USD
EUR
RUB

«Սուրբ խա­չի» ան­կու­մը

 

«Ե­կե­ղե­ցին հայ­կա­կան՝ ծնն­դա­վայրն է հոգ­վույս»
Վա­հան ԹԵ­ՔԵ­ՅԱՆ

ՀԱՆ­ԴԻ­ՍԱ­ՎՈՐ ՀԻՄ­ՆԱՐ­ԿԵՔ
2007-ի նո­յեմ­բե­րի մի թախ­ծա­նուշ օր էր։ Գի­շե­րը տերևա­թափ­վել էին պու­րա­կի բար­դի­նե­րը, բայց կե­սօ­րին արևը դեռ ջեր­մաց­նում էր։ Շի­րա­զի փո­ղո­ցին հա­րա­կից հո­ղա­տա­րած­քում զար­մա­նա­լի ե­ռու­զեռ էր (նախ­կի­նում նշյալ հո­ղա­տա­րած­քում փար­թամ այ­գի էր, ո­րը մշա­կում, բա­րիք­նե­րից օգտ­վում էին փո­ղո­ցի բազ­մաբ­նա­կա­րան շեն­քե­րի ան­խոնջ բնա­կիչ­նե­րը։ Այ­գին 2007-ի ամ­ռա­նը հո­ղին հա­վա­սա­րեց­վեց)։ Մի խոս­քով, օ­րը թախ­ծոտ և ա­նուշ-արևոտ էր, ե­ռու­զեռն էլ պայ­մա­նա­վոր­ված էր Ա­ջափ­նյակ հա­մայն­քի հա­վա­տա­վոր հո­տի հա­մար կա­ռուց­վե­լիք «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քով։ Յու­րա­քան­չյուր ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քը ինք­նին տոն է, հա­մա­ժո­ղովր­դա­կան վեհ հան­դի­սու­թյուն։ Ներ­կա էին երկ­րի աշ­խար­հիկ ու հոգևոր երևե­լի­նե­րը, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գա­րե­գին 2-րդ կա­թո­ղի­կո­սը, ՀՀ վար­չա­պետ Սերժ Սարգ­սյա­նը, գի­տու­թյան և մշա­կույ­թի ան­վա­նի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ, Ա­ջափ­նյակ հա­մայն­քի ղե­կա­վա­րու­թյու­նը և բնա­կիչ­նե­րը։

Հիմ­նար­կե­քը կա­յա­ցավ։ Հի­շար­ժան գրու­թյամբ լի պար­կու­ճը դր­վեց ե­կե­ղե­ցու հիմ­քում։ Կա­տար­վեց օրհ­նու­թյուն։ Հն­չե­ցին հո­գե­պա­րար մե­ղե­դի­ներ, բաց­վե­ցին գի­նու շշեր, մի խոս­քով, ե­րա­նու­թյուն էր։

Հա­ջորդ շա­բաթ­վա ըն­թաց­քում «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­քը տես­քի ե­կավ, կա­ռուց­վեց բե­տո­նա­կուռ հիմ­նա­հա­տա­կը։ Ե­կե­ղե­ցուն հատ­կաց­վել էր 1 հա մա­կե­րե­սով մի ըն­դար­ձակ տա­րածք, ո­րը նշ­ված էր բե­տո­նե եզ­րագ­ծով։ «Սուրբ խաչ»-ը Մաս­տա­րա­յի հա­մա­նուն ե­կե­ղե­ցու (4-րդ դար) նմա­նօ­րի­նակն էր, ո­րը տե­ղայ­նաց­վել էր ճար­տա­րա­պետ Ռու­բեն Ա­զա­տյա­նի ձե­ռամբ։ Բարձ­րու­թյու­նը, խա­չով հան­դերձ, 37 մետր պի­տի լի­ներ։ Ե­կե­ղե­ցում միա­ժա­մա­նակ պա­տա­րագ կա­րող է վա­յե­լել 1000 այ­ցե­լու։ Այն պի­տի կա­ռուց­վեր ճեր­մակ քա­րով, եր­կու տար­վա ըն­թաց­քում, 2 մլն դո­լար գու­մա­րի ներ­դր­մամբ։ Ա­ջափ­նյա­կի թա­ղա­պե­տա­րա­նում ստեղծ­վեց հիմ­նադ­րամ, ո­րի տնօ­րե­նը հա­մայն­քի ճար­տա­րա­պետն էր։ Բաց­վեց հա­մա­պա­տաս­խան հաշ­վե­հա­մար։ Եվ մնաց ան­հայտ այն մարդ­կանց, ո­րոնք կա­մե­նում էին ի­րենց հո­գու կան­չին հա­րիր դրա­մա­կան մի­ջոց­ներ տրա­մադ­րել հիմ­նադ­րա­մին։

