USD
EUR
RUB

Նարինե Աբգարյան․ Ծնողի ուղին

 

Լուսանկարը՝ Աննա Դանիլովայի

Քանի դեռ երեխան փոքր է, երազում ես, որ շուտ մեծանա: Որովհետև հիմար ես, գլխի չես ընկնում, որ մեծական խնդրի համեմատ մանկականը հեչ բան է: Կյանքի առաջին չորս տարիներին վա՞տ է քնել. դրա փոխարեն հիմա չի կարողանում աչքը բացել: Շիլան ամեն անգամ ստիպված էիր պար գալով ու դափ զարկելո՞վ խցկել բերանը, կեսը դուրս էր թքում կեսն էլ վրա՞ն քսում: Դրա փոխարեն սեռահասուն տարիքում սառնարանի եղած - չեղածը մի մոտեցումով է լրիվ ջնջում: Քաղաքի ուղիղ կեսը պիտի անցնեիր, որ տանես լոգոպեդի, իսկ երեկոյան, ալամ աշխարհն անիծելով սոսնձեիր Զայցևի խորանարդիկնե՞րը [1]: Արի ու տես՝ դա ավելի հեշտ է, քան առաստաղի վրա մտքով շրջան կծկես, քանի դեռ նա ՄՊՔ [2] է հանձնում:

Երեք տարեկանում կարդալ սովորեց: Բայց դե լռում էր պարտիզանի պես: Լուռ էլ կարդում էր՝ շարժելով շրթունքները:

- Գուցե նա հա՞մր է,- հուզվում էի ես:

Լոգոպեդը ծակող - անցնող հայացքով մտածկոտ նայում էր ինձ:

- Տղաների լեզուն ավելի ուշ է բացվում, սա նորմալ բան է:

- Բա որ հանկարծ համր լինի՞:

- Ինքներդ եք համրը, - զայրանում էր լոգոպեդը:- Նայեք, թե ինչ խելացի ու գեղեցիկ աչքեր ունի: Տեսնո՞ւմ եք:

- Տեսնում եմ:

- Խնդրեմ, իսկ դուք հուզվում եք:

- Իսկ նա չի՞ շլում:

Լոգոպեդի համբերությունը հատնում էր, և նա դուրս էր ուղեկցում ինձ:

Տղաս ինքն իրեն վանկեր կազմելով, խորանարդներով երկար բառեր էր դարսում՝ շո-գե-նավ, շո-կո-լադ, ար-տու-տիկ:

Խոսել սովորեց չորսում և հետո մի երկու տարի չէր լռում, նույնիսկ քնած ժամանակ էր հարցախեղդ անում.

- Ինչպե՞ս է կոչվում ծնկի հակառակ կողմը:

- Ինչո՞վ են ամրացնում աղավնու փետուրները՝ պլաստիլինո՞վ թե՞ սոսնձով:

- Ի՞նչ է նշանակում «ակի»: Ո՞նց թե նման բառ չկա: Կա՛. երկ-ակի:

Իսկ հետո նա վերջնականապես մեծացավ: Եվ պարզվեց, որ առավոտյան հինգին տված ծնկի հակառակ կողմի հարցը ծաղիկ է՝ դեռ սկիզբը: Դրա պտուղն հետո էր հասունանալու՝ հուզվելը, թե գիշերը որտե՞ղ է նա թրև գալիս և հեռախոսազանգերին չի պատասխանում: Դռան շրջանակի մեջ նկարի պես հայտնվում է լուսաբացին՝ դեմքի անմեղ արտահայտությամբ և մի թոշնած ծաղկեփնջով:

- Անակնկալ է:

Ճշմարիտ եմ ասում ձեզ. անակնկալներով է ծածկված ծնողի ուղին մինչև գերեզման:
Եվ կարևոր է, որ զայրանալ ու բղավել չես կարող, ամեն անգամ կատակի է տալիս:

Հյուրերի ենք սպասում. ճաշացանկն եմ սարքում:

