USD
EUR
RUB

Ճչա­ցող լռու­թ­յուն, գե­ղա­գի­տա­կան ա­հա­բեկ­չու­թ­յուն

 

«Ի՞նչ է հայ քան­դա­կա­գոր­ծու­թյու­նը։ Դա աս­կե­տիզմն է, քիչ շար­ժում­նե­րով շատ բան ա­սե­լը, քիչ տա­շե­լը, ա­մե­նագլ­խա­վորն ըն­դգ­ծե­լու կա­րո­ղու­թյու­նը։ Հայ քան­դա­կա­գոր­ծու­թյունն ընդ­հան­րա­պես պատ­մել չի սի­րում, լուռ է»։
Գե­տիկ ԲԱՂ­ԴԱ­ՍԱ­ՐՅԱՆ

ԱՐ­ՏԱ­ՇԵՍ Ա-ԻՑ ՄԻՆ­ՉԵՎ ՈՒ­ԼՅԱ­ՆՈՎ- ԼԵ­ՆԻՆ ԵՎ ՇԱ­ՀՈՒ­ՄՅԱ­ՆԻ ՀԵ­ՌԱ­ԳԻՐ

Ար­ձան­նե­րը, հու­շար­ձան­նե­րը, քան­դակ­ներն ու հու­շաղ­բյուր­նե­րը, հու­շա­քա­րերն ու պուլ­պու­լակ-ցայ­տաղ­բյուր­նե­րը նախ գա­ղա­փա­րա­կան զենք են, հե­տո միայն գե­ղա­գի­տա­կան հա­ճույ­քի աղ­բյուր։ Երբ Ար­տա­շես Ա աշ­խար­հա­կալ և մե­ծա­գործ հա­յոց ար­քան իր հիմ­նած Ար­տա­շատ քա­ղա­քը դարձ­րեց քա­ղա­քա­մայր, Բա­գա­րա­նից Ար­տա­շատ է տե­ղա­փո­խում Ար­տե­մի­սի և հայ­րե­նա­կան աստ­ված­նե­րի ար­ձան­նե­րը։ Սա­կայն Ա­պո­լո­նի ար­ձա­նը տե­ղա­կա­յում է քա­ղա­քի սահ­ման­նե­րից դուրս, մայ­րա­քա­ղաք տա­նող ճա­նա­պար­հի եզ­րին։ Զի Ա­պո­լո­նը գե­րաստ­ված էր, օ­տար էր հա­յե­րիս, բնա­կա­նա­բար, ան­հա­րիր էր նրա վե­հա­շուք և կա­խար­դիչ ներ­կա­յու­թյու­նը Ար­տա­շատ քա­ղա­քա­մայ­րում։ Այս մա­սին է վկա­յում տիար Մով­սե­սը, երևե­լի Խո­րե­նա­ցին։ Նա նաև հի­շա­տա­կում է, որ Տիգ­րան Բ-ն «ազ­գայ­նաց­նում» էր օ­տար աստ­ված­նե­րին, մաս­նա­վո­րա­պես Աֆ­րո­դի­տեն դառ­նում էր Աստ­ղիկ, Հե­րակ­լե­սը՝ Վա­հագն։

