USD
EUR
RUB

Ավետիք Իսահակյան․ Անպարտելի ոգին

 

Եփրատից հեռու, անապատում կային մի քանի խղճուկ տաղաւարներ:

Հայրենի ողբալի սպանդից մազապուրծ մի քանի տասնեակ Հայեր էին ծուարել, նրանց ներքեւ՝ ծերեր, կանայք ու մանուկներ:

Ցնցոտիներով էր ծածկուած նրանց ոսկրացած մերկութիւնը, եւ նրանց հայեացքների մէջ մշտական սարսափն էր սառած, ինչպէս կախաղանի տակից հրաշքով ազատուած մահապարտների աչքերն են լինում:

Ժպիտ եւ ուրախութիւն սպաննուած էին նրանց աչքերի մէջ. միայն անմեռ յոյսի մի կայծ կար, որ տակաւին կեանքի նշոյլ էր տալիս նրանց բիբերին:

Երկնքից հրաշէկ արեւը կրակ էր մաղում, եւ առաւօտը կիզիչ էր ինչպէս միջօրէին:

Հեռուն, դեղնաւուն հողերի վրայ, հորիզոններն էին իջնում պղնձէ պատերի պէս:

Ծերերն ու պառաւները՝ հիւանդ ու դալուկ, կուչ էին գալիս տաղաւարների մի անկիւնում, գոց աչքերով իրենց երդիքների անդորր ծուխն ու պարտէզնների ծաղկած ծառերը վերապրելով: Եւ քանդւում էր ու հատնում նրանց չարչարուած հոգին...

Գիշերները թեթեւ անդորրում էին այդ թշուառների հուր ու զարհուրանք տեսած աչքերը, սակայն յաճախ, քրքրւում էին նրանց հոգիները կարմիր, ահաւոր տեսիլներով...

Առաւօտ էր: Վաղահաս պառաւած կանայք ստուերի մէջ նստած չորացած մատներով կար էին անում, հազար խնդրանքով ձեռք բերուած աշխատանքներ, որոնցով իրենց հարազատների չոր հացն էին վաստակում:

Անխոնջ, անդուլ կարում էին նրնաք, իրենց ճմլուած սրտերի մէջ սեւ արցունք թափելով:

Տաղաւարների առջեւ մանուկներ՝ պզտիկ աղջիկներ ու մանչեր, մոռանալով իրենց խղճալի օրը, խաղ էին անում, նոյնիսկ երբեմն ուրախ ճիչ արձակելով:

- Տղա՛ք, դասի եկէ՛ք, - հնչեց տաղաւարներից մայրերի ձայնը:

Եւ երեխաները ցրուեցին տաղաւարները: Երկու երեխայ՝ եղբայրներ, ձեռք ձեռքի բռնած մտան տաղաւարներից մէկը: Մեծը տասներկու տարեկան կը լինէր, փոքրը՝ եօթ-ութ: Երկուսով էլ վազեցին, ընկան մայրական գիրկը:

Չարաբախտ կինը նահատակութեան ճանապարհի վրայ կորցրել էր իր ամուսինը եւ երկու զաւակ. ամուսնուն ու պատանի որդուն շատերի հետ միասին անդարձ տարել էին թուրք ոստիկանները, իսկ ծաղկափթիթ աղջկան յափշտակել էին Քրդերը:

Մայրը գորովագին համբուրելով երեխաներին՝ ասաց կրտսերին.

-Աղուո՛ր գառնուկս, հիմա ես կը գրեմ, դուն պիտի կարդաս. տեսնեմ, գիրերը լաւ կը ճանչնա՞ս. վերջն ալ ասոր նման պիտի գրես. եթէ լաւ կարդաս, քեզի արմաւ կու տամ:

Եւ մայրը ցուցամատով գրեց աւազի վրայ.

«Աստուած պահէ հայրիկս, քոյրիկս, աղբարիկս»:

Երեխան հեգելով կարդաց գրածը:

- Ապրի՛ս, աչքի՛ս լուսիկը: - Մայրը նորից համբուրելով փոքրիկին՝ մի քանի չորացած արմաւ տուաւ:

- Հիմա ալ դուն նստէ գրէ:

Երեխան արմաւը ուտելով՝ սկսեց փոքրիկ մատով գծեր քաշել աւազի մէջ:

Մայրը դիմելով մեծ որդուն՝ ասաց.

- Իմ սիրելի՛ Վազգէնս, տեսնեմ ի՞նչ գրեր ես:

Մանուկը մի քանի բաներ էր գրել աւազի վրայ: Մայրը աչքերը լարելով կարդաց.

«Այլազգը տարաւ հայրիկս, քոյրիկս, աղբարիկս, կ'ըսեն որ սպաննած են. ես չեմ հաւատար. երբ տուն դառնանք, զանոնք հոն ողջ առողջ պիտի գտնենք»:

- Հարկա՛ւ, սիրելի՛ս, հարկա՛ւ...

Եւ արցունքը զսպելով համբուրեց երեխային եւ չկարողանալով դասը շարունակել՝ երկուսին արմաւի հետ մի կտոր սեւ հաց տալով՝ ասաց.

