USD
EUR
RUB

«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. Ո՞րն էր Չարենցի ու Բակունցի միջեւ տարաձայնության պատճառը

 

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «20-րդ դարասկզբին հայագիտության ամենահրատապ խնդիրներից է եղել գրական լեզվի ձեւավորման հարցը։ Ամենուր՝ պարբերական մամուլի էջերում, Հայ գրողների կովկասյան ընկերության ամբիոնում ծավալվեն են գրական ասուլիսներ, բանավեճեր, որոնց նյութը բառապաշարի հարստացման աղբյուրների, գրական լեզվի մեջ փոխառությունները, բարբառային արտահայտությունները որչափ եւ ինչպես գործածելու հարցերն էին։

Բանասիրական գիտությունների դոկտոր Սուսաննա Հովհաննիսյանը «ՀՀ»-ի հետ զրույցում նկատում է` խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո այդ խնդրներն արծարծվեցին, մասնավորապես, Ե. Չարենցի եւ Ա. Բակունցի բանավոր ու գրավոր ելույթներում։

Բանավեճի նյութը, մասնավորապես, Թումանյանի լեզուն է եղել, նրա կենսունակության ու ապագայի հետ կապված խնդիրները։ Ըստ Տերյանի՝ Թումանյանի լեզուն ապրել էր զարգացում՝ խրթին բարբառաբանություններով լեզվից կանգնել է «ուղիղ ճանապարհի վրա»։ Իսկ Չարենցը «Թումանյանի լեզուն» բնորոշում էր որպես «գյուղական ինտոնացիա» ունեցող գավառական բառերի ու գրական լեզվի միաձուլվածք, որը «պատմականորեն դատապարտված է մահվան»։ Իբրեւ հակադրություն Չարենցի այս տեսակետի՝ Բակունցը դարձյալ վկայակոչում է Տերյանին, ով վստահեցնում է, թե «Թումանյանը իր լեզուն հասցրել է այն բյուրեղանման պարզության, որը նրան մոտեցնում է Պուշկինին, եւ որը նրա գերագույն արժեքներից մեկը պիտի համարվի»։ Գրականագետի հիշատակմամբ` Բակունցն ընդգծում է նաեւ Թումանյանի հռչակավոր «էս ու էն»-ի մասին տերյանական այն ձեւակերպումը, թե դրանք «այս ու այնի հանդեպ մեր գրականության մեջ առանձին բարբառների գործածության վերջին զինվորներն են, վերջին բերդերն են եւ … շատ խարխուլ ու անհաստատ բերդերը»։

Ս. Հովհաննիսյանի խոսքով` Բակունցը հակադրվում է Թումանյանի լեզվին տված թե՛ Չարենցի, թե՛ Տերյանի գնահատականներին...»:

Նյութն ամբողջությամբ կարդացեք թերթի այսօրվա համարում:

Լրահոս
Ծիրանահասցե իմ փշոտ երկիր, Հանրապետական մաղթանքի ընթացքում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդես եկավ ուղերձով ՈՒմ շատ է տր­ված, նրա­նից ա­վե­լին կպա­հանջ­վի Սաղմոս ՃԽԹ Հոգևորականները, ինչպես միշտ հայոց բանակի և զինվորի կողքին են. Տեր Վահրամ Սաթի Սպիվակովա. Այս պատերազմում մենք պաշտպանում ենք մեր ժողովրդին, մեր արժանապատվությունը, մեր ազատությունը Զահրատ․ Իր աչքերը Վահագն Դավթյան. Իմ մայրենի, իմ բարբառ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանձնարարականներ տվեց Արցախում տիրող իրավիճակի առնչությամբ Ուխտի օրհնյալ օրը եկեղեցու համայնքն ու հոգևոր դասը նշեց նաև Տեր Վահանի քահանայական ձեռնադրության տասնհինգ ամյակը Քրիստոնեության ապրեցնող ուժը Արամ Խաչատրյանը երբեք չի հանդիպել Սալվադոր Դալիի հետ «Օսկար»-ի առաջադրվելու համար Հայաստանի կողմից կներկայացվի Արման Նշանյանի «Սողոմոնի երգերը» ֆիլմը Մատթեոս Զարիֆյան․ Շքեղ օրհաս Կոմիտասի ձայնը Կոմիտաս․ Կյանք Հայերեն ձեռագրերի մայր ցուցակը «Կոմիտաս․․․» առցանց բեմադրություն Առաջին անգամ Կոմիտասի ծննդավայրի պաշտոնական տարեգրքում տեղեկություն է ներառվել Կոմիտասի մասին Գերմանիայում 1500 տարի առաջ ապրած գերմանացի լորդի դամբարան է հայտնաբերվել (լուսանկարներ) Վարագա Սուրբ Խաչ Կայացավ Կոմիտասի 151-ամյակին նվիրված «Անուշ. անավարտ օպերա» ֆիլմի պրեմիերան Եղիշե Թադևոսյանի 150-ամյակին` հոբելյանական փառատոն «Արմենիա» 4-րդ միջազգային փառատոնը երաժշտասերներին է ներկայացնում մեծահամբավ արտիստների «Արմենիա» փառատոնի փակմանը հանդես կգա Բեռլինի ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի գլխավոր կլարնետահարը Մատթեոս Զարիֆյան. Ճերմակ գիշեր Վահան Սաղաթելյան. Արնախաչ «Մաեստ­րո Քո­չար» պու­րա­կը Ա­լեք­սանդր Թա­մա­ն­յա­նի թի­կուն­քում Իսպանացի լուսանկարիչը բացահայտել է շքեղ լուսանկարներ ստանալու գաղտնիքները (լուսանկարներ) Սուրբ «սպասավորներն» ու «պաշտպանները» Ագահություն «Կան­թեղն ան­տա­ռում՝ Հա­ղար­ծին» Հայաստանի պետական ֆիլհարմոնիայի տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար է նշանակվել Արտյոմ Նաղդյանը Բոտիչելիի հազվագյուտ կտավը կվաճառվի Sotheby's աճուրդու «Միշտ հնարավոր է ելք գտնել՝ առանց ընկճվելու» Ջիվան Ավետիսյանի «Դրախտի դարպասը» ֆիլմի համաշխարհային պրեմիերան կկայանա Մոսկվայի կինոփառատոնում «Հն­չեց կրա­կո­ցը, և մարդն այլևս չկա» Ռուսական արվեստի թանգարանի այցելուները կհայտնվեն Բորիս Գրիգորևի կտավում VR տեխնոլոգիայի միջոցով Իր հետ­մա­հու ա­զա­տամ­տու­թ­յու­նը կի­սեց Սեն գե­տի ա­լիք­նե­րի հետ Մատթեոս Զարիֆյան․ Խնդրանք
website by Sargssyan