ՈՒ­լյա­նով-Լե­նի­նը գա­ղա­փա­րա­կան սնա­մեջ զենք էր, թե­պետ նրա ար­ձան­նե­րը տե­ղա­կայ­ված էին ԽՍՀՄ մայ­րա­քա­ղաք­նե­րի, այլ նշա­նա­վոր բնա­կա­վայ­րե­րի կենտ­րո­նա­կան հրա­պա­րակ­նե­րում, ա­մե­նա­տար­բեր ձեռ­նար­կու­թյուն­նե­րի բա­կե­րում, կոլ­տն­տե­սու­թյուն­նե­րում և մար­զա­դաշ­տե­րում, մի­լիո­նա­նոց նմուշ­նե­րով, այ­նուա­մե­նայ­նիվ, թն­դա­նո­թաձ­գու­թյուն էր ճնճ­ղուկ­նե­րի ե­րա­մի վրա, քա­նի որ լե­նի­նյան պատ­գամ­նե­րին հա­վա­տում էին հոկ­տեմ­բե­րիկ­ներն ու պիո­ներ­նե­րը, մա­սամբ կա­րիե­րիստ կո­մե­րի­տա­կան­նե­րը, լիա­սիրտ՝ հո­գե­բու­ժա­րա­նի այն մշ­տա­կան գրան­ցում ու­նե­ցող քա­ղա­քա­ցի­նե­րը, ո­րոնք ի­րենց Լե­նին էին հա­մա­րում, և Կրուպս­կա­յան։ Ի մաս­նա­վո­րի, խոր­հր­դա­հա­յու­թյան այ­լա­խո­հա­կան գվար­դիան երկ­րի գլ­խա­վոր հրա­պա­րա­կում (ի­մա՝ Լե­նի­նի ան­վան հրա­պա­րակ) վեր խո­յա­ցող Լե­նի­նի հու­շար­ձա­նին շնոր­հել էր սր­տա­շարժ մի պատ­վա­նուն՝ «Ղուշ­բազ Վա­լոդ» (հու­շար­ձա­նի շր­ջա­կայ­քում հա­ցա­հա­տիկ էին կտ­ցա­հա­րում ան­թիվ ա­ղավ­նի­ներ), ա­վե­լի զգաստ, այ­սինքն՝ ոչ այ­լա­խոհ խոր­հր­դա­հա­յե­րը հո­գու խոր­քում հա­մա­ձայն էին պատ­վան­վա­նը։

Ստե­փան Շա­հու­մյա­նի հո­յա­կերտ հու­շար­ձա­նը գա­ղա­փա­րա­կան զենք էր (պար­սա­տիկ չէր, որ­սոր­դա­կան հրա­ցան էր), քա­նի որ կերտ­ված էր հե­ղա­փո­խա­կան ռո­ման­տիզ­մի ո­գով, և բոլշևի­կյան կու­սակ­ցու­թյան քր­մե­րից մե­կը ինչ-որ ա­ռու­մով նույ­նաց­վում էր, չզար­մա­նաք, Դա­վիթ Բե­կի և Ա­րա­բո­յի հետ։ Գի­տե՞ք ին­չու. նախ՝ նա­հա­տակ­վել էր օ­տար ա­փե­րում և հե­տո խոր­հր­դա­հա­յու­թյան այ­լա­խո­հա­կան նշյալ գվար­դիա­յին (նաև տո­ղե­րիս հե­ղի­նա­կին) հայտ­նի էր դի­ցա­բա­նա­կան մի պատ­մու­թյամբ։ Կար­ծես թե 1918-ին Շա­հու­մյա­նը հե­ռագ­րում է Բե­լա­ռու­սիա­յում մեծ ազ­դե­ցու­թյուն ու­նե­ցող Ա­լեք­սանդր Մյաս­նի­կյա­նին (վեր­ջինս արևմտյան ռազ­մա­ճա­կա­տի գլ­խա­վոր հրա­մա­նա­տարն էր, նո­րաս­տեղծ կար­միր բա­նա­կի ռազ­մա­կա­յա­նի ռազ­մա­հե­ղա­փո­խա­կան կո­մի­տեի նա­խա­գա­հը և գե­րա­գույն գլ­խա­վոր հրա­մա­նա­տա­րի տե­ղա­կա­լը). «Զորք ու­ղար­կիր Հա­յաս­տան, եր­կի­րը կորց­նում ենք»։ Զոր­քը չի հաս­նում Հա­յաս­տան, ուղղ­վում է դե­պի Մի­ջին Ա­սիա։ Զոր­քի հրա­մա­նա­տարն էր գն­դա­պետ Հա­կոբ Մել­քու­մո­վը։

