USD
EUR
RUB

«Ողբ առ Քրիստոս» տեսարանի պատկերային արտահայտությունը

 

Քրիստոնեական արվեստում պատկերագրական ուրույն ձև են ներկայացնում Քրիստոսին խաչից իջեցնելը պատկերող նկարները, ուր Տիրամայրը ողբում է իր Որդու մահը: Աստվածամայրը ներկայացվում է հատուկ հուզականությամբ: Նա շրջապատված է սգացող ու ողբացող կանանցով: Տիրամոր ողբը ներկայացնող նկարներում գլխավոր գործող անձինք տղամարդիկ են՝ Հովսեփն ու Նիկոդեմոսը, նրանք են Խաչյալին իջեցնում խաչից: Այստեղ է նաև Տիրոջ սիրելի աշակերտը՝ Հովհաննեսը: Միջնադարյան վարպետների նկարներում Տիրամայրը պատկերվում է կամ Հիսուսի ձեռքը համբուրելիս, կամ Փրկչի վրա հակված: «Ողբ առ Քրիստոս» պատկերաշարում Մարիամ Մագդաղենացին պատկերվում է Հիսուսի ոտքերը գրկած, կամ համբուրելիս, որն ունի իր խորհրդաբանական իմաստը. նա զղջման մարմնավորումն է և խաչից իջեցված Քրիստոսի առջև խորհրդանշում է մեղքից հրաժարվելն ու դարձն առ Աստված:

Զաքարիա Աղթամարցու 1377 թ-ին նկարազարդված և այժմ Երևանի Մատենադարանում պահվող ձեռագիր Ավետարանում «Ողբ»-ը հետևյալ կերպ է պատկերված. Խաչից իջեցված Փրկչի վրա խոնարհվել են Հովհաննես ավետարանիչը, Հովսեփ Արիմաթացին և Տիրամայրը: Ներքևում պատկերված է Արիմաթացու Քրիստոսի մարմինը վերցնելու համար Պիղատոսին դիմելու դրվագը:

Ինքնատիպ է Վարպետ Մոմիկի «Ողբ առ Քրիստոս» կոմպոզիցիան, նկարիչն այն կառուցել է յուրօրինակ ձևով: Մանրանկարում հանգուցյալին ողբալու տեսարան է, ուր վշտացող մարդկանց մի ոչ մեծ խումբ խոնարհվել է Քրիստոսի մարմնի վրա: Կոմպոզիցիայի կենտրոնում Որդուն հրաժեշտ տվող Տիրամայրն է, որ նստել է Նրա սնարին: Նա թեքվել է, հայացքը հառել Որդու անկենդան ու խաղաղ դեմքին: Նկարը ինքնուրույն ֆիգուրների չի տարրալուծվում, նրանք, ընդհակառակը, կապված են միասնական դրամատիկական հանգույցով: Այստեղ բացակայում է կոմպոզիցիայի հավասարակշռությունը, բայց այն ռիթմիկ է և անընդհատ հակվում է իմաստային կենտրոնի կողմը: Այստեղ եզրափակիչ կետը գերեզմանն է և Քրիստոսի մարմինը: Երկրորդ պլանում Տիրամայրն է, Նիկոդեմոսը, Հովսեփ Արիմաթացին և Մարիամ Մագդաղենացին: Երկու խումբն էլ տեղադրված են պատի ֆոնին, որի վրա սավառնում են երկու հրեշտակ: Այս մանրանկարը աչքի է ընկնում պարզորոշ արտահայտված հորիզոնական կառուցվածքով: Բնորոշ ու գերակշռող գույնը մուգ կանաչն է:

Իտալական վերածնության նշանավոր վարպետ Ջոտտոյի 1304 թ-ին Պատուայում կատարած որմնանկարում Տիրամայրն ասես իրեն ողբակցելու է հրավիրում երկնքին ու երկրին, երկնային լուսատուներին և հրեշտակներին, ովքեր ինչպես նրանց կեցվածքից ու ձեռքերի դիրքերից է երևում, ավանդական օրհներգության փոխարեն վշտակցում են Տիրամորը: Ջոտտոյի այս որմնանկարում կանանցից յուրաքանչյուրը իր վիշտը յուրովի է արտահայտում, իսկ Հովսեփն ու Նիկոդեմոսը կանգնած են լուռ ու հոգնաբեկ:

«Ողբ»-ի պատկերագրական առանձին տեսակ են կազմում այն պատկերները, որոնցում Քրիստոս Տիրամոր գրկում է ու դեռևս գետնին կամ սեղանին չի դրվել: Քրիստոսի մարմնին որպես պատվանդան է ծառայում Տիրամայրը: Նրանց առջև խոնարհված է Հովհաննես ավետարանիչը, իսկ Հովսեփն ու Նիկոդեմոսը պահել են Փրկչի ոտքերը: Տիրամայրն իր բացված ծնկների մեջ է առել պատանված Որդուն, որպեսզի այն չդրվի հողին: Հնագույն ըմբռմամբ հանգուցյալին գետնին կամ սեղանին դնելը խորհրդանշում էր նրան հողին հանձնելու մտքի հետ համակերպվելը: Ուստի պատկերագրական այս տեսարանը ներկայացնում է չհամակերպվող ողբը:

Եվրոպական արվեստում առանձնանում է իտալական բարձր վերածնության շրջանի գլխավոր ներկայացուցիչներից Տիցիանի վրձնած կտավը (1576թ), ուր Տիրամոր ողբը հետևյալ կերպ է ներկայացվում. տեսարանը թաղված է խոր և մթին գիշերվա մեջ՝ ստեղծելով ողբերգական մի հանդիսավորություն, ուր ջահերի լույսն իսկ գերեզմանային անկենդան մի սառնությամբ է փայլում՝ ակնարկելով մոտալուտ գերեզման դրվելը: Տիրամոր վշտահար հայացքն ուղղված է իր գրկում հանգչող Որդուն, իսկ Մարիամ Մագդաղենացունը՝ աշխարհին, որի անկենդան սառնությունը նա փորձում է ցրել որպես բողոքի նշան վեր պարզած ձեռքով: Մագդաղենացու ուսն ի վար տարածվում են նրա երկար մազերը, դրանք փայլում են ոսկյա թելերի պայծառությամբ, քանի որ նարդյան յուղով օծեցին և սրբեցին Տիրոջ ոտքերը Փրկչի երկրային կյանքի մայրամուտին:

Կազմեց Գայանե Սուգիկյանը

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Արգելոց-թանգարաններում միասնական տոմսի արժեք է սահմանվել «Սգո տունը» թատրոն կդառնա Պաղտասար Դպիր.Դարձեալ առ տաճարն երկնանման Էդ Շիրանի նոր ստեղծագործությունը 1 մլն-ից ավելի դիտում է ունեցել մի քանի ժամում Գնացքում Շուշանիկ Կուրղինյան. ․․․Եվ մենք քսան դար․․․ Սիպիլ․ Մենաստանին կույսը Բաղայ Ասորի. «Երանելի՜ ես դու, որովհետև քո կաթով կերակրեցիր Աստծուն» Emmy-ի մրցանակաբաշխությունը կանցկացվի առանց հաղորդավարի. Fox Entertainment Գրիգոր Զոհրապ․ Ժամին բակը «Չկա անհաջողակ մարդ, կա անհաջող մտածելակեր Հովհաննես Թումանյան․ Աղջկա սիրտը «ՌեԱնիմանիա»-ն կիրականացնի «Անիմացիոն ֆիլմի դիտարկում մեդիայում» խորագրով դասընթաց Մարզահամերգային համալիրի տարածքում տեղադրվելու է Կարեն Դեմիրճյանի արձանը Աշխարհի բանաստեղծական պատկերին հավատարիմ «Հայաստանի ազգային արխիվ» ՊՈԱԿ-ը գործելու է Արդարադատության նախարարության ենթակայության տակ Աստված նայում է մարդու սրտին, իսկ մարդիկ՝ մարդկանց երեսին Հովհաննես Հովհաննիսյան․ Արազն եկավ լափին տալով․․․ Սոնա Արշունեցի․ Արդար դատաստան Աղոթք ընտանիքի Ստեփանակերտի հրապարակում կհնչի Տիգրան Մանսուրյանի երաժշտությունը Արչի Կալենցը` Նիկողոսյանի մասին. «Պապիկս ասում էր` քանդակն իմ կինն է, գեղանկարչությունը` սիրուհիս» Վալենտին Գաֆտին գլխուղեղի կաթվածով հիվանդանոց են տեղափոխե Մարկ Գրիգորյանը նշանակվել է Թամանյանի անվան Ճարտարապետության ազգային թանգարան-ինստիտուտի տնօրեն Տարանտինոն չի բացառում, որ իր 10-րդ ֆիլմը կդառնա վերջինը Բելգիացին 500 եվրոյով պատահաբար գնել է Ռեմբրանդտի՝ մոտ 30 մլն եվրո արժեցող կտավը Մայր տաճարի բուսածածկույթի մաքրման աշխատանքների ժամանակ պատահականորեն բացահայտվում է, որ տաճարը փլուզման վտանգի առջև է «Տիրոջ երկյուղը կյանք է մարդու համար» Disney-ը կվերանկարահանի «Տանը՝ մենակ» եւ «Գիշերը թանգարանում» ֆիլմերը Վիլյամ Սարոյան. Ծիծաղ Աղոթք առ Աստված Ոչինչ ի ցույց մարդկանց չանելու մասին Ավարտվեցին Հաղբատավանքի որմնանկարների վերականգնման աշխատանքները Արդյո՞ք դժվար է Թուրքիայում հայերեն երգեր կատարելը. ստամբուլահայ երգչուհին է պատմում Ստեփան Զորյան․ Անհայտ թելեր Կյանքից հեռացել է ճանաչված գրականագետ Հասմիկ Աբեղյանը «Չնայած , ես ինձ գրող չեմ համարում, բայց...». Սամվել Սևադա Սիպիլ․ Ապրի՛լ Եղիշե Չարենց․ Երկիր Նաիրի՝ Մասն երկրորդ Աղօթք ապաշխարութեան
website by Sargssyan