- Եթե խաղողի թարմ թուփ գտնեմ, տոլմա կփաթաթեմ: Եվ ոչխարի խաշլամա կեփեմ: Իսկ գուցե հա՞վ, կամ ձո՞ւկ:

- Մա՛մ:

- Եվ փախլավա: Փախլավա կթխեմ: Կամ էկլեր:

- Մամելե՛ [3], գուցե հանդարտվե՞ս:

-Ախր ուզում եմ, որ լավ լինի:

-Դեեներիսն [4] էլ էր ուզում, որ լավ լինի, հիշո՞ւմ ես՝ ինչո՛վ ավարտվեց:

Գնացինք խանութ մթերքի: Հեռախոսով պայմանավորվում է հանդիպել.

- Եկեք՝ հինգին, ավելի շուտ չեմ հասցնի, խանութ ենք գնում: Արագությո՞ւնը:

Արագությունը սովորական է՝ մայրս վազքով է գնում, ես՝ սողեսող:

Մայիսին ընկերների հետ Սմոլենսկի մարզ մեկնեց դերախաղի [5]: Իրերն այնպես էի դնում, ասես Էվերեստի գրոհին էր մասնակցելու: Նույնիսկ ծալովի դանակ - պտուտակահան դրեցի, մեկ էլ տեսար ինչ-որ մեկն ուզեց մի բան պտտել: Համալսարանից եկավ, դրվածի կեսն ուսապարկից հանեց -թափեց դուրս: Շոշափեց քնապարկը:

- Ջիփիէսը չե՞ս տեղավորել, ո՞չ: Դիրքդ զիջում ես, մա՛յր:

Երկար ժամանակ հիանում էր դեղարկղի պարունակությամբ:

- Հերձադանակն ես մոռացել դնել:

- Հերձադանա՞կն ինչ եք անելու:

- Եթե հերձադանակ էլ լինի՝ հնարավոր է որևէ մեկի կույր աղիքը կտրել–հանել: - Ո՞ւր է

Մարտին Լյութեր Քինգի անգլերեն գիրքը: Գիշերները տղերքի համար կկարդամ:

- Որ ի՞նչ:

- Մինչ այդ կպարզենք, թե ինչի:

Հարցնում եմ, թե բոլո՞րն են խոզի միս ուտում. ճանապարհի համար ուզում եմ խաշած խոզենու սենդվիչ դնել:

- Իգորը չի ուտում:

- Մահմեդակա՞ն է:

- Չգիտեմ, անհարմար է հարցնել:

- Անունը կարծես թե ռուսական է:

- Հետո՞ ինչ, իմ անունն էլ առանձնապես հայկական չէ:

Իգորի համար եփած - ապխտած տավարի միս առա:

Սենդվիչ եմ սարքում՝ դնելով միս, պանիր, լոլիկ, հազար, աջիկա:

Էմիլը դրանք դնում է ձեռքի պայուսակը: Հագնվում է և պատրաստվում դուրս գալ:

Եվ այդ պահին ուղեղս շամփրում է ենթադրությունը.

- Աստված իմ, Էմիլ, իսկ եթե հանկարծ Իգորը հրեա՞ է:

- Մամ, հո չես ասում, եթե հրեա է՝ ի՞նչ:

- Ախր ես տավարի միսը պանրով եմ դրել:

- Ե՞վ:

- Կաթով միս ուտելն անթույլատրելի [6[ է, դրանք անհամատեղելի են: Լսիր, թող նա բուտերբրոդը երկու մասի բաժանի և երկու անգամով՝ հերթով ուտի: Մեկը պանրով կլինի, մյուսը՝ մսով: Թեև վստահ չեմ, որ դա կարելի է:

- Գլուխ կհանենք:

Ճանապարհեցի:

Երեկոյան տեղ է հասնում ՍՄՍ - հանդիմանությունը.

