USD
EUR
RUB

Կո­մի­տա­սի սա­փո­րը

 

ԵՐԵՎԱՆ, 16 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐԻ, Irate.am: Միջ­նա­դա­րում Քյո­թա­հիա­յում աշ­խույժ և հա­րուստ հայ­կա­կան հա­մայնք է ե­ղել , որ­տեղ էլ 14-15-րդ դա­րե­րում աս­տի­ճա­նա­բար զար­գա­ցել է հախ­ճա­պա­կյա սա­լիկ­ներ ու սա­փոր­ներ պատ­րաս­տե­լու ար­վես­տը, և ձևա­վոր­վել է Քյո­թա­հիա­յի հայ­կա­կան սա­լիկ­նե­րի դպ­րո­ցը: Կա վար­կած, ըստ ո­րի` հախ­ճա­պա­կու պատ­րաստ­ման տեխ­նո­լո­գիան Քյո­թա­հիա Նա­խիջևա­նից բե­րել էին Կո­մի­տա­սի նախ­նի­նե­րը: Քյո­թա­հիա­յի հախ­ճա­պա­կյա սա­լիկ­նե­րը սպի­տակ և կա­պույտ գույ­նի էին : Այ­նու­հետև 17- րդ դա­րում հայ վար­պետ­նե­րը սկ­սում են օգ­տա­գոր­ծել դե­ղին, կա­նաչ գույ­նե­րը, և հայտ­նի հայ­կա­կան կար­մի­րը (tomato-red color Armenian)։ Այս­պի­սով Քյո­թա­հիան դառ­նում է հայ­կա­կան հախ­ճա­պա­կու ար­տադ­րու­թյան կենտ­րոն: Օս­մա­նյան կայս­րու­թյան մեջ նրա հիմ­նա­կան մր­ցա­կի­ցը Իզ­նիկն էր, ո­րի ար­տադ­րան­քը, ի տար­բե­րու­թյուն հայ վար­պետ­նե­րի քրիս­տո­նեա­կան սա­լիկ­նե­րի, իս­լա­մա­կան թե­մա­տի­կա­յով էր:

Ե­ղի­շե Չա­րեն­ցի ան­վան գրա­կա­նու­թյան ու ար­վես­տի թան­գա­րա­նի ե­րաժշ­տա­կան ֆոն­դում պահ­վում է մի գե­ղա­զարդ սա­փոր, որն ուղ­ղա­կիո­րեն կապ­ված է Կո­մի­տաս վար­դա­պե­տի հետ: Սա­փո­րի մա­սին տե­ղե­կու­թյու­նը մեզ տրա­մադ­րեց թան­գա­րա­նի ե­րաժշ­տա­կան ֆոն­դի վարիչ, ե­րաժշ­տա­գետ Մա­րի­նե Մու­շե­ղյա­նը:

1881-ին տաս­ներ­կուա­մյա Սո­ղո­մո­նը Գևորգ վար­դա­պետ Դեր­ձա­կյա­նի հետ ճա­նա­պարհ է ընկ­նում դե­պի Էջ­միա­ծին: Հաս­նե­լով Էս­քի­շե­հեր, ո­րը 50 կմ հե­ռու էր Քյո­թա­հիա­յից, հյու­րըն­կալ­վում են վար­պետ Թո­րոս Ապ­տա­լյա­նի տա­նը: Վեր­ջինս հո­գում է պա­տա­նու ճա­նա­պար­հա­ծախ­սը: Տա­րի­ներ անց՝ 1913 թ. Կո­մի­տասն անց­նում է Էս­քի­շե­հե­րով ու այս գե­ղա­զարդ սա­փո­րը` որ­պես ե­րախ­տա­գի­տու­թյան նշան, նվի­րում վար­պետ Թո­րո­սին: Վար­պե­տի խնդ­րան­քով Կո­մի­տա­սը հան­դի­պում է Փա­րի­զում երկ­րա­չա­փա­կան վար­ժա­րա­նում սո­վո­րող Հով­նա­թան Ապ­տա­լյա­նին՝ վար­պետ Թո­րո­սի որ­դուն և սա­փո­րը հանձ­նում նրան: Հով­նա­թա­նը սր­բու­թյամբ պա­հում է սա­փո­րը և հայ­րե­նիք վե­րա­դառ­նա­լուց հե­տո նվի­րա­կան սա­փո­րը, որ­պես մա­սունք, հանձ­նում է թան­գա­րա­նին:

Ան­ժե­լա ՎԱՐ­ԴԱ­ՆՅԱՆ

Լրահոս
Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբն առցանց կկատարի Պուլենկի Սեքստետը Միսաք Մեծարենց. Աստուածամա՜ր Պարույր Սևակ. Հավատում եմ Կոնսերվատորիայի գործընթացների եւ մի շատ գրավիչ օրինախախտման մասին Նանե. Ընտրություն Կյանքից հեռացել է Ժիրայր Ալթունյանը ԱՄՆ Արևմտեան թեմի առաջնորդ Տ․ Հովնան Արք․ Տերտերյանի հայտարարությունը հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող լարված իրավիճակի մասին Բենքսիի հերթական աշխատանքը՝ Լոնդոնի մետրոյում Զերծ պահեք ձեզ դատելու մեղքից Հաս Չախալյան. Մահվան կոլաժ Պարույր Սևակ․ Իրերի դատն ու դատաստանը «Մերձավորի մահը». մաս 3-րդ Մայր Աթոռի հրատարակչությունը հերթական անգամ վերահրատարակել է Սբ․ Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» աղոթագիրքը Գարսիա Լորկայի հանրահայտ ողբերգությունը կներկայացվի առցանց հարթակում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի անդրադարձը Սբ. Սոֆիայի տաճար-թանգարանը մզկիթի վերածելու Թուրքիայի իշխանությունների որոշման առիթով Նոտր Դամը կվերականգնվի այն տեսքով, ինչպես մինչև հրդեհն էր «Բյուրեղապակյա դղյակ» բալետային ներկայացումը կցուցադրվի վիրտուալ տիրույթում Թուրքիայի արտգործնախարարությունը մերժել է ԵՄ քննադատությունը Սուրբ Սոֆիայի կարգավիճակի փոխելու վերաբերյալ Սուրբ Բարսեղ եպիսկոպոսի ճառը բարկացողների մասին Ուիլյամ Սարոյան․ Նռնենիները Աղավնի Գրիգորյան. Ճամփորդը Հրանտ Մաթևոսյանի և Աղասի Այվազյանի աստղերը զարդարեցին Ազնավուրի հրապարակը Կենսաբաններն առաջարկում են «կյանքի» համաշխարհային ատլաս ստեղծել «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի կրթաթոշակներ` տասը տաղանդավոր երեխաների Հայ եկեղեցու Եվրոպայի թեմերի առաջնորդները դատապարտել են Ադրբեջանի սադրիչ գործողությունները Հնագետները Մարտակերտում պեղել են սալարկղային դամբարանը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը կոչով դիմել է Էրդողանին Եղիշե Չարենց․ Հեռացումի խոսքեր Վահան Տերյան․ Կույր լինելու ցանկություն ԿԳՍՄ նախարարը ունակ չէ կրթական օբյեկտիվ չափորոշիչներ ստեղծել. Տեր Տիգրան քահանա Բադիրյան «Այս որոշումը կբարդացնի քրիստոնյաների և մուսուլմանների կյանքը». Գարո Փայլանը՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերափոխելու մասին Լեհ դրամատուրգ Սլավոմիր Մրոժեկի պիեսներից մեկը կբեմադրվի Ռուսական թատրոնում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ափսոսանք է հայտնել Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի վերաբերյալ Թուրքիայի որոշման կապակցությամբ Փորձագետները գնահատել են պանդեմիայի հասցրած վնասը թանգարաններին «Ըստ ձեր հավատի թող լինի ձեզ» (Մատթ․ 9։29) Գրադարանների վիրտուալ անցուդարձը «Հայ Եկեղեցու պատմություն» դասաժամի ոդիսականը. Սերովբե եպիսկոպոս Շառլ Ազնավուրի հրապարակում բացվելու է Աղասի Այվազյանի անվանական աստղը Փարիզի Ռոդենի թանգարանը կվաճառի քանդակագործի աշխատանքների պատճենները Նոր Խարբերդի դպրոցը պատրաստ է շահագործման
website by Sargssyan