USD
EUR
RUB

Պոլսի հայոց պատրիարքի ընտրությունը նորից մտավ փակուղի

 

Սեպտեմբերի 23-ին Թուրքիայի ներքին գործերի նախարարությունը Ստամբուլի նահանգապետարանի միջոցով Կ. Պոլսի Հայոց Պատրիարքարան է ուղարկել 85-րդ պատրիարքի ընտրության գրավոր կանոնագիրը՝ հայտնում է Ermenihaber.am-ը:

Կանոնադրության 25-րդ կետում ներկայացվում է 6 պայման, որոնց համապատասխանելու դեպքում է հնարավոր Կ. Պոլսի պատրիարքական աթոռի համար թեկնածություն առաջադրել.
1. Պատրիարքի թեկնածուի հայրը պետք է եղած լինի Թուրքիայի Հանրապետության քաղաքացի:
2. Թեկնածուն պետք է վայելի Թուրքիայի Հանրապետության կառավարության վստահությունը (պետության դեմ ուղղված քաղաքական հռետորաբանություն և գործունեություն չծավալել, չմասնակցել պետության վստահությունը և հեղինակությունը խաթարող գործողություններին):
3. Թեկնածուն պետք է ունենա Պոլսի հայոց պատրիարքությանը ենթակա եպիսկոպոսի աստիճան:
4. Պետք է լրացած լինի պատրիարքի թեկնածուի 35 տարին:
5. Թեկնածուն պետք է չունենա դատվածություն, և չլինեն ընտրության մասնակցությանը խոչընդոտող այլ հանգամանքներ:
6. Թեկնածուն պետք է ի զորու լինի պատրիարքի պարտականությունները հավուր պատշաճի կատարելու համար:

Փաստացի՝ 1-ին և 3-րդ կետերով Թուրքիայի ՆԳ նախարարությունը ընտրությունը մտցրել է փակուղի՝ թողնելով միայն երեքին Արամ Աթեշյանինն, Սահակ Մաշալյանին, Գարեգին Բեկչյանին: Այս պայմաններով միայն նրանցից մեկը կարող է լինել Պոլսո Հայոց 85-պատրիարք: Ստամբուլում լույս տեսնող «Ժամանակը» հրապարակել է 32 կետից բաղկացած 6 էջանոց կանոնադրությունը: 25-րդ կետի համաձայն, Պոլսո Հայոց պատրիարքի թեկնածու կարող են առաջադրվել միայն պատրիարքարանին ենթակա սրբազանները՝ ներկայիս տեղապահ Սահակ եպիսկոպոս Մաշալյանը, Կրոնական ժողովի ատենապետ Արամ արքեպիսկոպոս Աթեշյանը և Գերմանիայի թեմի առաջնորդ Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեքչյանը: Պոլսո Հայոց պատրիարքի ընտրությունը ավանդաբար կարգավորվում է 1863-ի Ազգային սահմանադրության դրույթներով: Ամեն ընտրությունից առաջ պետությունը Սահմանադրության վրա հիմնված կանոնադրություն է ուղարկել, որով կատարվել է ընտրությունը: Պատրիարքի թեկնածուների՝ Պոլսո աթոռին ենթակա լինելու պայմանը Սահմանադրության մեջ նշված է, բայց 1961, 1990 և 1998 թվականներին պատրիարքական ընտրությունների ժամանակ պետության ուղարկած կանոնադրության մեջ սահմանափակում չի եղել: 1961-ից ընտրված 3 պատրիարքներից երկուսը արտասահմանից են եղել:

Համայնքում շատերը սահմանափակումը իշխանությունների կամայական որոշում են համարում: Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության հայ պատգամավոր Գարո Փայլանը իր թվիթերում, հիշատակելով նախկին փորձը, արգելքը համարել է պետության միջամտություն ընտրության գործընթացին: Փայլանը կոչ է արել առարկել պատրիարքի թեկնածուների առաջադրման իրավունքի ոտնահարման դեմ: Հարցի շուրջ մտահոգություն են արտահայտել նաև պատրիարքարանի եպիսկոպոսները: Պոլսո Հայոց պատրիարքի տեղապահ Սահակ Մաշալյանը ստեղծված իրավիճակը խնդրահարույց է համարել՝ նշելով, որ կանոնադրության մեջ նշված սահմանափակումը «անարդար առավելություն է ի շահ անձիս և մեր աթոռի մյուս եպիսկոպոսների»: Արքեպիսկոպոս Արամ Աթեշյանի կարծիքով էլ՝ Թուրքիայից դուրս ծառայություն իրականացնող հոգևորականների առաջադրման համար ստեղծված արգելքը հակասում է եկեղեցական ավանդույթներին:

Անահիտ ԱԴԱՄՅԱՆ
Հ.Գ. Եթե Թուրքիայի ներքին գործերի նախարարությունը գտնում է, որ՝ ընտրություններին կարող են մասնակցել միայն այն եպիսկոպոսները, որ ներկայացնում են Ստամբուլի միաբանությունը, նաև Գարեգին արքեպիսկոպոս Բեքչյանն է դուրս մնում, ստացվում է՝ ընտրությունը երկուսի միջև է՝ Արամ Աթեշյանի կամ Սահակ Մաշալյանի։
Թուրքիայի Հանրապետության պատմության մեջ երբևէ նման պահանջ չի դրվել։ Եկեղեցական միաբանություն ձևավորվում է վանքերի շուրջ, Թուրքիայում այլևս հայկական վանքեր չկան, որ նրանց շուրջ միաբանություն ձևավորվի: Այսինքն՝ ՙՍտամբուլի միաբանության ներկայացուցիչ՚ ձևակերպումն իրավական նոնսենս է: 1863-ի Հայոց Սահմանադրությունը սահմանում է, որ ընտրություններին կարող են մասնակցել Պոլսո աթոռի միաբանները, 1863-ին Թուրքիայում միլիոնավոր հայեր էին ապրում, 2000 հայկական եկեղեցիներ ու վանքեր, հազարավոր հոգևորականներ կային: Թող վերականգնեն հայկական եկեղեցիներն ու վանքերը, թող ապահովեն միլիոնավոր հայերի անվտանգ գոյությունը ու հղում անեն 1863-ի Հայոց Սահմանադրությանը: Բայց սա տեսություն է, իրականում Թուրքիայի ՆԳՆ-ն նոր փակուղի է մտցնում ընտրությունները, և հստակ փակում Գուգարաց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպիսկոպոս Չուլջյանի առաջադրման հնարավորությունը, որ առավել հավանական թեկնածու էր համարվում: Եթե ՆԳՆ կանոնադրությունից դժգոհ են անգամ Արամ Աթեշյանն ու Սահակ Մաշալյանը, ինչու՞ են լռում: Պատրիարքական տեղապահ ընտրված Սահակ Մաշալյանը հատկապես պետք է միանա համայնքի այն հատվածին, որ ուզում է թուրքական իշխանությունների վճիռը վիճարկել իրավական ճանապարհով: Անայլընտրանք ընտրության պարագայում ընտրված պատրիարքը խոցելի է լինելու համայնքի համար ու թույլ, ու հենց դա է Թուրքիայի իշխանության ցանկությունը՝ ի սկզբանե ստվերել պատրիարքի անձն ու գործը: Փաստացի ՝Կ.Պոլսի պատրիարքը նաև քաղաքական գործիչ է՝ նա է հայ համայնքի առաջին դեմքն ու նա է պաշտոնապես շփվում Թուրքիայի իշխանության հետ իբրև հայ համայնքի ղեկավար:

Ազգային մեծ ժողովի պատգամավոր Կարո Փայլանը հայտարարել է, որ որոշումը բողոքարկելու է՝ ընդհուպ մինչև Թուրքիայի Սահմանադրական դատարան դիմելը: Բայց Կարո Փայլանը չպետք է մենակ լինի իր բողոքի մեջ՝ հանուն արդարության վերականգնման: Երեկ այս հարցերը քննարկվում էին հայ համայնքում: Կա մտավախություն, որ որևէ առարկություն ՆԳՆ-ի կանոնակարգին կարող է նորից ու անորոշ ժամանակով հետաձգել ընտրությունները: Սպասենք արդյունքներին, կամ՝ հետևանքներին:

Աղբյուր՝ Irates.am

 

Լրահոս
Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնը և Beeline-ը ներկայացնում են «Պատանի արվեստագետների հարթակ» նախագիծը Նազիկ Ասլանյանի անհատական ցուցահանդեսում ներկայացվեցին նկարչուհու բազմաժանր գործերը Աշխարհահռչակ սոպրանո Հասմիկ Գրիգորյանը մենահամերգով հանդես կգա Մոսկվայում Ողորմած լինելու անհրաժեշտությունը «Մոնա Լիզան» փչանում է Հայաստանը բազմաժանր գրականությամբ է ներկայացել Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային փառատոնին Պարուր Սևակ․ Լույս զվարթ Տիգրան Չուխաջյանի մոռացված օպերաները «Ձեր ամեն ինչը պարկեշտությամբ և ըստ կարգի թող լինի» Ռուբեն Որբերյան․ Հին տնակս Մինսկում կայացել է «Հայ մարտիկները Բելառուսի ազատագրման մարտերում (1941-1944)» աշխատության շնորհանդեսը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիսապետեց Դիլիջանի եկեղեցու հիմնօրհնեքի արարողությունը Վահագն Դավթյան․ Հին մայթերն արդեն մեզ չեն ճանաչում Հրաչյա Թամրազյան. Գալարափողեր Հայաստանն ազգային տաղավարով կներկայանա Վենետիկի բիենալեին «Ուր խոնարհություն չկա, այնտեղ նաև Աստված չկա» Վանաձորի դրամատիկական թատրոնը Ղազախստանում թատերական փառատոնի է մասնակցել «Ճշմարտությանը» հաջորդում է «Սուտը» Ամերիկահայ բանաստեղծ Սոնա Վանը հայրենիքում ներկայացրեց «Հայրս ասում էր» նոր ժողովածուն Բացահայտելով պատանի արվեստագետներին Բաս կիթառահար Սթենլի Քլարքի համերգով կմեկնարկի «Երևան ջազ ֆեստ»-ը Հայրիկ Մուրադյան. Գյուղիս ճամբան Սիամանթո․ Արշալոյսները Աշխարհիկ ցանկությունները Ճչա­ցող լռու­թ­յուն, գե­ղա­գի­տա­կան ա­հա­բեկ­չու­թ­յուն Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունել է Ճապոնիայի վարչապետի հատուկ հարցերով խորհրդականին ԳՀՃ Տեսչի հանդիպումը սաների հետ Մե՛նք ենք ո­րո­շում, թե ինչ­պես ապ­րել «Արմմոնո Plus» հանրապետական 3-րդ փառատոնը կմեկնարկի Տավուշից Էրեբունի-Երևանն իր հանրաճանաչ անկյուններով ներկայացվեց նոր ցուցահանդեսում Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» գեղարվեստական ֆիլմը մեծ էկրաններին է Վաշինգտոնում կայացել է Կոմիտասին նվիրված համերգ Աղոթք․ Երեկոյի ժամի Շահադիտությունը խոչընդոտում է Աստծու հետ հաղորդակցվելուն Մայր Աթոռի հրատարակած գրքերը ցուցադրվեցին Ֆրանկֆուրտի գրքի միջազգային տոնավաճառում Կանցկացվի «Դոլչե վիտա նոն ստոպ» համերգային ծրագիրը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Վրաստանի վարչապետին Կամերային նվագախումբը և Գինեսի ռեկորդակիր Նիկոլայ Մադոյանը հանդես կգան համերգով Ավետիք Իսահակյան․ Հայրենի հողը Համո Սահյան․ Եվ ի՞նչ է տվել․․․
website by Sargssyan