«ՃԱՆ­ՃԻ ԱՐ­ՁԱ­ՆԸ» ԵՎ ՍԻՄ­ՖՈ­ՆԻԱ­ՅԻ ԱՆ­ԿՈՒ­ՄԸ

Ֆրան­սիա­յի հրա­պա­րա­կում դր­ված Ռո­դե­նի «Նկար­չի» ար­ձա­նը ար­դի ժո­ղովր­դա­կան բա­նա­հյու­սու­թյու­նը վե­րակն­քեց «Ճան­ճի ար­ձա­նը», զի գե­ղար­վես­տա­կան ա­ռու­մով գրե­թե կա­տա­րյալ սույն ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյու­նը ար­ձան չէ, քան­դակ է, ա­վե­լի ստույգ՝ մա­հար­ձան, և օ­պե­րա­յին թատ­րո­նի սիմ­ֆո­նիկ հա­մայ­նա­պատ­կե­րի հարևա­նու­թյամբ, հրա­պա­րակ-խաչ­մե­րու­կի կենտ­րո­նում գե­ղա­գի­տա­կան տե­սան­կյու­նից բա­րո­յազ­րկ­վում, վե­րած­վում է ճան­ճի։ (Ձեր խո­նարհ ծա­ռան հան­դգ­նել և ստեղ­ծել է կեր­պար­վես­տին առ­նչ­վող մի նոր հան­դես, ուր, ի թիվս այլ թն­ջուկ­նե­րի, այ­լընտ­րանք է ա­ռա­ջար­կում «Նկար­չի» ար­ձա­նի փո­խա­րեն)։ Վե­րոն­շյալ գլուխ­գոր­ծոց-գլուխ­կոտ­րու­կը ող­բեր­գա­զա­վեշ­տի է վե­րած­վում, երբ հան­րա­պե­տու­թյու­նում տե­ղի է ու­նե­նում միջ­պե­տա­կան որևէ վե­հա­ժո­ղով և այն շր­ջա­փակ­վում է տար­բեր եր­կր­նե­րի դրոշ­նե­րով։ Միով բա­նիվ, Ֆրան­սիա­յի հրա­պա­րա­կի օ­պե­րա­յին թատ­րո­նի սիմ­ֆո­նիկ վե­հու­թյու­նը խախտ­ված է «ճան­ճա­պա­տու­մով». սիմ­ֆո­նիան վե­րած­վել է դար­դի­ման կլկ­լո­ցի։

ՄԱ­ԿԱ­ՆՈՒ­ՆԱ­ԿԻՐ ԱՐ­ՁԱՆ­ՆԵ­ՐԸ՝ ՔԱ­ՂԱ­ՔԱ­ԿԱՆ ԱՐ­ՏԱ­ՎԻ­ԺՈՒՄ

Ա­յո՜, խոր­հր­դա­րա­նում ժա­մա­նա­կին բուս­նած քրեա­քա­ղա­քա­կան բրա­ծո այ­րե­րը, դաջ­ված խոր­հր­դա­պաշ­տա­կան մա­կա­նուն­նե­րով հա­մար­ժեք­վում էին մայ­րա­քա­ղա­քում տե­ղադր­վող ար­ձան­նե­րին։ Ե­թե բրա­ծո այ­րե­րը մա­կա­նու­նով դաջ­վում էին պա­տա­նե­կու­թյան և ե­րի­տա­սար­դու­թյան տա­րի­նե­րին, ինչ-ինչ հատ­կու­թյուն­նե­րի պատ­ճա­ռով, ա­պա ար­ձան­ներն ար­ժա­նա­նում էին մա­կան­վան հան­դի­սա­վոր բա­ցու­մից րո­պե­ներ անց։ Ա­ջափ­նյակ վար­չա­կան շր­ջա­նը փա­ռա­վոր­ված է եր­կու մա­կա­նու­նա­վոր ար­ձա­նով։ Սո­ղո­մոն Թեհ­լե­րյա­նի ար­ձա­նը հան­րա­հայտ է «պլան­քյաշ» զար­զան­դե­լի պատ­վա­նու­նով։ Գևորգ Չա­վու­շի ար­ձա­նին շնորհ­վել է ոչ պա­կաս հմա­յիչ մի մա­կա­նուն՝ «Քինգ Քոնգ»։ Եվ հենց այս­տեղ պի­տի փնտ­րել և հայտ­նա­բե­րել այն փո­սը, որ­տեղ գար­շա­հո­տում է մայ­րա­քա­ղաքն ու հան­րա­պե­տու­թյու­նը գե­րե­վա­րած և զօր ու գի­շեր հա­չող շան գլու­խը։ Գևորգ Չա­վու­շի հու­շար­ձա­նի մր­ցու­թա­յին հանձ­նախմ­բի առջև բարդ, սա­կայն լու­ծե­լի խն­դիր էր դր­ված։ Մր­ցույ­թին մաս­նակ­ցում էին մի քա­նի կա­յա­ցած-ճա­նաչ­ված և մի քա­նի կի­սաշ­նոր­հա­լի ար­ձա­նա­գործ­ներ։ Ա­ռա­ջին փու­լում մր­ցու­թա­յին ա­ռաջ­նա­դիր­քում են հայ­տն­վում Լևոն Թոք­մա­ջյա­նի և Տա­րիել Հա­կո­բյա­նի հե­ղի­նա­կած տար­բե­րակ­նե­րը։ Այդ օ­րե­րին հան­դի­պե­ցի տիար Տա­րիե­լին։ Զար­մա­ցա, երբ ա­սաց, որ լա­վա­գույ­նը Լևո­նի ներ­կա­յաց­րած էս­քիզն է, և ին­քը հա­նում է իր թեկ­նա­ծու­թյու­նը։ (Տա­րիել Հա­կո­բյա­նը պա­տա­հա­կան մե­կը չէ, ա­վե­լին՝ շնոր­հա­շատ ստեղ­ծա­գոր­ծող է, այ­ցե­լեք նրա ար­վես­տա­նոց և հա­մոզ­վեք աս­վա­ծում)։ Գնա­հա­տե­լի է, ան­կաս­կած, տիար Տա­րիե­լի վե­հանձ­նու­թյու­նը։ ՈՒ­րեմն Թոք­մա­ջյա­նը հի­րա­վի մայ­րա­քա­ղա­քին և նշա­նա­վոր գա­ղա­փա­րա­կիր ֆի­դա­յա­պե­տին ար­ժա­նի հու­շար­ձան է կեր­տել։ (Վեր­ջերս Շառ­լի հու­շար­ձա­նի նա­խօ­րի­նա­կի մա­սին դր­վա­տան­քով ար­տա­հայտ­վեց դար­ձյալ շնոր­հա­շատ վար­պետ Գե­տիկ Բաղ­դա­սա­րյա­նը)։

