USD
EUR
RUB

Հոբ երանելի. պայքարող, մարտնչող և միաժամանակ խոնարհ քրիստոնյա

 

Հոբի գիրքը հատկապես կարևոր է պահք պահող հավատացյալների համար: Այս թեմային անդրադառնալիս ես հատկապես կարևորել եմ Հոբի հոգևոր պայքարը, որի նպատակը ոչ թե սեփական անձն արդարացնելն է, այլ Աստծուն տեսնելը: Հոբը հավատացյալների շրջանում հայտնի է որպես մեծ համբերություն ունեցող մարդ, սակայն այդ համբերությունը հաճախ ներկայացվում է սխալ` որպես պասիվ մի վիճակ, երբ մարդը ոչինչ չի անում և ինչ էլ իր հետ կատարվի, պարզապես ասում է. «Աստծո կամքն է»:Իրականում Հոբն այսպիսի «համբերող» չէր, այլ` պայքարող: Նրա համբերությունը ենթադրում է հանուն առողջ ու բանական հավատքի դինամիկ ընթացք, որով միայն հնարավոր է տեսնել Աստծուն: Յուրաքանչյուր քրիստոնայի համար կարևոր է Հոբի օրինակը, հատկապես երբ մեր կյանքում հաճախ ենք հանդիպում փորձությունների և դժվարությունների:

Հոբի գրքի գրության ժամանակի և հեղինակի հարցի շուրջ տարակարծությունները մնում են չլուծված: Տարածված կարծիքներից է, որ Հոբի գիրքը Աստվածաշնչի ամենաուշ գրված գրքերից է, մոտավորապես Ք. ա. 4-րդ դար: Այս տեսակետի կողմնակիցները պատճառաբանում են, որ այդ ժամանակաշրջանից են հրեաներն ավելի հստակ խոսում մեռելների հարության մասին, իսկ Հոբի գրքում մեռելների հարության թեման հաճախ է քննարկվում: Գրքի հեղինակն անհայտ է:

Հին աշխարհում նմանատիպ` բաբելական, շումերական ավանդապատումներ կան, որոնք գրեթե նույնությամբ ներկայացնում են Հոբի պատմությունը. արդար մի մարդ փորձությունների է ենթարկվում, դժբախտությունների հանդիպում և սկսում խորհել Աստծո կամքի և արարչության մասին, իսկ ավարտը, նրանց փնտրտուքի ու դժբախտությունների, ինչպես Հոբի պարագային, մխիթարող է` հաղթում է բարին ու Աստծո նկատմամբ ամուր հավատքը:

Ըստ երևույթին Հոբը պատմական անձ է, ոչ հրեա: Չգիտեր օրենքը, պատվիրանները, ճանաչում էր մեկ Աստծո: Բարի և արդար մարդ էր: Արդար էր իր, մարդկանց և Աստծո առաջ: Մի օր Աստված սատանային ցույց տալով Հոբին, ասում է. «նրա նման անարատ, ճշմարտախոս, աստվածապաշտ… մարդ չկա երկրի վրա»: Իսկ սատանան հակադարձում է. «Հոբը ձրի՞ է պաշտում Տիրոջը, չէ՞ որ դու ես պաշտպանել նրան...օրհնել...: Բայց դէ փորձիր մեկնել ու գցել քո ձեռքը նրա ամբողջ ունեցվածքին, ու կտեսնես, որ նա դեմառդեմ կանիծի քեզ » (Հոբ 1:6-12): Չարը Հոբի մեջ տեսնում էր ծառայի, ստրուկի, ով հավատարիմ է Աստծուն, քանի որ Աստված նրան պահպանում և օրհնում է, հարստություն ու երջանկություն տալիս, որին ի պատասխան, Հոբը հավատարիմ է մնում Տիրոջը: Այսպիսով չարն իբրև փորձիչ, փորձում է քանդել Աստված և մարդ հարաբերությունը, որը իմաստ ու արժեք ունի, եթե այն կառուցված է ազատության, սիրո և հավատարմության վրա: Աստված թույլ է տալիս սատանային փորձելու Հոբին, որպեսզի համոզվի, որ Հոբը ազատ է, ստրուկ չէ:

Հոբը կորցնում է զավակներին, հարստությունը, ապա` անտանելի ցավերով տառապում, սակայն երբեք չի բողոքում Աստծո դեմ, երբեք Աստծո արդարությունն ու բարությունը կասկածի տակ չի դնում: Թեև ինքը` Հոբը հաճախ չէր հասկանում, թե ինչու են այսքան ցավեր ու դժբախտություններ պատահում իրեն, սակայն բողոքելու փոխարեն փորձում էր հասկանալ այդ ամենի իմաստը: Այս հարցում նրան փորձեցին օգնել բարեկամները` Եղիփազը, Բաղդատը և Սոփարը: Այս մարդիկ եկել էին մխիթարելու Հոբին, և նրանց զրույցը Հոբի գրքի հիմնական մասն է: Եթե նրանց ամբողջ զրույցը փորձենք ամփոփել մի քանի կետերի մեջ, ապա այսպիսի պատկեր կունենանք.

Հոբի ժամանակ տիրապետող էր ճակատագրի գաղափարը: Ճակատագիրը չի ներում, ճակատագրի մեջ բարոյականություն չկա: Այսպիսի տեսակետ էին առաջ քաշում Հոբի բարեկամները, որին վերջինս համաձայն չէր: Հոբը հավատում էր Աստծո ողորմածությանը, ինչն էլ ավելի զգալի էր դարձնում նրա տառապանքները:

Հոբն անիծում է իր ծնունդը (Հոբ 3:1): Իրեն անհանգստացնում է ոչ միայն իր ցավերը, այլև աշխարհին տիրող չարիքը: Բարեկամները պնդում են, որ Աստված արդարին չի կարող պատժել և առաջարկում էին Հոբին հաշտվել իրականության հետ, համակերպվել:

Թեև այս մարդիկ շատ իմաստուն խոսքեր էին ասում, սակայն նրանց սխալն այն էր, որ բավարարվում էին միայն եղած ճշմարտություններով, մարդկային մտքով ապացուցված տեսակետներով, չէին ակնկալում նոր հայտնություններ: Իսկ Հոբը հույս ուներ նոր հայտնությունների, որոնք լույս կսփռեյին իրականությանը և կիմաստավորեին մարդկային կյանքն իր բոլոր դրական ու բացասական դրսևորումներով: Հոբը չի դադարում ակնկալել Աստծո ողորմությունը և անընդհատ խնդրում է որ Աստված բացահայտի մարդկային ողբերգության գաղտնիքը:

Հոբն ակնկալում էր ընկերների ողորմածությունը, թեև տառապում է, բայց հույսը չի կորցնում: Իսկ ընկերները մխիթարելու ոչ ճիշտ տարբերակ են ընտրում. եթե պատժվում ես, ապա մեղավոր ես, չես կարող անմեղ լինել: Թեև Հոբը երբեք չի պնդում, որ անմեղ է, այլ` որ ինքը չի արել այնպիսի արարք, որ արժանի լիներ այսպիսի պատիժների:

Ընկերները պնդում են, որ Հոբն ընդունի իր մեղավոր լինելը և զղջա, իսկ Հոբն առարկում է ասելով, եթե ես մեղքերիս համար եմ տառապում, ապա ինչպես է, որ մյուս չարագործներն ապրում են երջանիկ ու գոհ, առողջ ու ապահով:

Այս հարցերի պատասխաններն է փնտրում Հոբը` հասկանալով, որ դա հնարավոր է միայն Աստծո հայտնությամբ ու ողորմությամբ: Հոբի այս հավատքն իզուր չի անցնում: Աստված հայտնվում է Հոբին ու զրուցում նրա հետ: Աստծո ներկայությամբ արդեն բոլոր հարցերն անիմաստ են դառնում, կամ` ստանում են սպառիչ պատասխաններ: Իրականում Հոբը Ճշմարտությունը փնտրում էր ոչ թե մարդկանց, այլ Աստծո մեջ և այդ Ճշմարտությունն ի վերջո գտավ Աստծո ներկայությամբ:

Հոբի գիրքը պատմում է, թե ինչպես է Աստված պաշտպանում մարդու ազատությունը: Աստված պնդում է, որ մարդը ստրուկ կամ վարձկան չէ, ազատ է: Թույլ տվեց սատանային փորձելու, իմանալով որ Հոբն Իր զավակն է և հաղթանակած դուրս կգա այդ փորձությունից: Աստված «պայքարի» մեջ մտավ սատանայի հետ, որպեսզի հաստատի մարդու ազատությունը, որին ի պատասխան մարդն է պայքարում չարի դեմ` հաստատելով Աստծո ճշմարտությունն ու սերն իր կայնքում: Հոբը ցույց տվեց, որ մարդը մարդ է ոչ թե իր հարստությամբ, պաշտոնով, այլ` աստվածային իր պատկերով: Հոբի ընկերները ցանկանում էին ապացուցել, որ ինքը մեղավոր է և դրա համար է այսպես տառապում, իսկ Հոբը չհերքելով իր մեղավոր լինելը, փորձում է ապացուցել, որ ինքը Աստծո զավակ է:Այս դիրքերից է հանդես գալիս երանելին, ով ցանկանում էր հասկանալ Աստծուն, աշխարհը, մարդուն: Հոբը բողոքական չէր, բայց բողոքում է չարի ու անարդարության դեմ, խոնարհաբար ու անկեղծորեն փնտրում ճշմարտություն, հավատքով ու համառությամբ պայքարում Աստծո լռության դեմ: Այս պայքարով է պայմանավորված մեր հոգևոր աճը և Հոբը մեզ համար լավագույն օրինակն է: Նա այնպիսին էր, ինչպես սովորական բարի, ազնիվ, հավատացյալ մարդը: Հավատում էր Աստծուն, բարի գործեր անում, հոգ տանում իր ընտանիքին: Սակայն այս ամենով հանդերձ, ինչպես ինքն է ասում, Աստծուն լսել է իր ականջով, բայց երբեք չէր տեսել, չէր հանդիպել Տիրոջը: Աստծուն հանդիպելու, տեսնելու համար պետք էր պայքար:

Մեր կյանքն էլ հեռու չէ այս օրինակից: Գալիս ենք եկեղեցի, մոմ վառում, աղոթում, բայց այդպես էլ Աստծուն չենք հանդիպում: Պահում ենք տեսական կողմը, բայց գործնականում չենք արդարանում, անհատապես չենք հանդիպում Աստծուն… շատ հաճախ վախենում ենք: Միշտ էլ հեշտ է եղել տեսական, արտաքին կողմը պահել, քան` ներքին, գործնական հարաբերություններ կառուցել, սա ենթադրում է պատասխանատվություն: Այլ կերպ` նոր հայտնություններ չենք փնտրում: Մեր կյանքում ավելի շատ է «ինչո՞ւ» հարցը, իսկ հոգևոր կյանքում այս հարցը գոյություն չունի, կա «ինչպե՞ս» հարցը: Եվ հոգևոր աճի համար անհրաժեշտ է «ինչպե՞ս» հարցը, կարևոր է «ինչո՞ւ»-ից անցումը «ինչպե՞ս»-ի, ոչ թե նրա համար, որ խուսափենք հարցերից, այլ որ ապրենք իրական կյանքով:

Օրինակ` տառապանքը մեզ համար մնում է գաղտնիք, խորհուրդ` բացառելով «ինչո՞ւ» հարցը: Քանի որ մայն «ինչպե՞ս» հարցը կարող է մեզ առաջնորդել գիտակցաբար ապրելու և հաղթանակի ելքը գտնելու: Հոբն անընդհատ տալիս է «ինչպե՞ս» հարցը` ձգտելով արդարության, իսկ մեզ լինելով օրինակ պայքարող, մարտնչող ու քաջ քրիստոնյայի:

Ուստի, հավատալ Աստծուն չի նշանակում ասել, թե Աստված գոյություն ունի: Հավատքը ենթադրում է աճ, պայքար, ստեղծագործ միտք և ճշմարտության փնտրտուք: Կարծես թե յուրաքանչյուր քրիստոնյա հենց այդ ճանապարհով էլ անցնում է, կամ փորձում է անցնել, սակայն ինչ-որ բան ի վերջո այնպես չի ստացվում: Չմոռանա'նք այս ամենի հետ անհրաժեշտ է նաև քաջություն, որի օրինակը Հոբն է:

