USD
EUR
RUB

100 տա­րի անց հրա­տա­րակ­վում է Կո­մի­տա­սի պատ­րաս­տած ժո­ղո­վա­ծուն

 

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Irates.am: Կո­մի­տա­սի 150-ա­մյա­կը նշա­նա­վոր­վում է ա­մե­նա­տար­բեր մի­ջո­ցա­ռում­նե­րով:

Կո­մի­տասն այն ան­հա­տա­կա­նու­թյուն­նե­րից է, ով­քեր թա­փան­ցե­ցին մարդ­կա­յին հո­գու խոր­քը, տե­սան նրա տա­ռա­պան­քը, սե­րը, հույ­սը, ա­նուր­ջը… Կո­մի­տա­սը ա­ռեղծ­ված է: Ա­մեն ան­գամ Կո­մի­տա­սի կյանքն ու ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան ու­ղին ու­սում­նա­սի­րե­լիս բա­ցա­հայ­տում ես նրան նո­րո­վի:

Ե­ղի­շե Չա­րեն­ցի ան­վան գրա­կա­նու­թյան և ար­վես­տի թան­գա­րա­նի ե­րաժշ­տա­կան ֆոն­դի վա­րիչ, ե­րաժշ­տա­գետ ՄԱ­ՐԻ­ՆԵ ՄՈՒ­ՇԵ­ՂՅԱ­ՆԻ հետ զրույ­ցում հե­տաքր­քիր փաս­տեր բա­ցա­հայ­տե­ցինք: Նա պատ­մեց մի նա­խա­ձեռ­նու­թյան մա­սին:

1903-1905 թթ. Կո­մի­տա­սը Մա­նուկ Ա­բե­ղյա­նի հետ հրա­տա­րա­կում է ժա­ղովր­դա­կան եր­գե­րի եր­կու ժո­ղո­վա­ծու` «Հա­զար ու մի խաղ» վեր­նագ­րով: Ա­մեն ժո­ղո­վա­ծուն նե­րա­ռում էր 50 երգ: Իր գրա­ռած մի քա­նի հա­զար եր­գե­րից Կո­մի­տասն ընտ­րել էր 100 բա­ցա­ռիկ նմուշ` հա­յու­թյա­նը և աշ­խար­հին ներ­կա­յաց­նե­լու հա­մար։ Կո­մի­տա­սը նպա­տակ ու­ներ, բա­ցի բա­նաս­տեղ­ծա­կան տեքս­տից, դպ­րո­ցա­կան­նե­րի հա­մար հրա­տա­րա­կել նաև «Հա­զար ու մի խա­ղի» եր­գե­րի նո­տագ­րու­թյու­նը: Ա­մեն պրակը պի­տի ընդ­գր­կեր 10 երգ: Հե­տաքր­քիր է, որ ժո­ղո­վա­ծուի հրա­տա­րակ­ման ծախ­սե­րը պի­տի հո­գար ֆրան­սիա­ցի ե­րա­ժիշտ, ե­րաժշ­տա­գետ, արևե­լա­գետ Պիեռ Օբ­րին: «Հայ քնար» ժո­ղո­վա­ծուի ա­ռա­ջին պրա­կը Կո­մի­տա­սը պատ­րաս­տում է, երկ­րոր­դի վրա էր աշ­խա­տում, բայց հո­նո­րա­րի հար­ցում Պիեռ Օբ­րիի հետ հա­մա­ձայ­նու­թյու­նը չի կա­զա­նում: Այդ մա­սին գրել է Ար­շակ Չո­պա­նյա­նը «Հայ գեղ­ջուկ եր­գը» հրա­տա­րա­կու­թյան ա­ռա­ջա­բա­նում, նշե­լով, որ Կո­մի­տա­սը Պիեռ Օբ­րիից պա­հան­ջել է հա­սույ­թի 50 տո­կո­սը, Օբ­րին չի հա­մա­ձայ­նել` պահ­պա­նե­լով 70 տո­կո­սը, և ժո­ղո­վա­ծուն չի տպագր­վել:

Մա­րի­նե Մու­շե­ղյանն ըն­դգ­ծեց, որ Կո­մի­տա­սի պատ­րաս­տած ա­ռա­ջին ժո­ղո­վա­ծուի մա­կե­տը կա և 100 տա­րի անց վեր­ջա­պես հրա­տա­րակ­վե­լու է: Կար­ծում ենք, որ դա հիա­նա­լի նվեր կլի­նի թե՛ դպ­րո­ցա­կան­նե­րին, թե՛ ե­րաժշ­տա­սեր­նե­րին: Ժո­ղո­վա­ծուն լույս է ըն­ծա­յե­լու «Կո­մի­տաս» հրա­տա­րակ­չու­թյու­նը:

«Ինչ­պես հարկն է արժևոր­վու՞մ է Կո­մի­տա­սի ծնն­դյան 150-ա­մյա­կը» հար­ցին ի պա­տաս­խան մեր զրու­ցա­կիցն ա­սաց, որ Կո­մի­տա­սին դեռ նոր պետք է սկ­սեն ներ­կա­յաց­նել, մի­ջո­ցա­ռում­նե­րը նոր են սկս­վում. «Կո­մի­տա­սի թան­գա­րան-ինս­տի­տու­տը պատ­րաստ­վում է նոր ցու­ցադ­րու­թյան` «Կո­մի­տա­սի ա­շա­կերտ­նե­րը» պայ­մա­նա­կան վեր­նագ­րով: Մենք նրանց բա­վա­րար քա­նա­կու­թյամբ նյու­թեր ենք տրա­մադ­րել տար­բեր ար­խիվ­նե­րից: Գի­տեմ, որ Ստե­փա­նա­կեր­տում գի­տա­ժո­ղով է կազ­մա­կերպ­վե­լու սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջին: Գի­տա­ժո­ղով էր կազ­մա­կերպ­վում նաև Գեր­մա­նիա­յում, կա­յա­ցել է, թե ոչ, ան­կեղծ ա­սած, չգի­տեմ: Ընդ­հա­նուր պատ­կերն այն­պի­սին է, որ բա­վա­կան հիմ­նա­վո­րա­պես պատ­րաստ­վում են սեպ­տեմ­բե­րի վեր­ջին- հոկ­տեմ­բե­րի սկզ­բին նշե­լու Կո­մի­տաս վար­դա­պե­տի ծնն­դյան 150-ա­մյա­կը»:

Ան­ժե­լա ՎԱՐ­ԴԱ­ՆՅԱՆ

Լրահոս
Գոհար Մկրտչյան. Ինքս էլ չգիտեմ… Արմենուհի Սիսյան. Երբ հավատս ծաղկի, գարուն կգա 12 դպրոցական կպայքարի Ընթերցանության ստեղծագործական մրցույթում հաղթելու համար Netflix-ը ձեռք է բերում պատմական կինոթատրոն Հունիսի 6-ին կներկայացվի առցանց համերգ՝ նվիրված Ալեքսանդր Պուշկինի ծննդյան օրվան և Պյոտոր Չայկովսկու 180-ամյակին․ «Դոմ Մոսկվի» Տիկնիկային թատրոնը պատրաստել է բացօթյա համերգ-ներկայացում Երեխաների տոնի առթիվ Սպենդիարյանի տուն-թանգարանը օնլայն կցուցադրի «Երեք արմավենի» մուլտֆիլմը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կերպարը պատկերների համակարգում Համերգ՝ Կոմիտաս-150 «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ․ Մարդկանց աղոթակից դարձնողը Շառլ Ազնավուր. Տերն ինձ տվեց... Յութուբում մեկնարկում է We Are One կինոփառատոնը Կոմիտաս. Վարդիկս Վերանորոգվել է դեպի «Տաթև» վանական համալիր տանող ճանապարհը. զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավման աշխատանքները շարունակվում են «Խոսքի իրավունք» հաղորդման հյուրն է Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածնի դիվանապետ Տեր Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանը Ո՞րն է իմ հաղթանակը Աստվածատեսության մասին Կորոնավիրուսից մահացել է ռեժիսոր Սամվել Գասպարովը «Եթե այս միտումը շարունակվի, ապա պլանավորված գրքերը կարող են և լույս չտեսնել». Արքմենիկ Նիկողոսյան Պուտինը շնորհավորել է Գեորգի Ֆրանգուլյանին Ֆիլհարմոնիկի առցանց նախագծերը Հրաչյա Թամրազյան. Սպիտակ էջեր Վահան Թոթովենց. Աստղիկին Հենրիկ Ալավերդյան. Զարթիր լաո Ամենայն հայոց կաթողիկոսի շնորհավորական ուղերձը հանրապետության օրվա առիթով Մայիսյան հերոսամարտի զենքերը կներկայացվեն օնլայն ցուցահանդեսում Երկրպագություններով Աստծուց ներում ենք հայցում և մեր երախտագիտությունը հայտնում Առցանց համերգ ու առցանց ելույթ՝ օպերայի ու բալետի թատրոնի կողմից Աշխարհի լավագույն կատարողներն իրենց գիտելիքներն են փոխանցում հայ երաժիշտներին Apple-ը Paramount Pictures-ի հետ կաշխատի Սկորսեզեի նոր ֆիլմի վրա Արմենուհի Սիսյան. Կարոտի տեսիլներ Ներսես Աթաբեկյան. Տիեզերքի եզրին Սոնա Արշունեցի․ Առանց ձեզ ով եմ «Ցեղասպանության թանգարանի փակ ֆոնդերից որոշ նյութեր կորել են». ԿԳՄՍ նախարար Էրմիտաժում կցուցադրվեն չինացի նկարչի՝ COVID-19-ին նվիրված աշխատանքները Ինչո՞ւ են գնում գերեզման եօթներորդ եւ քառասուներորդ օրը Նոր բեմադրություններ, հյուրախաղեր համայնքներում. Արտաշատի դրամատիկական թատրոնի հավակնոտ ծրագրերը Բյուրականի աստղադիտարանը՝ համավարակի ժամանակ 30 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Turner մրցանակաբաշխությունը չի կայանա Ա Պետրոս 1.5-10
website by Sargssyan