USD
EUR
RUB

Վարանդի «Բերդաքաղաք» վեպ-պոեմը ընթերցողների սեղանին է՝ պատմական դեպքերի յուրովի ներկայացմամբ

 

ԵՐԵՎԱՆ, 22 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: Գրողների միության մեծ դահլիճում տեղի ունեցած իրանահայ բանաստեղծ Վարանդի «Բերդաքաղաք» գրքի շնորհանդեսն ընթերցասերների և գրաքննադատների ուշադրությունն էր սևեռում 1921-1922թթ. փետրվարյան ապստամբությանն անդրադարձած ստեղծագործության վրա:

Գրքի գլխավոր կերպարներն են Լևոն Շանթը, Նիկոլ Աղբալյանը, Հրաչյա Աճառյանը, Ալեքսանդր Թամանյանը… «1922-ին նրանցից շատերը բանտարկված էին Երևանի բերդում: Գրքում մի շարք նոր բաներ կան, օրինակ՝ ոչ ոք չգիտի, որ Շանթը որոշ ժամանակահատված ապրել ու ստեղծագործել է Պարսկաստանում: Գրքում կան ներկայացված պատմություններ, որոնք թե' իրական են, թե' կիսաերևակայական: Գիրքը պատմում է Փետրվարյան ապստամբության մասին, երբ խորհրդային կարգեր հաստատելուց հետո արյան բաղնիքի վերածվեց Հայաստանը, և ինչ-որ առումով կրկնվեց 1915-ը: Գրքում մի հետաքրքիր փաստ կա՝ այդ տարիներին Հայաստանում դահիճ չեն գտել, և որպեսզի իրենց դահճական առաքելությունը կատարեն, Բաքվից բերել են մի թուրք թաթարի: Ոմանք փրկվեցին ու կարողացան Շանթի, Նիկոլ Աղբալյանի ու մյուս նվիրյալների շնորհիվ հասնել Պարսկաստան: Նրանց առաջին հանգրվանը Թավրիզն էլ, որտեղից էլ սկսվում է պատումը՝ ինչպես են նրանց ընդունում, ինչ մարդկանց են հանդիպում»:

«Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ դահլիճում ներկա հյուրերը, իրենց ոգևորությունն ու հիացմունքն արտահայտելով գրքի մասին, նկատեցին՝ գիրքը պետք էր դասակարգել որպես վեպ-պոեմ և գրքի վերջում փակցնել բացատրական բառարան գրքում առկա հերոսների ինքնության և կենսագրության մասին՝ մատաղ սերնդին տեղյակ պահելու համար: Վանանդն ասաց, որ այս գործը ստեղծելու ցանկությունն առաջացել է տարիների ընթացքում: Հեղինակն Իրանը սփյուռք չի համարում: Իսկ ինչ վերաբերում է անունների բացատրությանը, նա կարծում է, որ իր սերնդակիցները ճանաչել են գրքում հիշատակված անձանց, քանի որ հնարավորություն է եղել տարբեր միությունների անդամակցելով շփումներ հաստատել միմյանց հետ: Որպես օրինակ նա հիշատակեց անվանի հերոս Քեռիին, որը սպանվել է 1916 թվականին: Նա ցավով նշեց, որ Քեռիի կինը օրահացն ապահովելու համար երկու զամբյուղով փողոցում ամսագրեր էր վաճառում: Նրա սերնդակիցների համար գրքում առկա հերոսներն անծանոթ չեն,սակայն նա համաձայն էր այն կարծիքի հետ, որ անվանացանկ պետք է ավելացնել, բայց վերջում և որպես հավելված:

Գրողների միության նախագահ, բանաստեղծ Էդվարդ Միլիտոնյանի գնահատմամբ. «Վարանդի թարգմանությունների, գրքերի, նրա և Իրանի գրողների հետ կապերի շնորհիվ մեզ համար լավ ճանապարհ է բացվում դեպի իրանական ժամանակակից գրականություն, իրանական մշակույթ»: Միլիտոնյանը գիրքը կարդացել և շատ է հավանել:

Վարանդը մի շարք այլ գրքերի հեղինակ է: Նրա բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն՝ «Արևի ճամբով», լույս է տեսել 1972 թ.՝ Թեհրանում, ապա հրատարակել է բանաստեղծությունների ու պոեմների ավելի քան երեք տասնյակ հավաքածուներ, որոնցից «Բոհեմական օրագիրը», «Մեղքի վարդերը», «Կրկներեւոյթը» (Միրաժ) եւ «Կարօտի նշխարներ»-ը շահել են «Ս. Ներսէս Շնորհալի», Հայաստանի «Վահան Թեքէեան» եւ Բեյրութի «Գէորգ Մելիտինեցի» գրական առաջին մրցանակները՝ 1998-ին եւ 2012-ին՝ (կրկնակի անգամ)։

