USD
EUR
RUB

Կրոնական դասավանդությունը Գերմանիայի հանրակրթական դպրոցներում կամ կրկին «Հայ Եկեղեցու պատմություն» դասաժամի մասին

 

Այս օրերին ոմանք կրկին փորձեցին բուռն աղմուկ բարձրացնել Հայաստանի դպրոցներում «Հայ Եկեղեցու Պատմություն» առարկայի դասավանդման շուրջ։ Արտահայտվեցին զանազան «հեղինակավոր» կարծիքներ։ Դեմ եղողները իրենց տեսակետը հիմնավորեցին շատ հաճախ համաշխարհային առաջադեմ երկրների փորձով։ Մի փոքր ավելի համեստները բավարարվեցին միայն եվրոպական երկրներով։

Ես այնքան գրագետ ու աշխարհաճանաչ մարդ չեմ, որ կարողանամ կամ ինձ իրավունք վերապահեմ ողջ աշխարհն ու Եվրոպան վկայակոչել։ Ուստի բավարարվում եմ միայն Գերմանիայով։ Մի քիչ գերմաներեն գիտեմ ու մի կես դար է այս երկրում եմ ապրում ու գործում։

Հուսամ չեմ սխալվում, որ Գերմանիան աշխարհի ամենաառաջադեմ ու աշխարհիկ-ժողովրդավար երկրներից մեկն է։ Պետությունն ու Եկեղեցին էլ բաժանված են իրարից, կրթությունն էլ աշխարհիկ է։ Բայց արի ու տես, որ էս աշխարհիկ պետության աշխարհիկ կրթություն ունեցող պետական դպրոցներում «Կրոնի դասը» պատկանում է կանոնավոր, չասելու համար՝ պարտադիր դասավանդվող առարկաների թվին։ Ուշադրություն դարձրեք՝ «Կրոնի դասը», ոչ թե՝ «Կրոնների պատմությունը» կամ «Կրոնների ուսումնասիրությունը»։ Եւ այդ «Կրոնի դասը» դասավանդում են Եկեղեցու կողմից վկայված ուսուցիչները կամ նաեւ հոգեւորականներ։ Դասագրքերը կամ դասավանդման նյութերը պատրաստվում են տվյալ Եկեղեցու ուսմունքին համաձայն եւ բնականաբար համաձայնեցվում համապատասխան նահանգի կրթության նախարարության հետ։

Եւ քանի որ Գերմանիայում գործում են հիմնականում երկու մեծ հարանվանություններ՝ կաթողիկե եւ բողոքական, ըստ այդմ դասավանդվում են ընդհանրապես այդ երկու եկեղեցիների կողմից հրամցվող «Կրոնի դասեր»՝ կազմված ըստ այդ եկեղեցիների ուսմունքի եւ դավանության։ Հաճախ նույն դպրոցում դասավանդվում են թե՛ մեկը եւ թե՛ մյուսը։ Եւ ծնողներն էլ իրավասու են ընտրելու, թե իրենց երեխան կաթոլիկ թե բողոքական կրոնի դասավանդության հաճախի։ Կրոնի դասավանդությունը ամբողջությամբ ֆինանսավորվում է պետության կողմից։

Մնացած կրոնների կամ հարանվանությունների հետեւորդներն օրենքով տեսականորեն եւ երբեմն նաեւ գործնականորեն հնարավորություն ունեն աշխարհիկ պետական դպրոցներում պետական ֆինանսավորմամբ կազմակերպել իրենց ուսմունքին համապատասխան կրոնի դաս, սակայն պետք է ապահովեն որոշակի պայմաններ։ Հիմնական պայմաններից մեկը նույն դպրոցում որոշակի թվով աշակերտների գոյությունն է։ Այսպես օրինակ՝ Գերմանիայի տարբեր նահանգներում կան մի շարք պետական դպրոցներ, որտեղ դասավանդվում են հույն-ուղղափառ կամ ասորի-ուղղափառ կրոնի դասեր, որոնց ֆինանսավորումը ստանձնում է պետությունը։