Ան­ցան օ­րեր, ա­միս­ներ և տա­րի­ներ։ Ե­կե­ղե­ցու տա­րած­քը աս­տի­ճա­նա­բար տրա­մադր­վում էր այս և այն ա­ռանձ­նա­տա­նը, ո­րոնք կա­ռուց­վում էին նա­խան­ձե­լի ա­րա­գու­թյամբ։ Հիմ­նադ­րա­մը լռում էր։ Տո­ղե­րիս հե­ղի­նա­կը «Ի­րա­տե­սում» անդ­րա­դար­ձավ խնդ­րին։ Անդ­րա­դար­ձը դար­ձավ ձայն բար­բա­ռո... Նա­խորդ իշ­խա­նու­թյան օ­րոք Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը ան­վր­դով պա­տաս­խա­նում էր, որ 2006-ի կա­ռու­ցա­պատ­ման նա­խագ­ծով է տա­րածք հատ­կաց­վել «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նպա­տա­կով, տա­րածքն ան­ձեռ­նմ­խե­լի է, և ու­նայն են ա­հա­զան­գո­ղիս մտա­հո­գու­թյուն­նե­րը։

«Սուրբ խաչ»-ին հատ­կաց­ված տա­րած­քում ա­ռանձ­նատ­ներ են կա­ռուց­վել և կա­ռուց­վում են, բար­դի­ներ են տնկ­վել, մի խոս­քով՝ տա­րած­քը օր օ­րի բար­գա­վա­ճում է, ե­կե­ղե­ցին հըն­թացս մատն­վում է մո­ռա­ցու­թյան։ (Ե­կե­ղե­ցու բե­տո­նե հիմ­նա­հա­տա­կի վրա եր­բեմն վայ­րէջք են կա­տա­րում զբո­սաշր­ջա­յին ուղ­ղա­թիռ­նե­րը)։

Ա­լե­կոծ­վող հո­գուս տագ­նա­պա­հա­րույց կոչ­նակ­նե­րին ըն­դա­ռա­ջե­լով դի­մե­ցի Մայր ա­թոռ, Ա­րա­րա­տյան հայ­րա­պե­տա­կան թեմ և «Շո­ղա­կաթ» հե­ռուս­տաըն­կե­րու­թյուն։ Նրանց լիո­վին ան­հայտ էր, որ 2007-ին կա­տար­վել է «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու հիմ­նար­կե­քը, ան­հայտ էին կա­ռուց­ման վայ­րը, բնա­կա­նա­բար, ե­կե­ղե­ցա­պատ­կան հո­ղի «բռ­նա­զավթ­ման» պատ­մու­թյու­նը։ (Բռ­նա­զավ­թու­մը չա­կեր­տում եմ, զի ա­ռանձ­նատ­նե­րը, տվյալ­նե­րիս հա­մա­ձայն, կա­ռուց­վել և կա­ռուց­վում են օ­րի­նա­կա­նու­թյան սահ­ման­նե­րում, այ­սինքն «օ­րի­նա­վոր» ձևով հո­ղա­հատ­կա­ցում է կա­տար­վել Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նի կող­մից)։

Ե­կե­ղե­ցի­ներն ա­վան­դա­բար կա­ռուց­վում են որևէ մե­ծա­հա­րուս­տի հո­վա­նա­վո­րու­թյամբ կամ հա­վա­տա­վոր հո­տի հան­գա­նա­կու­թյամբ։

Մե­ծա­հա­րուստ հո­վա­նա­վոր­նե­րը մինչ օրս ան­հայտ բա­ցա­կա­յող են։
Մինչ այժմ հան­գա­նա­կու­թյուն չի կա­տար­վել։

Ա­ջափ­նյա­կի շատ բնա­կիչ­ներ այ­սօր պատ­րաստ են հան­գա­նա­կու­թյամբ սա­տա­րե­լու «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­մա­նը։ Սա­կայն պարզ չէ, ար­դյոք հնա­րա­վո՞ր է «Սուրբ խա­չի» կա­ռու­ցու­մը։ Հար­ցը հիմ­նա­վոր պա­տաս­խան է են­թադ­րում։

Պա­տաս­խա­նո­ղի դե­րում են «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նա­խա­ձեռ­նող­նե­րը (2007-ին Ա­ջափ­նյա­կի թա­ղա­պե­տը Ռու­բեն Հով­սե­փյանն էր), Երևա­նի քա­ղա­քա­պե­տա­րա­նը և Ա­րա­րա­տյան հայ­րա­պե­տա­կան թե­մը։

