USD
EUR
RUB

Ինչ «մեսիջ» է հղում արվեստագետը

 

ԵՐԵՎԱՆ, 14 ՀՈՒՆԻՍԻ, Aravot.am: Հարցազրույց նկարիչ, քանդակագործ Արթուր Դուրգարյանի հետ

- Ձեր աշխատանքները, հիմնականում գրաֆիկական, շուրջ 20 տարի է, ինչ հանդիպում ենք հայաստանյան ցուցադրություններում: Մասնակցել եք նաեւ արտասահմանյան որոշ ցուցահանդեսների, բայց, ի տարբերություն ձեր մեծաթիվ գործընկերների, տպավորություն կա, թե չեք ձգտում ցուցադրվել «դրսում»: Եթե այդպես է, ապա ո՞րն է պատճառը:

- Ընդհանրապես մի բանի ձգտելը հարաբերական հասկացություն է: Նկարչի աշխատանքը նկարելն է, իսկ այն ներկայացնելու համար կան մասնագետներ՝ արվեստաբաններ, իմպրեսարիոներ… Կան նկարիչներ, որոնք իրենք իրենց իմպրեսարիոն են: Մեզ մոտ դեռեւս նկարիչ-իմպրեսարիո համագործակցությունը չի գործում: Հետեւաբար չկա նման ինստիտուտ: Եթե նույնիսկ 1-2 համագործակցության դեպքեր կան, դրանք զուտ անհատական նախաձեռնություններ են: Դրսում ցուցադրվելը պետք է դիտարկել պետության, այլ ոչ միայն նկարչի տեսանկյունից, քանի որ հայը ցուցադրում է հենց հայկական արվեստ, որում առկա են մեր մտածելակերպը, փիլիսոփայությունը, գաղափարախոսությունը: Դրսում ցուցադրվելն աննկարագրելի պարտավորեցնող է: Չէ՞ որ կտավիցդ պարզապես երեւում է աշխարհին ուղղված «մեսիջը»:

- Դատելով ձեր գործերից, կարելի՞ է ենթադրել, որ աշխարհին եք հղում մարդկային զգացմունքների «մեսիջ»:

- Իմ գործերում հիմնականում ոչ միայն զգացմունքների շարան, այլ կոնկրետ սերն է: Եթե նույնիսկ կան նկարներ էլ, որոնք իրենց թեմաներով առաջին հայացքից կարծես չեն համապատասխանում հնչեցրած մտքիս, միեւնույն է, ենթատեքստում քարոզում են սիրո գերբնական ուժը: Ի վերջո, ցանկացած իրավիճակում սերն է փրկիչ ուժը: Մշտապես անդրադառնում եմ այնպիսի հեղինակների երկերին, ինչպիսիք են Բուլգակովը, Էժեն Իոնեսկոն, Էդգար Պոն, Արսենիյ Տարկովսկին… Կարճ ասած՝ ոգեշնչվում եմ նրանց գրական կերպարներով:

- Փաստորեն, հիմնականում ոգեշնչման արդյունք են կտավին կամ թղթին հանձնած ձեր գործերը: Իսկ ոգեշնչող հայ գրող ունե՞ք:

- Ակսել Բակունց, Վիլյամ Սարոյան, Հրանտ Մաթեւոսյան… Արդարության դեմ չմեղանչելու համար, ասեմ, որ ոգեշնչման հիմնական աղբյուրս սյուրռեալիզմի հիմնադիրներից ամերիկացի գրող Էդգար Պոն է:

- Կան սիրո տարբեր հոգեվիճակներ: Էդգար Պոյի ստեղծագործություններում դոմինանտող ո՞ր հոգեվիճակն է ձեզ առավել սրտամոտ, ինչը գուցե չկա մեր հեղինակների գործերում:

- Սերն իր հոգեվիճակներով անվերջանալի թեմա է: Ավելին՝ մարդկության այսօրվա գոյությունը հենց նման հեղինակների շնորհիվ է նաեւ: Մարդկային կոնֆլիկտները շատ հաճախ տեղի են ունենում սիրո բացակայության պատճառով: Թվարկածս հեղինակները քարոզել են սիրո տարբեր հոգեվիճակներից մարդասիրությունը, գթասրտությունը… պայքարել են անարդարության դեմ, ինչը նույնպես գալիս է սիրո պակասից: Մի բան էլ կա՝ այդ վեհ զգացմունքն ունի նաեւ «ընդդիմախոսներ», որոնք հաճախ նույնիսկ հաղթում են… Ցանկացած ճշմարիտ ստեղծագործող փորձում է վերականգնել կյանքի գոյության բալանսը, ինչի հիմքում կամ ենթատեքստում միանշանակ սերն է:

- Կներեք, տպավորությունն այնպիսին է, թե զրուցում եմ «սիրո երգչի» հետ:

- Շնորհակալ եմ հաճոյախոսության համար: Վստահ եմ, որ մշակույթի ցանկացած ոլորտում ոչ թե կարող են, այլ պետք է լինեն «սիրո երգիչներ»:

- Ձեր որոշ գործընկերներ հավաստիացնում են, թե Դուրգարյանի ցանկացած գրաֆիկական աշխատանք կարելի է վերածել քանդակի: Եթե չենք սխալվում, երբեւէ հանդես չեք եկել քանդակների ցուցադրությամբ:

- Շնորհակալ եմ ընկերներիս՝ նման կարծիքի համար: Առաջիկայում ունեմ նման նախագիծ՝ ներկայանալ քանդակներով: Դրանք իմ դեպքում մանրաքանդակներ են:

- Երազանք՝ ոչ, բայց ցանկություն ունեմ: Ձեր խոսքերով՝ բաց երկնքի տակ տեղադրված, ասենք, հուշարձանը պետք է լինի հանրության գերակշիռ մասի կողմից ընդունելի: Եվ այդ հուշարձանը պետք է ճիշտ հրամցվի՝ սկսած բովանդակությունից, վերջացրած տեղադրման վայրով:

- Դուք անհնար բան եք ասում: Երեւանում ցուցադրված ցանկացած հուշարձան ունի «ընդդիմախոսների» մեծ բանակ:

- Դա այդպես է: Որովհետեւ կան այնպիսիները, որոնք ո՛չ իրենց բովանդակությամբ, ո՛չ էլ տեղադրված վայրի ընտրությամբ պարզապես հարմոնիա չեն ստեղծում միջավայրի, ավելին՝ քաղաքի հետ: Դա շատ պատասխանատու գործ է, չէ՞ որ վերջապես քաղաքը, լինի հուշարձան, թե սիմվոլիկ քանդակ, ներկայացնում է երկրի մշակույթը, պատմությունը…

- Արեւմուտքում, մասնավորապես՝ Եվրոպայի երկրներում, հանդիպում ենք մեծ թվով «բաց» քանդակների: Երեւանում մեկ-երկու նման նմուշներ կան: Օրինակ՝ Վերնիսաժում մեկ անձով ներկայացված՝ կրծքերով ու առնանդամով Քոչարի բարձրարվեստ աշխատանքը…

- Իհարկե, Քոչարն այս աշխատանքով ոչ թե ներկայացնում է կոնկրետ անհատի կերպար, այլ աշխարհի այլակերպման երեւույթը գրոտեսկի ժանրում, ինչը հեղինակի կողմից յուրատեսակ քննադատական քայլ է: Ինքս ավելի կողմնակից եմ սիմվոլիկ քանդակների: Իսկ «բացերը» թող ներկայացվեն փակ տարածքներում:

Զրուցեց Սամվել ԴԱՆԻԵԼՅԱՆԸ

Լրահոս
«Օնեգինը»՝ ռուսական թատրոնի բեմում Հրաչյա Թամրազյան. Հետքեր Ագահը Ալադինին մարմնավորած Մենա Մասուդը՝ «մեկ դերի գերի» Փարաջանով-Փելեշյան ալգորիթմը նույնչափ կարեւոր է, ինչպես Մաշտոցի այբուբենը Հրատարակվել է Իրինա Բարսեղյան-Կրպեյանի մենագրության անգլերեն թարգմանությունը Արամի 23 -ի հարևանությամբ ապօրինի քանդման աշխատանքները կասեցված են Հրաչյա Թամրազյանի մտերիմներն ու գործընկերները ցերեկույթով նշեցին նրա տարեդարձը Գոգենի կտավը վաճառվել է 9,5 միլիոն եվրոյով «Եվրոպայի ընտրությունը» տիտղոսը Հայաստանինն է Վիլյամ Սարոյան. Գյուղացին Հայաստանն ու Բելառուսը մշակութային նոր կամուրջներ կկառուցեն. հուշագիր պատմության թանգարանների միջև Վահան Թեքեյան․ Իմ գյուղը Ռուբեն Հովսեփյան. «Ոսկու շուկայում» Հովհան Ոսկեբերանի ճառն այն մասին, որ, ինչպես ցույց են տալիս սրբերի օրինակները, չկա որևէ առաքինություն, որը չարիք է բերում Գոգենի կտավն աճուրդում վաճառվել է 9,5 մլն եվրոյով Դերասանուհի Հելեն Միրենը պատվավոր «Ոսկե արջ» կստանա Բեռլինալեում Ավիշայ Քոենի և Սիմֆոնիկ նվագախմբի ինքնատիպ համերգը կնվիրվի Լևոն Մալխասյանի 75-ամյակին Կենտրոնական Եվրոպայի Հայրապետական Պատվիրակ Տեր Տիրան եպիսկոպոս Պետրոսյանը հովվական այցով գտնվեց Շվեդիայի Գոթենբուրգ քաղաքում Ջեքսոնի երգերը գործիքավորելիս օգտագործվել է նաև դուդուկ Ռուբեն Էլբակյանը մենահամերգ է ունեցել Փարիզի պատմական Լա Մադլեն եկեղեցում Կյանքից հեռացել է բալետի արտիստ Մաքսիմ Մարտիրոսյանը ԶՈՒ ԳՇ ռազմանվագախմբային ծառայությունը նշել է կազմավորման տարեդարձը Նիկոլայ Նիկողոսյանի գրաֆիկական աշխատանքները կներկայացվեն Մոսկվայում «Աստծո վրա դրի իմ հույսը և վախ չունեմ, մարդն ինձ ի՞նչ կարող է անել» Վահագն Մուղնեցյան․ Աղոթք Սոնա Վան․ Ադամի արարումը «Հովեր» պետական կամերային երգչախումբը հյուրախաղերով հանդես է եկել Գերմանիայում և Բելգիայում Հնագույն շրջանից մինչև մեր օրեր. ներկայացվեց հայկական որմնանկարչությանը նվիրված ժողովածու Արցախի պետական պատմաերկրագիտական թանգարանն 80 տաեկան է Վահագն Դավթյան․ Համո Սահյանին Վահան Տերյան․ Մենության խավար զնդանից կրկին Սբ. Բեռնարդոս, «Մարիամի՝ Տիրոջ աղախնու խոնարհությունը» «Ռեվյու» հաղորդման հյուրն է Գերաշնորհ Տեր Միքայել Արքեպիսկոպոս Աջապահյանը Մարվեց նամականիշով նոր գեղաթերթիկ՝ նվիրված «Մեծանուն հայեր. Կոմիտասի ծննդյան 150-ամյակը» թեմային Դավիթ Սահակյանց. Ես կողմ եմ այդ տեսակ ցենզուրայի Ազգային գրադարանը ցուցահանդեսով շնորհավորեց Գրողների միության 85-ամյակը Նվիրում Շնիտկեին «Սառը սիրտ 2» մուլտֆիլմը դրամամուտքերի ռեկորդ Է սահմանել տոնական հանգստյան օրերին «Կոմիտասյան գոհարները ոչ ոք չի խլի, եթե ինքներս չկորցնենք դրանք»
website by Sargssyan