ՇՐ­ՋԱ­ԿԱ ԴՊ­ՐՈՑ­ՆԵ­ՐԻ ՍԱ­ՆԵՐՆ ՈՒ ՄԱՆ­ԿԱ­ՎԱՐԺ­ՆԵ­ՐԸ, ՀՈՒ­ՇԱՐ­ՁԱ­ՆԻ ՀՈ­ՎԱ­ՆԱ­ՎՈՐՆ ՈՒ ՊԵ­ՏԱ­ԿԱՆ ԱՅ­ՐԵ­ՐԸ, ԱՐ­ՎԵՍ­ՏԱ­ԳԵՏ ԸՆ­ԿԵՐ­ՆԵՐՆ ՈՒ ՀԵ­ՂԻ­ՆԱ­ԿԸ

Հու­շար­ձա­նի ծած­կո­ցը հան­դի­սա­վոր սա­հեց վար։ Բռնկ­վող ծա­փե­րը մա­րե­ցին րո­պե անց։ Չա­վու­շի ար­ձա­նի հրա­պա­րա­կում իշ­խում էր դամ­բա­րա­նա­յին լռու­թյուն, գա­ղա­փա­րա­կիր ֆի­դա­յա­պե­տը մարմ­նա­վոր­ված էր ող­բեր­գա­զա­վեշ­տա­յին վա­յել­չան­քում, հանց ա­ռաս­պե­լա­կան գեր­կա­պիկ Քինգ Քոն­գը։

Լևոն Թոք­մա­ջյանն իր գլ­խա­վոր գլուխ­գոր­ծոց­նե­րը (Ար­գիշ­տի ար­քա և Ա­րամ Խա­չատ­րյան, Սո­ղո­մոն Թեհ­լե­րյան և Գևորգ Չա­վուշ և ու­րիշ­ներ) նախ ներ­կա­յաց­նում է մր­ցու­թա­յին հանձ­նա­ժո­ղո­վի դա­տա­փետ­մա­նը, հու­ռա-հայ­րե­նա­սի­րա­կան ճար­տա­սա­նու­թյամբ գրա­վում է հանձ­նա­ժո­ղո­վա­կան­նե­րի սր­տե­րը, խոս­տա­նում է գոր­ծը ա­վար­տին հասց­նել անվ­ճար («միայն բան­վոր­նե­րիս փո­ղը տվեք» այս մե­լա­մաղ­ձոտ-նվի­րա­կան նա­խա­դա­սու­թյամբ գոր­ծը հասց­նում է հաղ­թա­կան ա­վար­տին, չնա­յած ար­ձա­նի տե­ղադր­ման ժա­մա­նակ բա­վա­կա­նին կլո­րիկ գու­մար է վաս­տա­կում) և շա­հում է, հեր­թա­կան «բալ­գար­կա­յով տաշտ­շած» ար­ձան-ծա­մած­ռուկն է զար­դա­րում Երևա­նի և մայ­րա­քա­ղա­քի այս և այն հրա­պա­րա­կը, ան­կյու­նը, փո­ղոցն ու խաչ­մե­րու­կը։