Վրեժ Ա­ՌԱ­ՔԵ­ԼՅԱՆ

Հ. Գ. Ան­չափ հե­տաքր­քիր է, թե ար­դյոք գոր­ծու՞մ է «Սուրբ խաչ» ե­կե­ղե­ցու կա­ռուց­ման նպա­տա­կով ստեղծ­ված հիմ­նադ­րա­մը։ Հիմ­նադ­րա­մի հաշ­վում ե­ղե՞լ են ինչ-ինչ գու­մար­ներ։

Աղբյուր՝ Irates.am

Լրահոս
Կարպիս Սուրենյան. Մայրենի լեզու և թարգմանություն Վրեժ Իսրայելյան․ Ես, մուսան և անդունդը Մենք մեր երկ­րում պե­տա­կան մա­կար­դա­կով վտան­գում ենք հա­յե­րե­նը «Վկայություններ կան, որ կարևոր որոշումներ կայացնելիս մեր պետության ղեկավարները պարտադիր առանձնազրույց են ունեցել այս կամ այն գրողի հետ» Գոհար Գասպարյանի անվան մեներգիչների համահայկական մրցույթը Դիարբեքիրի կիսաավեր հայկական եկեղեցին ոչնչանալու վտանգի տակ է. Ermenihaber Գրքի Երևանյան փառատոնի մեկնարկը՝ շուտով Օրհ­նե­ցե՛ք ձեզ հա­լա­ծող­նե­րին, օրհ­նե­ցե՛ք և մի՛ ա­նի­ծեք Մոսկվայում ավարտվեց հայոց թեմի քահանաների տարեկան ժողովը «Հույսդ դիր Աստծո վրա և բարիք գործիր» Ներկայացվելու են այն գծագրերը, որոնք Արտոն տրամադրել էր ինձ, և որոնք երբևէ չեն ցուցադրվել.Վահան Արծրունի. Ռուբեն Հովսեփյան. «Արագիլները վերադարձան» Եղիշե Չարենց. Ես այն չեմ այլևս Նկարիչ. Բենքսիի աշխատանքն աճուրդում վաճառում են անօրինական «Ով որ ձեր մեջ փոքրագույնն է, նա է մեծ» Օշականի Ս. Մեսրոպ Մաշտոց եկեղեցու որմնանկարը վերականգնվում է Յուրի Դավթյանը պարգևատրվել է «Հայրենիքին մատուցած ծառայությունների համար» 1-ին աստիճանի մեդալով Վահե ՔԱՉԱ. Փարիզեան պատկերներ Արվեստագետները կհարգեն քանդակագործ Արտո Չաքմաքչյանի հիշատակը նրան նվիրված համերգային ծրագրով Միայն հայ կոմպոզիտորների գործեր՝ Ջազ նվագախմբի համերգին Ո՛չ, ա­սում եմ ձեզ, սա­կայն, ե­թե չա­պաշ­խա­րեք, ա­մենքդ էլ նույն­պես պի­տի կոր­չեք Ռոման Պոլանսկու ֆիլմի պրեմիերան չի կայացել Վիլյամ Սարոյան. Հանճարը Էրմիտաժում Լեոնարդո դա Վինչիի կտավին փոխարինել է Բոտիչչելիի «Տիրամոր» պատկերը Վահագն Մուղնեցյան. «Ժպտա, երկինք» Հովհան Մանդակունի. Աղքատներին մխիթարելու մասին «Թռիչք կկվի բնի վրայով»՝ հայկական բեմում ԿԳՄՍ նախարարության պարզաբանումը Դալմայի այգու տարածքում 16-17 դդ քանդված գինու հնձանի վերաբերյալ Քրիստոնյաներին սպանել են մուսուլմանները, հայերը դարձել են ցեղասպանության զոհերի մարմնացումը Ռոբերտ Ամիրխանյանի ծննդյան օրն է Ռուբեն Հովսեփյան. Նռներ Թադևոս Տոնոյան․ Հողերկպագու անձս Դե­մոկ­րա­տա­կան օ­րենք­նե­րը կյան­քը խեղ­դող փշա­լա­րեր են Ամենահաջողակ դերասանուհիները Հան­րա­հայտ և ան­հայտ Նի­կո­ղա­յո­սը Ողորմության մասին Ռոբերտ Ամիրխանյանի 80-ամյակի առթիվ կկազմակերպվեն համերգներ «Ա­րամ Խա­չատ­ր­յա­նը մեծ ներդ­րում է ու­նե­ցել Հա­յաս­տա­նի և հա­մաշ­խար­հա­յին մշա­կու­թա­յին կյան­քում» Հայ ջութակահարուհին դարձել է «Դեբյուտների համագործակցություն» երիտասարդական մրցանակի դափնեկիր Վարդան Հակոբյան. Ապրում ենք՝ որպես հիշողությունը մեզնից առաջ ապրածների
website by Sargssyan