Տ. Եսայի քհն. Արթենյան

Աղբյուր՝ Holytrinity.am

Լրահոս
Ուիլյամ Սարոյան․ Նռնենիները Աղավնի Գրիգորյան. Ճամփորդը Հրանտ Մաթևոսյանի և Աղասի Այվազյանի աստղերը զարդարեցին Ազնավուրի հրապարակը Կենսաբաններն առաջարկում են «կյանքի» համաշխարհային ատլաս ստեղծել «Երաժշտություն հանուն ապագայի» հիմնադրամի կրթաթոշակներ` տասը տաղանդավոր երեխաների Հայ եկեղեցու Եվրոպայի թեմերի առաջնորդները դատապարտել են Ադրբեջանի սադրիչ գործողությունները Հնագետները Մարտակերտում պեղել են սալարկղային դամբարանը Եկեղեցիների համաշխարհային խորհուրդը կոչով դիմել է Էրդողանին Եղիշե Չարենց․ Հեռացումի խոսքեր Վահան Տերյան․ Կույր լինելու ցանկություն ԿԳՍՄ նախարարը ունակ չէ կրթական օբյեկտիվ չափորոշիչներ ստեղծել. Տեր Տիգրան քահանա Բադիրյան «Այս որոշումը կբարդացնի քրիստոնյաների և մուսուլմանների կյանքը». Գարո Փայլանը՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերափոխելու մասին Լեհ դրամատուրգ Սլավոմիր Մրոժեկի պիեսներից մեկը կբեմադրվի Ռուսական թատրոնում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ափսոսանք է հայտնել Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի վերաբերյալ Թուրքիայի որոշման կապակցությամբ Փորձագետները գնահատել են պանդեմիայի հասցրած վնասը թանգարաններին «Ըստ ձեր հավատի թող լինի ձեզ» (Մատթ․ 9։29) Գրադարանների վիրտուալ անցուդարձը «Հայ Եկեղեցու պատմություն» դասաժամի ոդիսականը. Սերովբե եպիսկոպոս Շառլ Ազնավուրի հրապարակում բացվելու է Աղասի Այվազյանի անվանական աստղը Փարիզի Ռոդենի թանգարանը կվաճառի քանդակագործի աշխատանքների պատճենները Նոր Խարբերդի դպրոցը պատրաստ է շահագործման Պարույր Սևակ. Լինել, թե չլինել Միսաք Մեծարենց. Առտվան արևի մեջ Օձա­վարս Գոր­գոն մե­դու­զան իր թու­նա­ծա­վալ վար­սե­րը տա­րա­ծել է ամ­բողջ աշ­խար­հում, Պան­դո­րան բա­ցել է կեղ­ծի­քի կոր­ծա­նա­րար սն­դու­կ Մեծ Բրիտանիայում Հռոմի 180-րդ Պապի 700-ամյա կնիքն է հայտնաբերվել Սալոնիկում Աթաթուրքի տունը պետք է դառնա հույների ցեղասպանության թանգարան․ Greek City Times «Կր­թու­թ­յան ո­լոր­տի պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը եր­բեք չեն թաքց­րել ի­րենց կեղծ պա­ցի­ֆիս­տա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թ­յու­նը» Իմպրեսիոնիզմի խռովկանը՝ Կլոդ Մոնե Մի՛ ստիր, Հայ Եկեղեցու պատմությունը չունի՛ «ծածուկ» էջեր Հայաստանին հաշտության օրակարգ է պետք․ Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյան (տեսանյութ) Պետությունը չի կարող արշավ սկսել իր իսկ Ազգային Եկեղեցու դեմ, պետք չէ լինել աստվածամարտ. Հայր Ասողիկ աբեղա Կարապետյան Օպերային թատրոնն առցանց կմատուցի Ռոսինիի «Ճանապարհորդություն դեպի Ռեյմս» երկի համերգային կատարումը Էդգար Շա­հին. ֆրան­սա­հայ­կա­կան օ­ֆոր­տի հրա­ցա­նա­կի­րը Աստվածածնի օգնության մասին Եկե­ղե­ցին գո­յութ­յուն ու­նի 2000 տա­րի և գո­նե ա­ռա­ջի­կա 2000 տար­վա հա­մար պետք է ա­պա­հո­վի ե­կող սե­րունդ­նե­րի հոգևոր կա­րիք­նե­րը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կոչ է արել Թուրքիային Սուրբ Սոֆիայի տաճարը չվերածել մզկիթի Միքայել սրբազանը՝ ԿԳՄՍ նախարարին. «Դուք մի ամիս չեք կարող կուսակրոն մնալ, մենք ողջ կյանքներս ենք կուսակրոն» Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ... Գուրգեն Մահարի. Դաշտերում սեզ ու ծաղիկ Պարույր Սևակ․ Քմծիծաղ
website by Sargssyan