Լրահոս
Հովհաննես Աբելյանի անվան թատրոնը հեռուստաներկայացումներով կմատուցի Չեխովի հայտնի պիեսները Արմենուհի Սիսյան. Ուշ է՝ էլ չեմ սպասի… Ռազմիկ Դավոյան․ Մի բեկոր ժայռ պոկեմ․․․ «Հայ ժողովուրդն ու ԱԳՆ-ն չեն կարող լուռ լինել՝ սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու Էրդողանի հերթական ավանտյուրան տեսնելով». Աշոտյան Եկեղեցու դեմ արշավներ միշտ են եղել, չի գտնվել ուժ, որ կհաղթի․ Տ․ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյան Սաղմոս ՃԼԷ Ղևոնդ Ալիշան-200 Ի՞նչ շնորհներ է տվել ինձ Աստված Հայ գրականությունը թարգմանություններում. 29 գիրք՝ 15 լեզվով Համացանցում առաջին անգամ կներկայացվի Միքայել Նալբանդյա­նի ամբող­ջա­կան գրական ժա­ռան­գու­թյու­նը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց Գեղարքունիքի մարզպետին և մարզային իշխանությունների ներկայացուցիչներին (նկարներ) Հայր Զաքարիա. «ԿԳՄՍ փոխնախարարի մտքերը ամբողջովին չեն արտահայտում իրական գործընթացը» Վահագն Մուղնեցյան. Թևապարում եմ խավարի մեջ Վահան Տերյան. Շիրակի դաշտերից Համո Սահյան. Այս քարանձավներն Ազգային գրադարանը հանդես կգա առցանց մի քանի նոր շարքով Մշա­կույ­թի նախ­կին փոխ­նա­խա­րար­նե­րը պաշ­տո­նի ակն­կա­լիք ու­նեն Չցանկանալ ուրիշի ունեցվածքը Ե՞րբ է հանգիստ մեր խիղճը «Մար­դուն այդ­քան պար­զու­նակ չպետք է տես­նել, նա շատ ա­վե­լի բարդ էակ է, քան պատ­կե­րաց­նում ենք» Երուսաղեմի քաղաքապետն այցելել է հայկական հախճապակու արվեստին նվիրված ցուցահանդես Ի­մաս­տու­թ­յու­նը ան­ցո­ղիկ ժա­մա­նա­կա­վո­րից հա­վի­տե­նա­կա­նը պե­ղե­լու ար­վեստն է Կորոնավիրուսի տարածման պատճառով հետաձգվում են Գրականության ինստիտուտի տնօրենի ընտրությունները Ալիսիա Կիրակոսյան. Ինձանից այնքան ես բացակա եղել Աշոտ Ավդալյան. Շարժումը արծաթ «Մերձավորի մահը». մաս 1-ին Հորդանանում այս տարվա սկզբին հայկական եկեղեցու դեմ ահաբեկչական գործողություն է կանխվել Հակոբ Կարապետյան. «Ծնողները կվճարեն, եթե արվեստի դպրոցները լրացնեն 4 ամիսներին բաց թողնված պարապմունքները» Առցանց ներկայացումներ, կրթական ծրագրեր. Մայր թատրոնի աշխատանքն արտակարգ իրավիճակում Սաղմոս ՃԼԶ Խաչատուր Աբովյանի թանգարանը փորձում է առցանց հարթակից տեղափոխվել անմիջական շփման դաշտ «Խորտակված եկեղեցի» Հայր Գէորգ Եպս. Ասատուրեան․ «Ուխտի իմաստը եւ հասկացողութիւնը» Վահագն Դավթյան. Ավերակ վանքում Արմենուհի Սիսյան. Արձակ բանաստեղծություններ «Կարիբյան ծովի դեմ» վերնագրով նոր ֆիլմ կնկարահանվի «Քաջալերվեցե՛ք, ե՛ս եմ, մի՛ վախեցեք» (Մարկ․6:50) Կարանտինը՝ «Կարանտին» անսամբլի «նախաձեռնող ու աջակից» Լուվրը կհրաժարվի իր «վախեցնող էլիտար իմիջից» Արհեստական ինտելեկտով ռոբոտը գիտաֆանտաստիկ ֆիլմում հանդես կգա գլխավոր դերում (տեսանյութ, լուսանկարներ)
website by Sargssyan