Քանի որ Գերմանիայում կրթական հարցը համագերմանական չէ, այլ կանոնակարգվում է երկրամասային օրենսդրությամբ, գերմանական երկրամասերը գրեթե ամբողջությամբ ազատ են տնօրինելու եւ կանոնակարգելու կրթական հարցերը: Ստորեւ ներկայացնեմ այդ նահանգներից մեկի՝ Գերմանիայի Հյուսիս-Հռենոսյան Վեստֆալիա Երկրամասի կրթական օրենքը դպրոցներում կրոնական կրթության վերաբերյալ:

Եւ այսպես.

1. Կրոնական դասընթացը կամ դասաժամը հանրակրթական դպրոցներում համարվում է կրթական ծրագրի կանոնավոր առարկա եւ դասավանդվում է համաձայն տվյալ Եկեղեցու կամ կրոնական կազմակերպության ուսմունքի եւ հիմնարար սկզբունքների: Դասընթացը վերահսկվում է պետական համապատասխան մարմնի կողմից: Դասավանդման իրավական հիմքերը կանոնակարգվում են երկրամասային օրենսդրությամբ, ինչպես նաեւ Պետության եւ Եկեղեցիների միջեւ կնքված համապատասխան համաձայնագրերով:

2. Հյուիս-Հռենոսյան Վեստֆալիայում բացի կաթոլիկ եւ ավետարանական կրոնական դասընթացից այսօր կազմակերպվում են նաեւ հրեական, հույն-ուղղափառ եւ ասորի-ուղղափառ կրոնական դասաժամեր: Ուսուցիչներն իրենց ամսավճարները ստանում են երկրամասային բյուջեից:

3. Երկրամասային որեւէ հանրակրթական դպրոցում հնարավոր է կազմակերպել կրոնական դասաժամ, եթե տվյալ դպրոցում սովորում են վերը նշված հարանվանությունների առնվազն տասներկու աշակերտ: Եկեղեցիների հովանու ներքո գործող հանրակրթական դպրոցներում գործում են հատուկ կանոնակարգեր:

4. Կրոնական դասերը դասավանդվում են ուսուցիչ-ուսուցչուհիների եւ կամ հոգեւորականների կողմից: Եկեղեցական ղեկավարությունը կամ նրանց լիազոր ներկայացուցիչները իրավունք ունեն ստուգել դասաժամերի բովանդակությունը:

5. Կրոնի դասը դասավանդվում է այնպիսի ուսուցիչների կողմից, ովքեր ունեն համապատասխան ուսում եւ եկեղեցիների կողմից տրված որակավորման հատուկ հաստատագրեր կամ արտոնագրեր: Եթե համապատասխան եկեղեցին զրկում է անձին այդ արտոնագրից կամ տվյալ անձը հաստատագիրը վերադարձնում է, ուրեմն նա այլեւս լիազորված չէ շարունակել դասավանդումը: Ոչ մի ուսուցչի չի կարելի պարտադրել, որպեսզի նա կատարի կրոնական դասավանդություն, եթե նա անգամ ունի համապատասխան ուսում եւ որակավորում:

6. Եթե չգտնվի պետական կրթական հաստատություններում համապատասխան ուսում ստացած ուսուցիչ-ուսուցչուհի, կրոնի դասը կարող է դասավանդվել նաեւ հոգեւորականների եւ կամ եկեղեցիների կողմից պատրաստված աշխարհական ուսուցիչների կողմից: Նրանք պարտավոր են ունենալ սակայն պետական արտոնագիր: Որպէս դպրոցի ուսուցչական կազմի անդամ նրանք ուսումնական խորհրդի (կոլեգիումի) անդամ են եւ ենթարկվում են դպրոցական կարգ ու կանոնին, այնքանով որ դրանք կիրառելի են իրենց համար: Նրանք մասնակցում են նաեւ մանավանդ կրոնական հարցերով կազմակերպված համաժողովներին:

Կրոնական դասավանդության բոլոր հարակից հարցերը կանոնակարգվում են Պետության եւ Եկեղեցիների միջեւ կնքված հատուկ համաձայնագրերով:

Աղբյուր՝ Ter-hambardzum.net

Լրահոս
Սարոյանի տուն-թանգարանում տեղի է ունեցել նոր հոլոգրամի առաջին ցուցադրությունը Գլխուղեղի վիրահատության ժամանակ կինը ջութակ է նվագել Սիրո խոստովանություն Թումանյանին. Ռուսական թատրոնում բեմ կբարձրանա «Քաջ Նազար» ներկայացումը «Նկարն էլ իր կյանքն ու­նի, չես կա­րող փա­կել ար­վես­տա­նո­ցում, միայն ինքդ տես­նել» Ջազ նվագախումբը կներկայացնի գերշվինյան ինքնատիպ երեկո Սաղմոս ՃԻԲ Մատթեոս Զարիֆյան. Լեռներն իմ երազիս Փրկու­թ­յու­նը յոթ կնի­քով կնք­ված չէ Կոմիտաս․ Աստվա՜ծ իմ Դանիել Վարուժան․ Հասուն արտ Վարդանանք՝ մեր վերածնունդի գրաւականը Take On Me. նորվեգական խմբի հիթը դարձել է 80-ականների երկրորդ երգը, որը 1 մլրդ դիտում է հավաքել YouTube-ում Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը 2020-ի առաջին համերգին կհնչեցնի Բեթհովենի, Մոցարտի և Նիլսենի գործերը Վարդանանց տոնի քարոզ Իրանահայ մաեստրո Լորիս Ճգնավորյանը երաժշտություն է գրել՝ ի հիշատակ ուկրաինական ինքնաթիռի վթարի զոհերի «Մոնա Լիզայի» վրայի ճաքերը պաշտպանում են կտավը Պատմական դեմքեր, որ բանտում կլինեին, եթե ապրեին Նոր Հայաստանում Մահացել է ՀՀ ժողովրդական արտիստ, դիրիժոր Յուրի Դավթյանը Բեռլինի հոբելյանական կինոփառատոնը մեկնարկում Է «Սելինջերի իմ տարին» դրամայի ցուցադրությամբ Վախճանվել է Երվանդ Մանարյանը Վահագն Դավթյան․ Ժամ Հայտնության Հովհաննես Թումանյան․ Գութանի երգը Կոմիտաս. Բուսաբարև Հայկական կինոժառանգությունը ներկայացվելու է ամերիկյան հանդիսատեսին Հայտնի հայ նկարիչներն ի աջակցություն Չինաստանի ստեղծել են միասնական կտավ Նոր հրատարակություն Կանադայից մինչև Չինաստան. տարվա լավագույն բնապատկերային լուսանկարները՝ Insider-ի ֆոտոշարքում Սուրբ Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օր «Ամստերդամի կենտրոնական գրադարանում բացվելու է հայկական հավաքածու»․ Հրաչյա Սարիբեկյան Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան օրն է Բրեքսիթից հետո Հունաստանը Բրիտանիայից պահանջում է վերադարձնել Էլգինի մարմարե արձանները Թումանյանի թանգարանը հետաքրքիր նախաձեռնություններով տոնեց գրողի 151- ամյակը «Գարնանային ջազ երեկո»՝ Երևանում և մարզերում 500 տարվա մեջ առաջին անգամ Վատիկանում Ռաֆաել Սանտիի էսքիզներով միանգամից 10 գոբելեն աշխատանքներ ներկայացվել են ցուցադրության «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. Մեր նախնիները գիրքը գանձ են համարել Համո Սահյան. Անունդ տալիս Կոմիտաս․ Խաչյալին Հետազոտությունը բացահայտել է, որ Փենսիլվանիայի թանգարանում պահվող վիճահարույց կտավն իրականում պատկանում է Ռեմբրանտի վրձնին Կցուցադրվեն ավետարանական թեմայով մանրանկարներ Սոնա Արշունեցի. Արարատն է իմ խոսքերի գեթ վկան
website by Sargssyan