«Մամ, Իգորը ռուս է, պարզապես հումակեր է»:

Հազիվ էի Սմոլենսկի մարզից պրծել, մի նոր փորձություն եկավ գլխիս: Քննությունները հանձնեց, ընկերների հետ Կարելիայի ճամփան բռնեց, որպեսզի անտառում գոյատևել սովորի և գետում լող տա: Խնդրեցի, որ ամեն երեկո հաղորդագրություն ուղարկի, թե ոնց է: Ավել բան չեմ ուզում, մի կարճլիկ ՍՄՍ և վե՛րջ: Վերապատմեցի ամերիկուհի ընկերուհուս պատմածը, թե ինչպես իր ամուսինը ընկերներով ձուկ որսալու է գնացել և իսկական փոթորկի մեջ ընկել: Քանի դեռ վայ - ձկնորսներից մեկը նավակողի վրայից սիրտն էր թափում, իսկ մյուսը տարերքի դեմ պայքարում էր վայրիվերո ու անհեթեթ շարժումներով, երրորդը կնոջը հաղորդագրություն էր ուղարկում. «Սիրելիս, առայժմ հուզվելու կարիք չկա»:

Ծիծաղում էր:

Վերելակի մոտ հուսադրեց.

- Ինձնից ՍՄՍ չսպասես, հենց հիմա էլ սկսիր անհանգստանալ:

Մեկնեցին: Մի ամբողջ օր ձայն չկար:

Երկրորդ օրը հաղորդագրություն եկավ ընկերոջից՝ Պետյայից.

«Ամեն բան կարգին է, լողում ենք»:

Պատասխանում եմ՝ սպասելով սահմանված տասը րոպեն (կարևորը հուզմունքս թաքցնելն է).

«Շատ շնորհակալ եմ: Զգույշ եղեք»:

Տանջվում եմ մտքից, թե ինչու էր Պետյան գրել, այլ ոչ թե Էմիլը:

Երկու օր էլ է անցնում: Ձայն - ծպտուն չկա: Երևակայությունս պատկերում է «Ողջ մնացածը» ֆիլմի սարսափելի տեսարանները: Հանգիստ չի տալիս միտքը, թե Կարելիայի անտառներում նրանք որտեղի՛ց ձի կգտնեն, որպեսզի փրկվեն արկտիկական սառնամանիքից, որն ամեն վայրկյան կարող է վրա տալ հուլիսի կեսին:

Սպասում եմ միչև երեկո և ՍՄՍ ուղարկում Պետյային.

«Դուք էդտեղ ո՞ղջ եք: Ինչո՞ւ Էմիլը չի գրում, հեռախոսն է կորցրել, թե՞ խիղճը, թե՞ էն էլ՝ էն էլ»:

Դողացող ձեռքով մի խղճուկ սմայլիկ եմ հարմարեցնում, որպեսզի չմտածեն, թե անհանգստանում եմ:

Ութ տանջալից ժամից հետո գալիս է պատասխանը.

«Ողջ ենք, ոչ մի բան չեմ կորցրել, ուղղակի որոշել ենք հեռախոսից հերթով օգտվել, որպեսզի սնուցումն հաստատ հերիքի»:

Ի դեպ, կարող էի դա ինքս էլ գլխի ընկնել:

Եթե ուզում ես ամբողջ կյանքում քեզ դեբիլ զգալ, որդի ծնիր:

Թարգմ. Կարլ Յալանուզյան

[1] Զայցևի խորանարդիկները - ընթերցանության ձեռնարկ
[2]ՄՊՔ- միասնական պետական քննություն
[3] Մամելե - հրեական խոհանոցի հումուս
[4] Դեեներիս - ամերիկացի ֆանտաստ գրող Ջորջ Մարտինի (ծնվ. 1948 թ.) «Սառցի և Կրակի երգը» մատենաշարի կերպարներից
[5] Դերախաղ - ընտրվում կամ հորինվում է որևէ դրվագ, խաղում են ըստ դերաբաշխման
[6] Ըստ հրեական Կաշրութի՝ կանոնագրքի, որը հիմնված է Թորայի և Թալմուդի վրա, նույնիսկ թույլատրելի սնունդը պետք է պատրաստված լինի որոշակի կանոններով

