USD
EUR
RUB

«Սուրբ խա­չի» ան­կու­մը

 

«Ե­կե­ղե­ցին հայ­կա­կան՝ ծնն­դա­վայրն է հոգ­վույս»
Վա­հան ԹԵ­ՔԵ­ՅԱՆ

ՀԱՆ­ԴԻ­ՍԱ­ՎՈՐ ՀԻՄ­ՆԱՐ­ԿԵՔ
2007-ի նո­յեմ­բե­րի մի թախ­ծա­նուշ օր էր։ Գի­շե­րը տերևա­թափ­վել էին պու­րա­կի բար­դի­նե­րը, բայց կե­սօ­րին արևը դեռ ջեր­մաց­նում էր։ Շի­րա­զի փո­ղո­ցին հա­րա­կից հո­ղա­տա­րած­քում զար­մա­նա­լի ե­ռու­զեռ էր (նախ­կի­նում նշյալ հո­ղա­տա­րած­քում փար­թամ այ­գի էր, ո­րը մշա­կում, բա­րիք­նե­րից օգտ­վում էին փո­ղո­ցի բազ­մաբ­նա­կա­րան շեն­քե­րի ան­խոնջ բնա­կիչ­նե­րը։ Այ­գին 2007-ի ամ­ռա­նը հո­ղին հա­վա­սա­րեց­վեց)։ Մի խոս­քով, օ­րը թախ­ծոտ և ա­նուշ-արևոտ էր, ե­ռու­զեռն էլ պայ­մա­նա­վոր­ված էր Ա­ջափ­նյակ հա­մայն­քի հա­վա­տա­վոր հո­տի հա­մար կա­ռուց­վե­լիք «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քով։ Յու­րա­քան­չյուր ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քը ինք­նին տոն է, հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան վեհ հան­դի­սու­թյուն։ Ներ­կա էին երկ­րի աշ­խար­հիկ ու հոգևոր երևե­լի­նե­րը, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գա­րե­գին 2-րդ կա­թո­ղի­կո­սը, ՀՀ վար­չա­պետ Սերժ Սարգ­սյա­նը, գի­տու­թյան և մշա­կույ­թի ան­վա­նի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, Ա­ջափ­նյակ հա­մայն­քի ղե­կա­վա­րու­թյու­նը և բնա­կիչ­նե­րը։

Հիմ­նար­կե­քը կա­յա­ցավ։ Հի­շար­ժան գրու­թյամբ լի պար­կու­ճը դր­վեց ե­կե­ղե­ցու հիմ­քում։ Կա­տար­վեց օրհ­նու­թյուն։ Հն­չե­ցին հո­գե­պա­րար մե­ղե­դի­ներ, բաց­վե­ցին գի­նու շշեր, մի խոս­քով, ե­րա­նու­թյուն էր։

Հա­ջորդ շա­բաթ­վա ըն­թաց­քում «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­քը տես­քի ե­կավ, կա­ռուց­վեց բե­տո­նա­կուռ հիմ­նա­հա­տա­կը։ Ե­կե­ղե­ցուն հատ­կաց­վել էր 1 հա մա­կե­րե­սով մի ըն­դար­ձակ տա­րածք, ո­րը նշ­ված էր բե­տո­նե եզ­րագ­ծով։ «Սուրբ խաչ»-ը Մաս­տա­րա­յի հա­մա­նուն ե­կե­ղե­ցու (4-րդ դար) նմա­նօ­րի­նակն էր, ո­րը տե­ղայ­նաց­վել էր ճար­տա­րա­պետ Ռու­բեն Ա­զա­տյա­նի ձե­ռամբ։ Բարձ­րու­թյու­նը, խա­չով հան­դերձ, 37 մետր պի­տի լի­ներ։ Ե­կե­ղե­ցում միա­ժա­մա­նակ պա­տա­րագ կա­րող է վա­յե­լել 1000 այ­ցե­լու։ Այն պի­տի կա­ռուց­վեր ճեր­մակ քա­րով, եր­կու տար­վա ըն­թաց­քում, 2 մլն դո­լար գու­մա­րի ներ­դր­մամբ։ Ա­ջափ­նյա­կի թա­ղա­պե­տա­րա­նում ստեղծ­վեց հիմ­նադ­րամ, ո­րի տնօ­րե­նը հա­մայն­քի ճար­տա­րա­պետն էր։ Բաց­վեց հա­մա­պա­տաս­խան հաշ­վե­հա­մար։ Եվ մնաց ան­հայտ այն մարդ­կանց, ո­րոնք կա­մե­նում էին ի­րենց հո­գու կան­չին հա­րիր դրա­մա­կան մի­ջոց­ներ տրա­մադ­րել հիմ­նադ­րա­մին։

