USD
EUR
RUB

Ավետիք Իսահակյան․ Անպարտելի ոգին

 

Եփրատից հեռու, անապատում կային մի քանի խղճուկ տաղաւարներ:

Հայրենի ողբալի սպանդից մազապուրծ մի քանի տասնեակ Հայեր էին ծուարել, նրանց ներքեւ՝ ծերեր, կանայք ու մանուկներ:

Ցնցոտիներով էր ծածկուած նրանց ոսկրացած մերկութիւնը, եւ նրանց հայեացքների մէջ մշտական սարսափն էր սառած, ինչպէս կախաղանի տակից հրաշքով ազատուած մահապարտների աչքերն են լինում:

Ժպիտ եւ ուրախութիւն սպաննուած էին նրանց աչքերի մէջ. միայն անմեռ յոյսի մի կայծ կար, որ տակաւին կեանքի նշոյլ էր տալիս նրանց բիբերին:

Երկնքից հրաշէկ արեւը կրակ էր մաղում, եւ առաւօտը կիզիչ էր ինչպէս միջօրէին:

Հեռուն, դեղնաւուն հողերի վրայ, հորիզոններն էին իջնում պղնձէ պատերի պէս:

Ծերերն ու պառաւները՝ հիւանդ ու դալուկ, կուչ էին գալիս տաղաւարների մի անկիւնում, գոց աչքերով իրենց երդիքների անդորր ծուխն ու պարտէզնների ծաղկած ծառերը վերապրելով: Եւ քանդւում էր ու հատնում նրանց չարչարուած հոգին...

Գիշերները թեթեւ անդորրում էին այդ թշուառների հուր ու զարհուրանք տեսած աչքերը, սակայն յաճախ, քրքրւում էին նրանց հոգիները կարմիր, ահաւոր տեսիլներով...

Առաւօտ էր: Վաղահաս պառաւած կանայք ստուերի մէջ նստած չորացած մատներով կար էին անում, հազար խնդրանքով ձեռք բերուած աշխատանքներ, որոնցով իրենց հարազատների չոր հացն էին վաստակում:

Անխոնջ, անդուլ կարում էին նրնաք, իրենց ճմլուած սրտերի մէջ սեւ արցունք թափելով:

Տաղաւարների առջեւ մանուկներ՝ պզտիկ աղջիկներ ու մանչեր, մոռանալով իրենց խղճալի օրը, խաղ էին անում, նոյնիսկ երբեմն ուրախ ճիչ արձակելով:

- Տղա՛ք, դասի եկէ՛ք, - հնչեց տաղաւարներից մայրերի ձայնը:

Եւ երեխաները ցրուեցին տաղաւարները: Երկու երեխայ՝ եղբայրներ, ձեռք ձեռքի բռնած մտան տաղաւարներից մէկը: Մեծը տասներկու տարեկան կը լինէր, փոքրը՝ եօթ-ութ: Երկուսով էլ վազեցին, ընկան մայրական գիրկը:

Չարաբախտ կինը նահատակութեան ճանապարհի վրայ կորցրել էր իր ամուսինը եւ երկու զաւակ. ամուսնուն ու պատանի որդուն շատերի հետ միասին անդարձ տարել էին թուրք ոստիկանները, իսկ ծաղկափթիթ աղջկան յափշտակել էին Քրդերը:

Մայրը գորովագին համբուրելով երեխաներին՝ ասաց կրտսերին.

-Աղուո՛ր գառնուկս, հիմա ես կը գրեմ, դուն պիտի կարդաս. տեսնեմ, գիրերը լաւ կը ճանչնա՞ս. վերջն ալ ասոր նման պիտի գրես. եթէ լաւ կարդաս, քեզի արմաւ կու տամ:

Եւ մայրը ցուցամատով գրեց աւազի վրայ.

«Աստուած պահէ հայրիկս, քոյրիկս, աղբարիկս»:

Երեխան հեգելով կարդաց գրածը:

- Ապրի՛ս, աչքի՛ս լուսիկը: - Մայրը նորից համբուրելով փոքրիկին՝ մի քանի չորացած արմաւ տուաւ:

- Հիմա ալ դուն նստէ գրէ:

Երեխան արմաւը ուտելով՝ սկսեց փոքրիկ մատով գծեր քաշել աւազի մէջ:

Մայրը դիմելով մեծ որդուն՝ ասաց.

- Իմ սիրելի՛ Վազգէնս, տեսնեմ ի՞նչ գրեր ես:

Մանուկը մի քանի բաներ էր գրել աւազի վրայ: Մայրը աչքերը լարելով կարդաց.

«Այլազգը տարաւ հայրիկս, քոյրիկս, աղբարիկս, կ'ըսեն որ սպաննած են. ես չեմ հաւատար. երբ տուն դառնանք, զանոնք հոն ողջ առողջ պիտի գտնենք»:

- Հարկա՛ւ, սիրելի՛ս, հարկա՛ւ...

Եւ արցունքը զսպելով համբուրեց երեխային եւ չկարողանալով դասը շարունակել՝ երկուսին արմաւի հետ մի կտոր սեւ հաց տալով՝ ասաց.

