USD
EUR
RUB

«Երաժշտությունն էլ պակաս կարեւոր չէ պատերազմական գործողություններում»

 

ԵՐԵՎԱՆ, 9 ՄԱՅԻՍԻ, Aravot.am: Վետերան պրոֆեսորը՝ պատերազմի, իր բացառիկ կոլեկցիայի ու հայտնի ուսանողների մասին

Նախօրեին «Առավոտը» հյուրընկալվել էր դաշնակահար, վաստակավոր մանկավարժ, Երեւանի Կոմիտասի անվան պետական կոնսերվատորիայի պրոֆեսոր, աշխարհում միակ նկարազարդ ձվիկների կոլեկցիոներ Յակով Զարգարյանին: Հաղթանակի օրվա առիթով նա արդեն շնորհավորանքներ էր ընդունում: Մեր այցի պահին երաժիշտ-վետերանին փոխանցեցին մոսկվացի գրող Յուլիա Կիրիլլովայի «Երջանիկ երկարակեցություն» գիրքը: Այս առիթով վետերանը հիշեց. «1960-ականների սկզբներին լրագրող Յուլիային հրավիրել էի Երեւան: Գեղեցկուհու հետ շրջեցինք Հայաստանով մեկ: Արդյունքում՝ 1969թ. Յուլիան հրատարակեց իր առաջին գիրքը «Հայաստանը՝ բաց թանգարան» խորագրով»:

Արվեստագետի երկսենյականոց բնակարանը, առանց չափազանցության, պատկերասրահ է, որտեղ «հանգրվանում» են ոչ միայն հայ ճանաչված նկարիչների աշխատանքներ: Իսկ նրա նկարազարդ 1099 ձվիկների հավաքածուն, սկսած 1963 թվականից մինչ օրս էլ համալրվում է նոր նմուշներով: Առաջին ձվիկը նկարազարդել է Մարտիրոս Սարյանը, հետո իրենց «հետքն» են թողել Մինասը, Վազգեն Բաժբեուկ-Մելիքյանը, Ռուդոլֆ Խաչատրյանը, Սեյրան Խաթլամաջյանը, Հենրի Էլիբեկյանը եւ այլ անվանի նկարիչներ:

Իսկ ինչպե՞ս կարող էր ծնվել նման գաղափար, արվեստագետը նախ հումորով ասաց, թե կոլեկցիոներն ամենաանկուշտ մարդն է, 1000 հատ ունի, ուզում է 1001-ն էլ ունենա, դա հիվանդություն է, բայց ուրախ եմ, որ տառապում եմ այդ հիվանդությամբ», հետո էլ ներկայացրեց. «1963 թիվն էր: Հասկանալի պատճառով գաղտնի նշում էինք Սուրբ Զատիկը, ներկած ձվեր էինք կռվացնում: Գլխումս միտք ծագեց. ի՞նչ կլինի, որ ձվերը տարբեր պատկերներ ունենան: Բայց դրանց հեղինակները լինեն պրոֆեսիոնալ նկարիչներ: Սարյան ընտանիքի հետ մտերիմ էինք ու առանց վարանելու նպատակիս մասին տեղեկացրի վարպետին: Սկզբում այնքան էլ չողջունեց գաղափարս, ասաց՝ ձվի վրա ի՞նչ նկարեմ: Ասացի՝ կյանք… Կարծես ինձ հաջողվեց համոզել նրան: Մի խոսքով, վերցրեց վրձինը, դիմեց ինձ, ասելով՝ կնկարեմ կյանք, իսկ գիտես, որ ինձ համար կյանքը Հայաստանն է: Հենց Հայաստանից մի կտոր էլ կպատկերեմ»:

Յակով Զարգարյանի բնակարան-պատկերասրահը

1963-ից մինչեւ 2015-ը դասավանդել է Երեւանի կոնսերվատորիայում: Նրա դասարանում ուսանել են ճանաչված դաշնակահարներ Մարինե Աբրահամյանը, ամերիկաբնակ Արթուր Փափազյանը, Արմեն Ահարոնյանը, Զավեն Պարսամյանը, Ֆրանսիայում ստեղծագործող Արթուր Ահարոնյանն ու այլք:

Յակով Զարգարյանը Հայրենականին իր մասնակցությունը ներկայացրեց այսպես. «1942 թիվն էր: Տասնյոթ տարեկան դեռ չկայի: Դասընկերներիս՝ Դիմայի ու Կորյունի հետ որոշեցինք, որ մենք էլ պետք է ռազմի դաշտ գնանք: Ժամանակն է միջամտել, քանի որ Հիտլերը լկտիացել եւ հասել էր արդեն Կովկաս: Դժվար է հակիրճ ներկայացնելը: Գնացինք զինկոմիսարիատ: Ինձ մերժեցին, որովհետեւ ռազմաճակատ էին տանում 18 տարեկանից սկսած, բացառությամբ՝ 17:

Այդ ժամանակ ես երաժշտական ուսումնարանի 3-րդ կուրսի սովորող էի: Չգիտեմ ինչպես, բայց ինձ հաջողվեց համոզել բարձրաստիճան զինվորականին, որն ինձ ուղարկեց Արաբկիր 21 հասցեում տեղակայված տանկային գումարտակ: Մեկուկես ամիս սովորեցի, դարձա տանկիստ: Բայց հետո որպես երաժշտի խորհուրդ տվեցին, ասելով, թե երաժշտությունը պակաս կարեւոր չէ պատերազմական գործողություններում: Հայտնվեցի Պյատիգորսկի փողային նվագախմբում… Այնտեղ էլ տոնեցի հաղթանակը»:

Մարտիրոս Սարյանի նկարազարդ ձվիկը

Մեր զրուցակիցը նշեց, որ թեեւ միանգամից դժվար է հավատալ, բայց ինքը երաժիշտ լինելով հանդերձ, սիրել է զինվորական գործը, պատերազմից հետո էլ ծառայել է Սուվորովյան ուսումնարանում: Եվ միայն 1950թ. ընդունվել է Նիժնի Նովգորոդի կոնսերվատորիա: Որպես մենակատար հանդես է եկել տարբեր նվագախմբերի հետ Գորկիում, Դոնի Ռոստովում, Մոսկվայում, Թբիլիսիում, Իտալիայում… Նա հեղինակ է դաշնամուրի դասավանդման մեթոդիկային վերաբերող գրքերի, հրապարակախոսական հոդվածների, էսսեների եւ հուշերի:

Հարցին, Ձեզ՝ 94-ամյա արվեստագետին, ո՞ր Հայաստանն է ավելի հարազատ, Յակով Զարգարյանը պատասխանեց. «Հայաստանը մեկն է… Ամեն ինչ շատ լավ է լինելու…»:

ՍԱՄՎԵԼ ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

 

Լրահոս
Մհեր Արշակյան. Բանաստեղծություններ Ռաֆայել Նահապետյան. Փախուստ Մաքրիր ինձ խղճմտանքիցս, Տե՛ր Ազնավուրի 95-ամյակին ընդառաջ Փարիզում հուշատախտակ է բացվել մեծանուն շանսոնյեի պատվին Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ԱՄԷ-ում հանդես եկավ հանդուրժողականության մասին բանախոսությամբ Պրեմիերա՝ օպերայի և բալետի թատրոնում Ալեն Դելոնը ստացել է պատվավոր «Ոսկե արմավենի» Մեղավորի հոգին Պարույր Սևակ «Մարդ էլ կա, մարդ էլ» Հայերը պահպանել են աշխարհի ամենափոքր աղոթագիրքը Երաժիշտները նվագել են սառույցից պատրաստված գործիքներով «Մահն ու կյանքը լեզվի վրա են» Լատվիայում ՀՀ դեսպանը հաղորդում է բացառիկ միջոցառման մասին Հայ երիտասարդ ռեժիսորները՝ Քիշինևում «Զվարթնոց»-ում կբացվի «Ճանապարհ դեպի տաճար» ցուցահանդես«Զվարթնոց»-ում կբացվի «Ճանապարհ դեպի տաճար» ցուցահանդես Սերրգեյ Սարինյան Բրիտանացին 293 դոլարով կտավ է գնել ու պարզել, որ այն Պիկասոյի՝ 1 մլն դոլարանոց աշխատանքներից է Դանիէլ Վարուժան. Մայիսի մէկ Եղիշե Չարենց «Զարմանալի աշուն» Սրբազան Պարտաճանաչությունը Երևանի համայնքային թանգարանները կմիանան Թանգարանների միջազգային օրվա և «Թանգարանների գիշեր» ծրագրին Հայերենացրեք հայերենը Համո Սահյան, բանաստեղծություններ և ասույթներ «Արցախի նման կարգավիճակ ունեցող երկրներն աշխարհին ասելիք ունեն մշակույթով» Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը ներկայացրեց Շոպենի և Բորոդինի ստեղծագործություններից Արման Նավասարդյանը կմասնակցի Համազգային թատրոնի տնօրենի մրցույթին Մահացած որևէ մեկի հիշատակի համար ձեր մարմնի վրա դաջվածքներ մի արեք «Եթե հայ մարդուն մի քար և մի մուրճ տաս, անպայման մի խաչքար կտաշի, որովհետև հայի մեջ դարավոր մշակույթ է նստած» Էմին Թորոսյանը նշանակվել է Պատանի հանդիսատեսի թատրոնի տնօրեն Գուրգեն Մահարի․ Բալլադ Չալոյի և առաջին սիրո մասին Հովհաննես Թումանյան․ Գիշեր Էջմիածին. Անուշավան եպս. Ժամկոչյան Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախմբին համաշխարհային երաժշտական հարթակներում կներկայացնի Only Stage գործակալությունը Բրիտանացի լեզվաբանը վերծանել է 600 տարի առաջ գրված առեղծվածային գրքի՝ Վոյնիչի ձեռագրի բովանդակությունը Արամ Ավետիսի«Ճարտարապետական մուտացիա» գրքի շնորհանդեսը` շուտով Թանգարանային գիշերվա և Թանգարանների միջազգային օրվան ընդառաջ Թբիլիսիի փողոցներից մեկը կանվանակոչվի կինոռեժիսոր Գեորգի Դանելիայի պատվին Թադևոս Տոնոյան․ Պատժաբաժին Սամվել Մարգարյան․ Սխրանք Չուլպան Խամատովան կմարմնավորի Ռաիսա Գորբաչովային
website by Sargssyan