Աղբյուր՝ Granish.org

Լրահոս
Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» գեղարվեստական ֆիլմը մեծ էկրաններին է Վաշինգտոնում կայացել է Կոմիտասին նվիրված համերգ Աղոթք․ Երեկոյի ժամի Շահադիտությունը խոչընդոտում է Աստծու հետ հաղորդակցվելուն Մայր Աթոռի հրատարակած գրքերը ցուցադրվեցին Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային տոնավաճառում Կանցկացվի «Դոլչե վիտա նոն ստոպ» համերգային ծրագիրը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Վրաստանի վարչապետին Կամերային նվագախումբը և Գինեսի ռեկորդակիր Նիկոլայ Մադոյանը հանդես կգան համերգով Ավետիք Իսահակյան․ Հայրենի հողը Համո Սահյան․ Եվ ի՞նչ է տվել․․․ Էստրադային և ջազային արվեստի պետական քոլեջի ուսանողները համերգներով կշնորհավորեն Երևանի տոնը Եղիշե Չարենց․ Եվ երբ դադարեց... Ռազմիկ Դավոյան. Իմ ձայնը անմարմին, անգլուխ... Պատկերասրահից 32 վայրկյանում գողացել են Դալիի կտավը Բիբլիական Արարատն իր ամբողջ հմայքով ներկայացվեց լեռանը նվիրված ցուցահանդեսում Նարեկացիագիտության ասպարեզում առաջատար մասնագետները կմասնակցեն «Նարեկացիական ընթերցումներին» Ս. Անանիա առաքյալի հիշատակության ուխտի օրհնաբեր օրը Ս. Գայանե վանքում կատարվեց հոգեհանգստյան կարգ Սուրբ Էջմիածնի բարերար Ջոն Քյուրքչյանի համար All Stars Project երաժշտական խումբը Հայաստանում կկատարի հայտնի դասական գործեր Վրեժ Սարուխանյան․ «Քո՛քդ կտրի, Էյո՛ւբ...» Հենրիկ Էդոյան․ Մի կողմ դիր զրահներդ Հայաստանում կանցկացվեն Եգիպտոսի մշակույթի օրեր Երևանի Զորավոր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցի կբերվի Սուրբ Անանիա առաքյալի մասնատուփ-աջը Նոր մեգանախագիծ. աշխարհի տարբեր ծայրերից Երևան կժամանեն մեր օրերի լեգենդար կոմպոզիտորները Սուրբ Անանիա առաքյալ «Առավոտ լուսո ձայնը» համերգ Թուրքիայում՝ նվիրված Կոմիտասի 150-ամյակին Մահացել է ֆրանսահայ գեղանկարիչ Ռիշար Ժերանյանը Սիամանթո․ Սուրբ Մեսրոպ՝ Սուրբին աղօթքը Հրաչյա Թամրազյան. Քեզ վաղվա օրն է դրսում սպասում... ՀՀ նախագահի տիկին. «Ես երկու Արմեն Սարգսյան ունեմ» Չեխիայում սուգ է հայտարարվել երգիչ Կարել Գոտի՝ «չեխական սոխակ»-ի մահվան կապակցությամբ Մեզ հետ անարդարացիորեն վարվողը լավություն է անում մեզ «Ջիվան, քո նվագը աղոթք է». դուդուկի վարպետը նշում է ծննդյան 91-ամյակը Հայաստանն առանձին տաղավարով կմասնակցի Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային ցուցահանդեսին «Շահանե. պոետի գաղտնիքը» մոնոներկայացման պրեմիերան՝ Պարոնյանի թատրոնում Թումանյանը տիրապետում էր երեխաների լեզվին. մեկնարկեց գրողին նվիրված գիտաժողովը Վահան Տերյան. Հեռավոր, անել լեռնագագաթներ Կո­մի­տա­սի մար­դը Շուշիում տեղի կունենա Մարկ Գրիգորյանի «Իմ Ղարաբաղը» ակնարկի քննարկումը «Կյան­քում խղճմ­տան­քես զատ ես ճա­նա­չե­ցի եր­կու այլ դա­տա­վոր­նե­րի ևս՝ Աստ­վա՛ծ և ժո­ղո­վու՛րդ»
website by Sargssyan