Ան­ցան օ­րեր, ա­միս­ներ և տա­րի­ներ։ Ե­կե­ղե­ցու տա­րած­քը աս­տի­ճա­նա­բար տրա­մադր­վում էր այս և այն ա­ռանձ­նա­տա­նը, ո­րոնք կա­ռուց­վում էին նա­խան­ձե­լի ա­րա­գու­թյամբ։ Հիմ­նադ­րա­մը լռում էր։ Տո­ղե­րիս հե­ղի­նա­կը «Ի­րա­տե­սում» անդ­րա­դար­ձավ խնդ­րին։ Անդ­րա­դար­ձը դար­ձավ ձայն բար­բա­ռո... Նա­խորդ իշ­խա­նու­թյան օ­րոք Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը ան­վր­դով պա­տաս­խա­նում էր, որ 2006-ի կա­ռու­ցա­պատ­ման նա­խագ­ծով է տա­րածք հատ­կաց­վել «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նպա­տա­կով, տա­րածքն ան­ձեռ­նմ­խե­լի է, և ու­նայն են ա­հա­զան­գո­ղիս մտա­հո­գու­թյուն­նե­րը։

«Սուրբ խաչ»-ին հատ­կաց­ված տա­րած­քում ա­ռանձ­նատ­ներ են կա­ռուց­վել և կա­ռուց­վում են, բար­դի­ներ են տնկ­վել, մի խոս­քով՝ տա­րած­քը օր օ­րի բար­գա­վա­ճում է, ե­կե­ղե­ցին հըն­թացս մատն­վում է մո­ռա­ցու­թյան։ (Ե­կե­ղե­ցու բե­տո­նե հիմ­նա­հա­տա­կի վրա եր­բեմն վայ­րէջք են կա­տա­րում զբո­սաշր­ջա­յին ուղ­ղա­թիռ­նե­րը)։

Ա­լե­կոծ­վող հո­գուս տագ­նա­պա­հա­րույց կոչ­նակ­նե­րին ըն­դա­ռա­ջե­լով դի­մե­ցի Մայր ա­թոռ, Ա­րա­րա­տյան հայ­րա­պե­տա­կան թեմ և «Շո­ղա­կաթ» հե­ռուս­տաըն­կե­րու­թյուն։ Նրանց լիո­վին ան­հայտ էր, որ 2007-ին կա­տար­վել է «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քը, ան­հայտ էին կա­ռուց­ման վայ­րը, բնա­կա­նա­բար, ե­կե­ղե­ցա­պատ­կան հո­ղի «բռ­նա­զավթ­ման» պատ­մու­թյու­նը։ (Բռ­նա­զավ­թու­մը չա­կեր­տում եմ, զի ա­ռանձ­նատ­նե­րը, տվյալ­նե­րիս հա­մա­ձայն, կա­ռուց­վել և կա­ռուց­վում են օ­րի­նա­կա­նու­թյան սահ­ման­նե­րում, այ­սինքն «օ­րի­նա­վոր» ձևով հո­ղա­հատ­կա­ցում է կա­տար­վել Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի կող­մից)։

Ե­կե­ղե­ցի­ներն ա­վան­դա­բար կա­ռուց­վում են որևէ մե­ծա­հա­րուս­տի հո­վա­նա­վո­րու­թյամբ կամ հա­վա­տա­վոր հո­տի հան­գա­նա­կու­թյամբ։

Մե­ծա­հա­րուստ հո­վա­նա­վոր­նե­րը մինչ օրս ան­հայտ բա­ցա­կա­յող են։
Մինչ այժմ հան­գա­նա­կու­թյուն չի կա­տար­վել։

Ա­ջափ­նյա­կի շատ բնա­կիչ­ներ այ­սօր պատ­րաստ են հան­գա­նա­կու­թյամբ սա­տա­րե­լու «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­մա­նը։ Սա­կայն պարզ չէ, ար­դյոք հնա­րա­վո՞ր է «Սուրբ խա­չի» կա­ռու­ցու­մը։ Հար­ցը հիմ­նա­վոր պա­տաս­խան է են­թադ­րում։

Պա­տաս­խա­նո­ղի դե­րում են «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նա­խա­ձեռ­նող­նե­րը (2007-ին Ա­ջափ­նյա­կի թա­ղա­պե­տը Ռու­բեն Հով­սե­փյանն էր), Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը և Ա­րա­րա­տյան հայ­րա­պե­տա­կան թե­մը։

Վրեժ Ա­ՌԱ­ՔԵ­ԼՅԱՆ

Հ. Գ. Ան­չափ հե­տաքր­քիր է, թե ար­դյոք գոր­ծու՞մ է «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նպա­տա­կով ստեղծ­ված հիմ­նադ­րա­մը։ Հիմ­նադ­րա­մի հաշ­վում ե­ղե՞լ են ինչ-ինչ գու­մար­ներ։

