USD
EUR
RUB

«Կոմիտասյան գոհարները ոչ ոք չի խլի, եթե ինքներս չկորցնենք դրանք»

 

ԵՐԵՎԱՆ, 30 ՆՈՅԵՄԲԵՐԻ, Aravot.am: Օպերային երգչուհի Վարսենիկ Ավանյանի հետ մեր հանդիպման առիթը Youtube-ում նոյեմբերի կեսերին տեղադրված «Քարեղեն երաժշտություն» ֆիլմն էր, որը ներկայացնում էր երգչուհու արտասահմանյան ելույթներից մեկը՝ «համեմված» հայկական ճարտարապետական կոթողներով, այդ թվում՝ Գառնու տաճար, Սեւանավանքի Սուրբ Առաքելոց եւ Սուրբ Աստվածածին եկեղեցիներ: Ֆիլմում կան պատկերասրահում նկարահանված կադրեր: Նկարներից ու քանդակներից ճանաչելի են Նիկողայոս Նիկողոսյանի աշխատանքները: Տեսաֆիլմը սկսվում է երգչուհու հյութեղ մեցցո սոպրանոյով հնչող Կոմիտասով:

«Առավոտի» հետ հանդիպման ժամանակ Վարսենիկ Ավանյանը հայտնեց, որ ֆիլմի հեղինակը ռեժիսոր, օպերատոր Եվգենի Բենինն է, նկարահանումներն արված են հայ ճանաչված նկարչի ու քանդակագործի մոսկովյան Niko պատկերասրահում:

Երգչուհին վերջին շրջանում հաճախ է հանդես գալիս մենահամերգներով: Մասնագետներն ու հանդիսատեսը հատկապես տպավորված են նրա մեկնաբանմամբ ֆրանսիական եւ գերմանական ծրագրերով: Միայն այս տարի նա ունեցել է 7 մենահամերգ՝ նվիրված Կոմիտասի ծննդյան 150 եւ Ավետ Տերտերյանի 90-ամյա հոբելյաններին: Կամերային երեկոներից 4-ը կայացել են Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Կլայպեդայում եւ Վիլնյուսում: Վերադարձից հետո էլ օրերս Վարսենիկ Ավանյանը նույն ծրագրով հանդես եկավ ՀԲԸՄ-ի դահլիճում:

Երգչուհին Ելենա Օբրազցովայի կենտրոնում Կարինա Պողոսբեկովայի հետ

Ներկայացնելով արտասահմանյան մենահամերգները, արվեստագետը նշեց, որ մերձբալթյան համերգներին աջակցել են կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունը, ինչպես նաեւ Մերձբալթյան երկրներում Հայաստանի դեսպանությունը: «Մերձբալթյան համերգներին ինձ ուղեկցում էին անակնկալներ, ավելի ճիշտ՝ հպարտության առիթներ: Կլայպեդայում եւ Վիլնյուսում ինձ նվագակցող կոնցերտմայստերիցս՝ Նարա Ստեփանյանից, որը Երեւանից տեղափոխվելուց հետո գործունեություն է ծավալել Կլայպեդայի երաժշտական ակադեմիայում եւ երաժշտական թատրոնում, տեղեկացա, որ որդին՝ Արամ Մուրադյանը, նվաճել է ուշուի աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը: Կլայպեդայի ֆրանցիսկյան եկեղեցում ունեցած երեկոյի ավարտին էլ հոգեւոր հայրը՝ եղբայր Բենեդիկտը, ներկայացրեց հայերենից իր թարգմանությամբ Նարեկացու «Մատյան որբերգության»-ը: Կոմիտասից ու Տերտերյանից բացի, ներկայացրի նաեւ Էդվարդ Աբրահամյանի ռոմանսներից եւ հոգեւոր երաժշտություն: Հանդիսատեսի, այդ թվում մասնագետների ջերմ ընդունելությունից արդեն որերորդ անգամ համոզվեցի, որ ես հզոր մշակույթ կրող ազգի ներկայացուցիչ եմ»,- հայտնեց մեր զրուցակիցը: Հավելեց նաեւ, թե մերձբալթյան համերգներին մասնակցություն է ունեցել Վիլնյուսի օպերային թատրոնի մեներգիչ Ստեփոնաս Զոնիսը:

Ստեփոնաս Զոնիսի եւ Նառա Ստեփանյանի հետ

Սանկտպետերբուրգյան եւ մոսկովյան համերգների առիթով էլ նշեց, որ Երեւան վերադառնալուն պես իրեն զանգահարել է երաժշտագետ Օլեսիա Բոբրիկը եւ շուրջ 2 ժամ խոսել կոմիտասյան երաժշտության մասին, որակելով այն ոչ եվրոպական, ոչ էլ արեւելյան, այլ, մասնագետի խոսքերով՝ «էլեգանտ»: Երգչուհին ափսոսանքով փոխանցեց երաժշտագետի հետեւյալ միտքը՝ «շատ եմ շրջագայում, բայց հիմա մոտս մեծ զարմանք է, թե ինչու աշխարհում Կոմիտաս չի հնչում, կամ գուցե հնչում է, ես չեմ հանդիպել…»:

Անդրադառնալով Մոսկվայում նկարահանված ֆիլմին, մանրամասնեց, թե Niko պատկերասրահում կայացած համերգի առիթով աջակցություն է ստացել Նիկողայոս Նիկողոսյանի դուստր եւ արվեստագետի պատկերասրահի տնօրեն տիկին Գայանեից: Եվ Մոսկվայում, եւ Սանկտ Պետերբուրգում Ելենա Օբրազցովայի մշակույթի կենտրոնում կայացած մենահամերգներին իրեն նվագակցել է մեր հայրենակից, Մոսկվայի Չայկովսկու անվան պետական կոնսերվատորիայի դասախոս Կարինա Պողոսբեկովան: Մեր զրուցակիցը հատուկ շնորհակալություն հայտնեց կոմպոզիտոր Ստեփան Ռոստոմյանին, որը մինչ արտասահմանյան շրջագայությունը իրեն «զինել է» կոմիտասյան այնպիսի տեղեկություններով, որոնց, երգչուհու պնդմամբ՝ չենք հանդիպի Վարդապետին նվիրված որեւէ աշխատության մեջ: Ասաց նաեւ, թե կայացած 4 երեկոներից 3-ը վարել է ինքը, իսկ վիլնյուսյան մենահամերգը՝ Մերձբալթյան երկրներում ՀՀ դեսպան Տիգրան Մկրտչյանը:

«Ինձ այսօր իսկապես տանջում է ռուսաստանցի երաժշտագետի զարմանքը, թե ինչու աշխարհում մինչ օրս ինքը կոմիտասյան երաժշտության չի հանդիպել: Գուցե անհրաժեշտ է էլ ավելի լծվել Կոմիտաս քարոզելուն: Պարզ է՝ կոմիտասյան գոհարները մեր ձեռքից ոչ ոք չի խլի, եթե ինքներս չկորցնենք դրանք… Ունեցել ենք, չէ՞, Տիգրան Մեծ, Ծովից ծով Հայաստան… Ո՞ւր է հիմա… Ախր Կոմիտասի վաստակը ազգային վերածննդի դարաշրջանի գեղարվեստական գաղափարների կուտակումն է, դրանց մարմնավորման կենսունակ ձեւերի հայտնաբերումը: Եվ նա հիմնվելով մեր երաժշտության խոր ու բազմակողմանի ուսումնասիրության վրա, առաջ քաշեց հայ երաժշտության ինքնուրույնության կարեւոր թեզը եւ իր բազմաբնույթ գործունեությամբ հիմնադրեց ազգային դասական երաժշտությունը, ընդ որում՝ կանխանշելով նրա հետագա զարգացման ուղիները»,- հայտնեց մեր զրուցակիցը:

Սամվել ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Լրահոս
Ամփոփվեց մանկագիրների և նկարազարդողների մրցույթը. ներկա էր Նունե Սարգսյանը «Պատգամ» հոբելյանական երեկո՝ նվիրված Սոս Սարգսյանի ծննդյան 90-ամյակին Եղիշե Չարենց. Այրած երգեր Կոմիտասյան հոբելյանական համերգ Հռոմում Համո Սահյան․ Ես կուզեի․․․ Սուրբ Հակոբ Մծբնեցի հայրապետ. հոգեշահ քարոզիչը «Ավետիսը» աշխարհահռչակ դաշնակահարին հրավիրել է Երեւան Հովհննես Երանյան․ Գորտը, կամ սցենար նկարահանված ֆիլմի համար Վիլյամ Սարոյան. Այդ օրը Հայաստան են ժամանում միջազգային կինոարտադրության ոլորտում փորձառու և անվանի կինոգործիչներ 44 000 տարվա պատմություն. Ինդոնեզիայում հայտնաբերվել են մարդկանց կողմից արված հնագույն որմնանկարները Երևանի պետական կամերային երգչախումբը վեցերորդ համերգով ամփոփեց Կոմիտասին նվիրված ելույթները Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ողջունել է ԱՄՆ Սենատի բանաձևը Հայոց Ցեղասպանության վերաբերյալ Ամանորի տոներին մի շարք թատրոններ ու թանգարաններ կաշխատեն «Պետք է գնա­հա­տել, սի­րել մեր կող­քին ապ­րող կոմ­պո­զի­տո­րին» «Ինչ ցան­կա­նում եք, որ մար­դիկ ձեզ ա­նեն, նույնն էլ դուք ա­րեք նրանց» Աղոթքը «դատ է դատաստանից առաջ» Չաքմաքչյանի «Քայլող մարդը» հնարավոր է տեղադրվի Հյուսիսային պողոտայի՝ Աբովյան փողոցին հարող տարածքում Թումանյանը՝ հայերեն և վրացերեն. Թբիլիսիում լույս է տեսել միանգամից երեք գիրք Մաքսիմ Վենգերով. Հայաստանը գալը նշանակալի և հաճելի իրադարձություն է Հովհաննես Թումանյան. Երկինք ու երկիր Սամվել Սևադա․ Ահա և վերջի սկիզբը․․․ Յուսուպ Ռազիկովի «Սուսերով պար» ֆիլմի հայաստանյան մեծ պրեմիերան՝ վաղը Օրհնեցե՛ք Տիրոջ անունը Տիրոջ տանը գտնվողներ «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. Ո՞րն էր Չարենցի ու Բակունցի միջեւ տարաձայնության պատճառը Ջութակահար Դիանա Ադամյանը՝ «Համագործակցության դեբյուտներ» միջպետական մրցանակի դափնեկիր Հովհաննես Երանյան. Երեք ամիս հետո Պոլսոյ Պատրիարք դառնալու աւելի մեծ հնարաւորութիւն ունի Սահակ Սրբազան Մաշալեանը Պարույր Սևակ․ Լույսի աղբյուրը Երանելի Մայր սուրբ Թուրքիոյ Հայոց 85-րդ Պատրիարքի ընտրութեան առաջին քայլը. մամլոյ հաղորդագրութիւն Հայտնի են «Ոսկե գլոբուսի» անվանակարգորդները «Լավագույն օտարերկրյա ֆիլմ» կատեգորիայում Հաջորդ տարի Արցախում կանցկացվի «Թատերական Արցախ» փառատոն. Հակոբ Ղազանչյան Օծվել է Ներքին Գետաշեն գյուղի Ս.Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին «Իմ հայկական անունը Միքայել է». Երևանում ծնված Էրմիտաժի տնօրենը ռուսական հեռուստատեսությանը ներկայացրել է Երևանը Հռոմում ներկայացվել է «Կորսված Հայաստան. ճամփորդություն մի ժողովրդի հիշողության մեջ» գիրքը Հայ ընթերցողին է ներկայացվել Շառլ Ազնավուրի «Մեղմ շշուկով» գիրքը «Հայրենիքի և ընտանիքի գաղափարները Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի հրատարակություններում» գիտաժողով Մայր Աթոռում Չարենցն ու Կոմիտասը Կարսում բացվել է «Անի. Քարե պոեզիա» խորագրով ցուցահանդեսը, Կարո Փայլանը կոչ է արել «անպայման այցելել»
website by Sargssyan