Գու­ցե հայտ­նա­բե­րե՞նք «թոք­մա­ջյա­նա­կան շան գլու­խը»։ Անհ­րա­ժեշտ է, զի հայտ­նա­բեր­մամբ կբա­ցա­հայտ­վի նո­րան­կա­խա­կան Հա­յաս­տա­նի հա­կամ­շա­կու­թայ­նաց­ման եզ­րա­կա­ցու­թյուն­նե­րից մե­կը, սույն պա­րա­գա­յում՝ քան­դա­կա­գոր­ծու­թյան բնա­գա­վա­ռում։

Լևոն Թոք­մա­ջյա­նը հետ­քո­չա­րյան շր­ջա­նի հիա­նա­լի վար­պետ­նե­րից մեկն է։ Սա նախ և ա­ռաջ։ Նախ և հե­տո՝ Սա­րյա­նի նշա­նա­վոր մար­մա­րա­կերտ հու­շար­ձա­նը տիար Լևո­նի գլուխ­գոր­ծո­ցը չէ, քան­զի նա ժա­մա­նա­կին քան­դա­կել է Լև Տոլս­տո­յի կի­սանդ­րին (գտն­վում է հա­մա­նուն դպ­րո­ցի բա­կում), նրա ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան ար­բուն­քի հիա­նա­լի ցայտ է «Ա­նուշն ու Սա­րոն»։ Քնա­րա­կան պա­թե­տիզ­մով շա­ղա­խուն քան­դա­կը տե­ղա­կայ­ված է Հովհ. Թու­մա­նյա­նի ան­վան զբո­սայ­գում։ Նաև մի զլա­ցեք և այ­ցե­լեք ՀՀ ԳԱԱ-ի ար­վես­տի ինս­տի­տուտ, հյու­րըն­կալ­վեք սույն մա­տե­նա­կան հաս­տա­տու­թյան տնօ­րեն Ա­րա­րատ Ա­ղա­սյա­նին և հիա­ցեք նրա ա­ռանձ­նա­սե­նյա­կում գտն­վող Կո­մի­տա­սի ար­ձա­նի փոք­րա­ծա­վալ տար­բե­րա­կով։ Այն, ըստ իս և ըստ շա­տե­րի կար­ծի­քի, գե­րա­զան­ցում է Կո­մի­տա­սի ան­վան կոն­սեր­վա­տո­րիա­յի դի­մա­հա­յաց զբո­սայ­գում տե­ղադր­ված և մեզ բո­լո­րիս քա­ջա­ծա­նոթ ար­ձա­նը։

Նե­րող ե­ղեք, սա­կայն ի՞նչ է «բալ­գար­կան» և ին­չո՞վ է այն առ­նչ­վում կեր­պար­վես­տին։ Ի­րա­զե­կում եմ բա­նին ան­տե­ղյակ ըն­թեր­ցող­նե­րին. «բալ­գար­կան» բուլ­ղա­րա­կան ար­տադ­րու­թյան սղոց է, տիար Լևո­նը և է­լի մի քա­նի­սը ի­րենց աշ­խա­տան­քը դյու­րաց­նե­լու մղու­մով (միա­ժա­մա­նակ վս­տահ­ված ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյու­նը նզո­վե­լու ցան­կու­թյամբ) քան­դակն ու ար­ձա­նը տաշտ­շում են «բալ­գար­կա­յով»։ Նշյալ բիրտ սղո­ցի չա­րա­գույժ հետ­քե­րը ան­զեն աչ­քով տե­սա­նե­լի են թոք­մա­ջյա­նա­կան բազ­մա­թիվ գլուխ­կոտ­րուկ­նե­րում։ Դի­ցուք, զն­նեք Ա­րամ Խա­չատ­րյա­նի կի­սանդ­րին հա­մա­նուն փո­ղո­ցի և Կո­մի­տա­սի պո­ղո­տա­յի խաչ­մե­րու­կում։ Կամ հայ ժողովրդի բարեկամ լիբանանցի բանաստեղծ, արձակագիր և փիլիսոփա Ժուպրան Խալիլ Ժուպրանի կիսանդրին Մանկական այգում։ Զն­նեք և զար­ման­քից քար կտ­րեք։ (Մի­գու­ցե ճիշտ ժա­մա­նա՞կն է մայ­րա­քա­ղա­քի մի տե­սա­նե­լի հատ­վա­ծում տե­ղադ­րե­լու «բալ­գար­կա» սղո­ցի հու­շար­ձա­նը)։