- Հիմա գացէ՛ք, դուրսը խաղցէ՛ք, իրիկունը, Վազգէնի՛կս, քեզի Աւետարանէն դաս պիտի տամ. անանկ լաւ պիտի սորվիս որ ընկերներդ զարմանան, ու երբ տուն երթանք, հայրիկդ պիտի տեսնէ որ պարապ չես անցուցած հոս ատենդ. շատ պիտի ուրախանայ:

Երեխաները զուարթ դուրս թռան:

Մայրը նրանց հետեւից փղձկաց դառնագին. ապա արցունքները սրբելով՝ լացակումած մրմնջաց.

- Այո՛, երբ մեր ազատուած Հայրենիքը դառնանք, զանոնք ամէնքն ալ հոն յարութիւն առած պիտի գտնանք, անշուշտ:

Ականատեսը աւելացրեց.

- Խեղճ հայ մայրերէն մի քանին հետերնին միմիայն Աւետարան ունէին. թուղթի ոչ մէկ կտոր: Անապատի աւազները յաճախ դարձան հայ մարտիրոսուած մանուկներու համար գիրք ու տետրակ, եւ աւելի յաճախ՝ պատանք ու գերեզման՝ անխաչ, յաւիտեան կորսուած ու անյայտ:

Լրահոս
Արգելոց-թանգարաններում միասնական տոմսի արժեք է սահմանվել «Սգո տունը» թատրոն կդառնա Պաղտասար Դպիր.Դարձեալ առ տաճարն երկնանման Էդ Շիրանի նոր ստեղծագործությունը 1 մլն-ից ավելի դիտում է ունեցել մի քանի ժամում Գնացքում Շուշանիկ Կուրղինյան. ․․․Եվ մենք քսան դար․․․ Սիպիլ․ Մենաստանին կույսը Բաղայ Ասորի. «Երանելի՜ ես դու, որովհետև քո կաթով կերակրեցիր Աստծուն» Emmy-ի մրցանակաբաշխությունը կանցկացվի առանց հաղորդավարի. Fox Entertainment Գրիգոր Զոհրապ․ Ժամին բակը «Չկա անհաջողակ մարդ, կա անհաջող մտածելակեր Հովհաննես Թումանյան․ Աղջկա սիրտը «ՌեԱնիմանիա»-ն կիրականացնի «Անիմացիոն ֆիլմի դիտարկում մեդիայում» խորագրով դասընթաց Մարզահամերգային համալիրի տարածքում տեղադրվելու է Կարեն Դեմիրճյանի արձանը Աշխարհի բանաստեղծական պատկերին հավատարիմ «Հայաստանի ազգային արխիվ» ՊՈԱԿ-ը գործելու է Արդարադատության նախարարության ենթակայության տակ Աստված նայում է մարդու սրտին, իսկ մարդիկ՝ մարդկանց երեսին Հովհաննես Հովհաննիսյան․ Արազն եկավ լափին տալով․․․ Սոնա Արշունեցի․ Արդար դատաստան Աղոթք ընտանիքի Ստեփանակերտի հրապարակում կհնչի Տիգրան Մանսուրյանի երաժշտությունը Արչի Կալենցը` Նիկողոսյանի մասին. «Պապիկս ասում էր` քանդակն իմ կինն է, գեղանկարչությունը` սիրուհիս» Վալենտին Գաֆտին գլխուղեղի կաթվածով հիվանդանոց են տեղափոխե Մարկ Գրիգորյանը նշանակվել է Թամանյանի անվան Ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Տարանտինոն չի բացառում, որ իր 10-րդ ֆիլմը կդառնա վերջինը Բելգիացին 500 եվրոյով պատահաբար գնել է Ռեմբրանդտի՝ մոտ 30 մլն եվրո արժեցող կտավը Մայր տաճարի բուսածածկույթի մաքրման աշխատանքների ժամանակ պատահականորեն բացահայտվում է, որ տաճարը փլուզման վտանգի առջև է «Տիրոջ երկյուղը կյանք է մարդու համար» Disney-ը կվերանկարահանի «Տանը՝ մենակ» եւ «Գիշերը թանգարանում» ֆիլմերը Վիլյամ Սարոյան. Ծիծաղ Աղոթք առ Աստված Ոչինչ ի ցույց մարդկանց չանելու մասին Ավարտվեցին Հաղբատավանքի որմնանկարների վերականգնման աշխատանքները Արդյո՞ք դժվար է Թուրքիայում հայերեն երգեր կատարելը. ստամբուլահայ երգչուհին է պատմում Ստեփան Զորյան․ Անհայտ թելեր Կյանքից հեռացել է ճանաչված գրականագետ Հասմիկ Աբեղյանը «Չնայած , ես ինձ գրող չեմ համարում, բայց...». Սամվել Սևադա Սիպիլ․ Ապրի՛լ Եղիշե Չարենց․ Երկիր Նաիրի՝ Մասն երկրորդ Աղօթք ապաշխարութեան
website by Sargssyan