Աղբյուր՝ Irates.am

Լրահոս
Եղիշե Չարենց․ Հեռացումի խոսքեր Վահան Տերյան․ Կույր լինելու ցանկություն ԿԳՍՄ նախարարը ունակ չէ կրթական օբյեկտիվ չափորոշիչներ ստեղծել. Տեր Տիգրան քահանա Բադիրյան «Այս որոշումը կբարդացնի քրիստոնյաների և մուսուլմանների կյանքը». Գարո Փայլանը՝ Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերափոխելու մասին Լեհ դրամատուրգ Սլավոմիր Մրոժեկի պիեսներից մեկը կբեմադրվի Ռուսական թատրոնում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն ափսոսանք է հայտնել Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի վերաբերյալ Թուրքիայի որոշման կապակցությամբ Փորձագետները գնահատել են պանդեմիայի հասցրած վնասը թանգարաններին «Ըստ ձեր հավատի թող լինի ձեզ» (Մատթ․ 9։29) Գրադարանների վիրտուալ անցուդարձը «Հայ Եկեղեցու պատմություն» դասաժամի ոդիսականը. Սերովբե եպիսկոպոս Շառլ Ազնավուրի հրապարակում բացվելու է Աղասի Այվազյանի անվանական աստղը Փարիզի Ռոդենի թանգարանը կվաճառի քանդակագործի աշխատանքների պատճենները Նոր Խարբերդի դպրոցը պատրաստ է շահագործման Պարույր Սևակ. Լինել, թե չլինել Միսաք Մեծարենց. Առտվան արևի մեջ Օձա­վարս Գոր­գոն մե­դու­զան իր թու­նա­ծա­վալ վար­սե­րը տա­րա­ծել է ամ­բողջ աշ­խար­հում, Պան­դո­րան բա­ցել է կեղ­ծի­քի կոր­ծա­նա­րար սն­դու­կ Մեծ Բրիտանիայում Հռոմի 180-րդ Պապի 700-ամյա կնիքն է հայտնաբերվել Սալոնիկում Աթաթուրքի տունը պետք է դառնա հույների ցեղասպանության թանգարան․ Greek City Times «Կր­թու­թ­յան ո­լոր­տի պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րը եր­բեք չեն թաքց­րել ի­րենց կեղծ պա­ցի­ֆիս­տա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սու­թ­յու­նը» Իմպրեսիոնիզմի խռովկանը՝ Կլոդ Մոնե Մի՛ ստիր, Հայ Եկեղեցու պատմությունը չունի՛ «ծածուկ» էջեր Հայաստանին հաշտության օրակարգ է պետք․ Բագրատ եպիսկոպոս Գալստանյան (տեսանյութ) Պետությունը չի կարող արշավ սկսել իր իսկ Ազգային Եկեղեցու դեմ, պետք չէ լինել աստվածամարտ. Հայր Ասողիկ աբեղա Կարապետյան Օպերային թատրոնն առցանց կմատուցի Ռոսինիի «Ճանապարհորդություն դեպի Ռեյմս» երկի համերգային կատարումը Էդգար Շա­հին. ֆրան­սա­հայ­կա­կան օ­ֆոր­տի հրա­ցա­նա­կի­րը Աստվածածնի օգնության մասին Եկե­ղե­ցին գո­յութ­յուն ու­նի 2000 տա­րի և գո­նե ա­ռա­ջի­կա 2000 տար­վա հա­մար պետք է ա­պա­հո­վի ե­կող սե­րունդ­նե­րի հոգևոր կա­րիք­նե­րը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն կոչ է արել Թուրքիային Սուրբ Սոֆիայի տաճարը չվերածել մզկիթի Միքայել սրբազանը՝ ԿԳՄՍ նախարարին. «Դուք մի ամիս չեք կարող կուսակրոն մնալ, մենք ողջ կյանքներս ենք կուսակրոն» Տերևաթափ իմ թխկի, օ, իմ թխկի ձյունածածկ... Գուրգեն Մահարի. Դաշտերում սեզ ու ծաղիկ Պարույր Սևակ․ Քմծիծաղ «Մերձավորի մահը». մաս 2-րդ Թուրքիան վաղը կհայտարարի Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու որոշման մասին. թուրք լրագրող Ղևոնդ Ալիշանի 200-ամյակի առթիվ կստեղծվեն անիմացիոն մուլտֆիլմեր «Music 20» դասական երաժշտության փառատոնը Հայաստան է բերում աշխարհահռչակ արտիստների Միքայել Նալբանդյանի գրական ժառանգության թվայնացումը գիտական, կրթական նշանակություն ունի «Մեր թիկունքում գաղտագողի այսպիսի բան են անում. վտանգներ ենք տեսնում ՀՀ քաղաքացու համար». Տ․ Զաքարիա ծայրագույն վարդապետ Բաղումյան Ղազանչյան. Համաճարակով պայմանավորված պարապուրդը կարող է կործանարար լինել ստեղծագործ կոլեկտիվի համար Գովեստի խոսքերը՝ շարժիչ ուժ
website by Sargssyan