- Հիմա գացէ՛ք, դուրսը խաղցէ՛ք, իրիկունը, Վազգէնի՛կս, քեզի Աւետարանէն դաս պիտի տամ. անանկ լաւ պիտի սորվիս որ ընկերներդ զարմանան, ու երբ տուն երթանք, հայրիկդ պիտի տեսնէ որ պարապ չես անցուցած հոս ատենդ. շատ պիտի ուրախանայ:

Երեխաները զուարթ դուրս թռան:

Մայրը նրանց հետեւից փղձկաց դառնագին. ապա արցունքները սրբելով՝ լացակումած մրմնջաց.

- Այո՛, երբ մեր ազատուած Հայրենիքը դառնանք, զանոնք ամէնքն ալ հոն յարութիւն առած պիտի գտնանք, անշուշտ:

Ականատեսը աւելացրեց.

- Խեղճ հայ մայրերէն մի քանին հետերնին միմիայն Աւետարան ունէին. թուղթի ոչ մէկ կտոր: Անապատի աւազները յաճախ դարձան հայ մարտիրոսուած մանուկներու համար գիրք ու տետրակ, եւ աւելի յաճախ՝ պատանք ու գերեզման՝ անխաչ, յաւիտեան կորսուած ու անյայտ:

Լրահոս
Նորայր Գրիգորյան․ Հրաժեշտ գետնախորշերին Վրեժ Սարուխանյան․ Աշխարհի հիվանդ արդարությունը Հոգևորականը ծնկի է իջնում միայն Աստծո առաջ. Տեր Եսայի քահանա Արթենյան Կոմիտասի 150-ամյակին նվիրված համերգ՝ Մոսկվայում Հոգեհանգստյան կարգ երանաշնորհ Գարեգին Ա. Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի վախճանման 20-րդ տարելիցի առիթով Չինաստանի դեսպանությունը, Կոնֆուցիուսի ինստիտուտը և «Արմենպրես»-ը հայտարարում են համատեղ մրցույթ Սաղմոս ՃԺ Անատոլի Եվդոկիմովի երևանյան շոուն «Գահերի խաղը» Emmy մրցանակ Է ստացել որպես լավագույն դրամատիկական սերիալ «Չեռնոբիլ» սերիալն արժանացել է «Էմմի» մրցանակի Թամարա Հովհաննիսյան. Թողնված Աստծո հույսին Սմբատ Բունիաթյան. Երկիր և Հայրենիք Վարդան Աճեմյանի անվան պետական դրամատիկական թատրոնը «Թռիչք»-ով ազդարարեց 154-րդ թատերաշրջանի բացումը Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի շնորհավորական ուղերձը` ՀՀ անկախության տոնի առիթով «Նահապետի հոբելյանական աշունը»՝ Ստեփանավանում Երևանում հանդես կգա օպերային դիվա Աննա Կասյանը «Եվա» ֆիլմի մրցանակը՝ Վենետիկից Արաքս Մանսուրյան. Ախ, մարալ ջան, Էրվում եմ Վահան Թոթովենց․ Պայքար Վաստակավոր ճարտարապետ Գուրգեն Մուշեղյանի հոբելյանը նշվեց ցուցահանդեսով և գրքի շնորհանդեսով Այսօր երջանկահիշատակ Վազգեն Առաջին կաթողիկոսի ծննդյան օրն է Պարոնյան թատրոնի նոր թատերաշրջանը նվիրվում է Երվանդ Ղազանչյանին Մոսկվայում տեղի կունենա Սերգեյ Փարաջանովի արվեստի գործերի առաջին վիրտուալ ցուցահանդեսը Վեհարանի կառուցման պատմությունը և մերօրյա վերակառուցումը Կոմիտաս․ Խորունկ ու մուգ... Հոբ երանելի. պայքարող, մարտնչող և միաժամանակ խոնարհ քրիստոնյա Եվրոպական ժառանգության օրերը կանցկացվեն «Արվեստ և ժամանց» խորագրով Հայաստանի պետական սիմֆոնիկ նվագախումբը սկսում է իր 14-րդ համերգաշրջանը «Արմենիա» միջազգային երաժշտական փառատոնով Նյու Յորքում բացվելու է Արա Գյուլերի լուսանկարների ցուցահանդեսը Պե­տու­թ­յու­նը մի­տում­նա­վոր չի խառն­վում ե­կե­ղե­ցու դեմ տար­վող ար­շա­վին Վախճանվել Է ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստուհի Իրինա Բոգաչովան Դերասան Բաբկեն Չոբանյանին շնորհվել է վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում Րաֆֆի․ Անբախտ Հռիփսիմեն «Նաիրյան» պարարվեստի համահայկական մրցանակաբաշխությունն արժևորելու է ոլորտի նվիրյալներին Կանցկացվի «Artsakh Fest» ժամանակակից արվեստի միջազգային փառատոն Երվանդ Օտյանի հոբելյանի առթիվ Ազգային գրադարանը ցուցադրեց նրա գրական ժառանգության եզակի նմուշները Տեր ողորմեա. Անահիտ Պապայան Սուսաննա Հարությունյան․ Էգ քամիների ոռնոցը «Քաոս»-ը եւ «Պատվից առավել»-ը «ՏԷՖԻ-Համագործակցություն» հեռուստափառատոնի հաղթողների թվում են Կիպրոսում հանդես կգա Մոսկվայի հայկական թատրոնը
website by Sargssyan