Ին­չու՞ է ճա­նա­պարհ հարթ­վել այս քան­դա­կա­գոր­ծա­կան նախ­ճի­րի ա­ռաջ։ Ո՞վ է վա­ռել կա­նաչ լույ­սեր։ Կա­ռա­վա­րու­թյուն­նե­րը՝ հա­մա­պա­տաս­խան ո­րո­շում­նե­րով։ Մր­ցու­թա­յին հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րը՝ ի­րենց ա­նող­նա­շար հնա­զան­դու­թյամբ։ Ի վեր­ջո՝ ՀՀ մշա­կույ­թի բո­լոր նա­խա­րար­նե­րը։ Գոր­ծըն­թա­ցից, ի­հար­կե, ան­մասն չեն ի­րենք՝ հե­ղի­նակ­նե­րը։

Ի վեր­ջո, երկ­րի ու նրա մայ­րա­քա­ղա­քի քա­ղա­քա­շի­նա­կան-ճար­տա­րա­պե­տա­կան խե­ղում­նե­րը հա­մար­ժեք­վում-ներ­դաշ­նակ­վում էին ար­ձա­նա­գոր­ծա­կան վայ­րի­վե­րում­նե­րով։

Է, ել­քը ո՞րն է, գու­ցե «Ելք» դա­շի՞նքն է լու­ծե­լու խն­դի­րը, կաս­կա­ծում եմ, հույ­սեր չու­նեմ։ ՈՒ մի կողմ դնե­լով հու­զա­կան լից­քե­րը, ա­ռա­ջար­կում եմ, որ տա­ժա­նա­կիր մի գոր­ծըն­թաց սկս­վի, հա­մա­հայ­կա­կան-հա­մա­պե­տա­կան ա­հա­զանգ հն­չի, և ե­ռա­նիվ սայ­լը, ի վեր­ջո, շարժ­վի տե­ղից։ Ել­քը ա­հա մատ­նան­շում եմ. անհ­րա­ժեշտ է ձևա­վո­րել պատ­կա­ռազ­դու մի հանձ­նա­խումբ, նրան օժ­տել ար­տա­կարգ լիա­զո­րու­թյուն­նե­րով և օ­րեն­քի օրհ­նան­քով ձեր­բա­զատ­վել ազ­գա­յին-պե­տա­կան խայ­տա­ռա­կու­թյուն­նե­րից։
Ա­հա կազ­մա­վոր­վե­լիք «գե­ղար­վես­տա­կան չե­կա­յի» կազ­մը.
1. Հա­յաս­տա­նի նկա­րիչ­նե­րի միու­թյան նա­խա­գահ,
2. ՀՀ ԳԱԱ ար­վես­տի ինս­տի­տու­տի տնօ­րեն,
3. Հա­յաս­տա­նի գե­ղար­վես­տի պե­տա­կան ա­կա­դե­միա­յի ռեկ­տոր,
4. Ա­վագ սերն­դի հե­ղի­նա­կա­վոր մի քան­դա­կա­գործ,
5. Շնոր­հա­լի մե­կը ե­րի­տա­սարդ ար­ձա­նա­գործ­նե­րից,
6 ՀՀ ԱԺ մշա­կույ­թի հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ,
7. ՀՀ ԿԳՍՄ փոխ­նա­խա­րար։
Կա­րող են, ան­կաս­կած, լի­նել այլ մո­տե­ցում­ներ։ Զո­րօ­րի­նակ, կա­րե­լի է հան­րա­յին ընդ­վզ­մամբ թն­ջու­կը լու­ծել, շր­ջա­փա­կել, դի­ցուք, Գևորգ Չա­վու­շի հու­շար­ձա­նը, նս­տել հա­ցա­դու­լի և պա­հան­ջել նրա օ­տա­րու­մը։ Ռո­ման­տիզ­մի հող­մեր են փչում այս վեր­ջին ա­ռա­ջար­կում, սա­կայն այն ի­րա­գոր­ծե­լի չէ, քան­զի մենք փո­ղոց ենք հե­ղե­ղում, մեր­ժում ենք, երբ դա­նա­կը հաս­նում է մեր ոս­կոր­նե­րին և օր­նի­բուն խար­տում է այն։ Մշա­կու­թա­յին ա­ղետ­նե­րը կան­խար­գե­լող որևէ հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան ցաս­ման չենք ա­ռե­րես­վել։ Ա­պա­վի­նենք վե­րոն­շյալ հանձ­նախմ­բին։

