգաց, որ մեռնում է: Թառեց արքայազնի դեմքին, համբուրեց սև ակնախոռոչները և անշնչացած ընկավ նրա ոտքերի մոտ: Այդ պահին արձանի ներսից արտասովոր ճարճատյուն լսվեց, կարծես ինչ-որ բան պայթեց:

Արքայազնի կապարե սիրտը ճաքեց և երկու կես եղավ:

Իսկապես աշխարհը ցուրտ էր...

(Համառոտ)

Օսկար ՈւԱՅԼԴ

 

Լրահոս
Հրաչյա Թամրազյան. Բանաբան Կոստան Զարյան․ Ճամփորդություն Մատթեոս Զարիֆյան-Մարի Պոզապալյան․ «Ծովուն դիմաց» Ոչ սովորական նկարիչը Սլավի-Ավիկ Հարությունյան կամ միայնակ թռչունը Մահացել է համաշխարհային կինոյի լեգենդ Ֆրանկո Ձեֆֆիրելին Հիսուս, բժշկիր սերը բոլոր մարդկանց Տեղի կունենա «Քալաշյան պրոֆեսիոնալ պարային դպրոցի» մենահամերգը «Ամենասուրբ Երրորդության» գաղափարը արտահայտող ինքնատիպ պատկերները Խաչատրյանի միջազգային մրցույթում հաղթել է Հայաստանի ներկայացուցիչը Ս. Եղիա մարգարեի (9-րդ դար ն. Ք.)` երկինք համբարձման պատմությունը Գեղամ Սարյան․ Փառքի տաճարը Հանրահայտ կինոռեժիսոր Կառլոս Ռեյգադասը «Ոսկե ծիրան»-ի հատուկ հյուրն է Ինչ «մեսիջ» է հղում արվեստագետը Մեզնից խլել են փորձում մեր գալիքը «Ազնավուր» կենտրոնում կնշվի Երվանդ Քոչարի ծննդյան 120-ամյակը Ամեն ընտանիք մի փոքրիկ եկեղեցի է «Կան մարդիկ, որոնք կուսակցական ժողովների կարոտախտ ունեն, բայց Գրողների միությունն այդպիսի ժողովների վայր չէ» Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում հյուրընկալվեցին Լոս Անջելեսի ՀԲԸՄ Մանուկյան-Դեմիրճյան դպրոցի 10-րդ դասարանի աշակերտները Գեղարվեստի ակադեմիայի շրջանավարտների աշխատանքները կներկայացվեն Նկարիչների միությունում Սայաթ-Նովա․ Ինձ սիրեցիր, էշխըն նընգար, խաղի դավթար իմ քիզ ամա Հովհաննես Թումանյան․Շունը Հովհաննես Գրիգորյան․ Սիրտ Խաչատրյանական մրցույթի ժյուրիի անդամը Հայաստանում բացահայտում է հայկական երաժշտությունը Վարդան Հակոբյան․ Անվերադարձ աչքեր Մեքսիկայում առաջին անգամ հայտնաբերվել է Ֆրիդա Կալոյի ձայնի ձայնագրությունը Եղիշե Չարենց․ Ընկեր «Ինձ տեսնում են այնտեղ, որտեղ հրավիրում են» Աստված ստեղծել է նրանց տղամարդ ու կին Ակսել Բակունցի ծննդյան 120- ամյակի առթիվ Գորիսում կանցկացվեն միջոցառումներ Երեւանում կմեկնարկի 16-րդ «Ոսկե ծիրանը» «Ամադինդա» հարվածայինների լեգենդար խումբը՝ Հայաստանում Վահագն Դավթյան․ Կանչ Ռուբեն Սևակ․ Գիշերն իջավ Երջանկության քրիստոնեական ընկալումը Աստվածճանաչողությունը եւ աստվածգիտությունը սկսվում են հավատքով Հայաստանի պետական ջազ նվագախումբը հանդես կգա վոկալիստ և շեփորահար Ռոնալդ Բեյքերի հետ Մատթեոս Զարիֆյան․ Բանաստեղծություններ Արտաշես Հարությունյան. Վերջալույսի աղջիկը Սերգեյ Սմբատյան. «Շատ կարևոր է քիմիական կապը, որ կա Սերգեյ Խաչատրյանի և Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբի միջև»
website by Sargssyan