ՍԱ­ԳԵ­ՐԸ ՓՐ­ԿԵ­ՑԻՆ ՀՌՈ­ՄԸ, ԳԵՐ­ՄԱ­ՆԱ­ՑԻ Օ­ԿՈՒ­ՊԱՆՏ­ՆԵ­ՐԸ՝ ՓԱ­ՐԻ­ԶԸ

Մի քն­նարկ­ման ժա­մա­նակ հե­տաքր­քիր դեպք մեջ­բե­րեց ՀՀ ժո­ղովր­դա­կան նկա­րիչ, ԽՍՀՄ գե­ղար­վես­տի ա­կա­դե­միա­յի իս­կա­կան ան­դամ Ղու­կաս Չու­բա­րյա­նը։ Քն­նար­կու­մը տպագր­վել է Հա­յաս­տա­նի նկա­րիչ­նե­րի միու­թյան «Կեր­պար­վեստ» պար­բե­րա­կա­նում (թիվ 1-2 (15-16), 2008 թ.). «Ես հի­շում եմ ու­շագ­րավ մի պատ­մու­թյուն։ Երևան էր ե­կել քան­դա­կա­գործ Դա­րյա Կամ­սա­րա­կա­նը։ Նրա ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­նե­րից մե­կը, ի դեպ, գտն­վում է Ազ­գա­յին պատ­կե­րաս­րա­հում։ Հիա­նա­լի քան­դա­կա­գործ է։ Եվ մի զրույ­ցի ըն­թաց­քում ա­հա թե ինչ պատ­մեց։ Երկ­րորդ հա­մաշ­խար­հա­յի­նի ժա­մա­նակ նա ապ­րել է Փա­րի­զում, և երբ օ­կու­պանտ գեր­մա­նա­ցի­նե­րին գու­նա­վոր մե­տաղ է պետք գա­լիս պա­տե­րազմ վա­րե­լու նպա­տա­կով, դի­մում են ֆրան­սիա­ցի­նե­րին, խնդ­րում հանձ­նա­ժո­ղով կազ­մել և ձուլ­ման հանձ­նել գե­ղար­վես­տա­կան ոչ մնա­յուն ար­ժեք ներ­կա­յաց­նող ար­ձան­նե­րը։ Եվ... Փա­րիզն ա­զատ­վում է ցած­րար­ժեք ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյուն­նե­րից»։
Այս­պի­սով, կա տխ­րահռ­չակ ար­ձան­ներ կեր­տե­լու և տե­ղադ­րե­լու ժա­մա­նակ։ Կա նաև դրանք ձու­լե­լու ժա­մա­նակ։ Ի­մա՝ կա քա­րե­րը նե­տե­լու ժա­մա­նակ, կա քա­րե­րը հա­վա­քե­լու ժա­մա­նակ, ո­րը կար­ծես թե ե­կել է։

Վրեժ Ա­ՌԱ­ՔԵ­ԼՅԱՆ

Հ. Գ. Ցած­րար­ժեք ար­ձան­ներն ու քան­դակ­նե­րը պետք է ձուլ­վեն բա­ցա­ռա­պես դրանք կյան­քի կո­չող­նե­րի, այն է՝ պե­տա­կան պաշ­տո­նյա­նե­րի, մր­ցու­թա­յին հանձ­նա­ժո­ղով­նե­րի ան­դամ­նե­րի և հե­ղի­նակ­նե­րի ջան­քե­րով և դրա­մա­կան մի­ջոց­նե­րով։

Աղբյուր՝ Irates.am

Լրահոս
Հրաչյա Թամրազյան․ Կյա՜նք` դու զգում ես ինձ․․․ Վահն Տերյան․ Հրաժեշտի խոսքերից Նաղաշ Հովնաթան. Տաղ ի վերայ Գուրջստանայ գօզալներին Ռուբեն Որբերյան․ Հին տնակս Նավումի մարգարեությունը Հախնազարյանները՝ մեկ բեմում Մարզական պարերի առաջնություն. 300 մասնակից Հայաստանից, Արցախից, այլ երկրներից Սերգեյ Սմբատյանն ու Մալթայի ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը հանդես կգան Մոսկվայի հեղինակավոր համերգասրահներում Մոսկվայում ժամանակավորապես կհայտնվի հայ ճարտարապետների նախագծած ամառային կինոդահլիճը Կարպիս Սուրենյան. Մայրենի լեզու և թարգմանություն Վրեժ Իսրայելյան․ Ես, մուսան և անդունդը Մենք մեր երկ­րում պե­տա­կան մա­կար­դա­կով վտան­գում ենք հա­յե­րե­նը «Վկայություններ կան, որ կարևոր որոշումներ կայացնելիս մեր պետության ղեկավարները պարտադիր առանձնազրույց են ունեցել այս կամ այն գրողի հետ» Գոհար Գասպարյանի անվան մեներգիչների համահայկական մրցույթը Դիարբեքիրի կիսաավեր հայկական եկեղեցին ոչնչանալու վտանգի տակ է. Ermenihaber Գրքի Երևանյան փառատոնի մեկնարկը՝ շուտով Օրհ­նե­ցե՛ք ձեզ հա­լա­ծող­նե­րին, օրհ­նե­ցե՛ք և մի՛ ա­նի­ծեք Մոսկվայում ավարտվեց հայոց թեմի քահանաների տարեկան ժողովը «Հույսդ դիր Աստծո վրա և բարիք գործիր» Ներկայացվելու են այն գծագրերը, որոնք Արտոն տրամադրել էր ինձ, և որոնք երբևէ չեն ցուցադրվել.Վահան Արծրունի. Ռուբեն Հովսեփյան. «Արագիլները վերադարձան» Եղիշե Չարենց. Ես այն չեմ այլևս Նկարիչ. Բենքսիի աշխատանքն աճուրդում վաճառում են անօրինական «Ով որ ձեր մեջ փոքրագույնն է, նա է մեծ» Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցու որմնանկարը վերականգնվում է Յուրի Դավթյանը պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով Վահե ՔԱՉԱ. Փարիզեան պատկերներ Արվեստագետները կհարգեն քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանի հիշատակը նրան նվիրված համերգային ծրագրով Միայն հայ կոմպոզիտորների գործեր՝ Ջազ նվագախմբի համերգին Ո՛չ, ա­սում եմ ձեզ, սա­կայն, ե­թե չա­պաշ­խա­րեք, ա­մենքդ էլ նույն­պես պի­տի կոր­չեք Ռոման Պոլանսկու ֆիլմի պրեմիերան չի կայացել Վիլյամ Սարոյան. Հանճարը Էրմիտաժում Լեոնարդո դա Վինչիի կտավին փոխարինել է Բոտիչչելիի «Տիրամոր» պատկերը Վահագն Մուղնեցյան. «Ժպտա, երկինք» Հովհան Մանդակունի. Աղքատներին մխիթարելու մասին «Թռիչք կկվի բնի վրայով»՝ հայկական բեմում ԿԳՄՍ նախարարության պարզաբանումը Դալմայի այգու տարածքում 16-17 դդ քանդված գինու հնձանի վերաբերյալ Քրիստոնյաներին սպանել են մուսուլմանները, հայերը դարձել են ցեղասպանության զոհերի մարմնացումը Ռոբերտ Ամիրխանյանի ծննդյան օրն է Ռուբեն Հովսեփյան. Նռներ
website by Sargssyan