USD
EUR
RUB

«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. Ո՞րն էր Չարենցի ու Բակունցի միջեւ տարաձայնության պատճառը

 

ԵՐԵՎԱՆ, 10 ԴԵԿՏԵՄԲԵՐԻ, ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «20-րդ դարասկզբին հայագիտության ամենահրատապ խնդիրներից է եղել գրական լեզվի ձեւավորման հարցը։ Ամենուր՝ պարբերական մամուլի էջերում, Հայ գրողների կովկասյան ընկերության ամբիոնում ծավալվեն են գրական ասուլիսներ, բանավեճեր, որոնց նյութը բառապաշարի հարստացման աղբյուրների, գրական լեզվի մեջ փոխառությունները, բարբառային արտահայտությունները որչափ եւ ինչպես գործածելու հարցերն էին։

Բանասիրական գիտությունների դոկտոր Սուսաննա Հովհաննիսյանը «ՀՀ»-ի հետ զրույցում նկատում է` խորհրդային կարգերի հաստատումից հետո այդ խնդրներն արծարծվեցին, մասնավորապես, Ե. Չարենցի եւ Ա. Բակունցի բանավոր ու գրավոր ելույթներում։

Բանավեճի նյութը, մասնավորապես, Թումանյանի լեզուն է եղել, նրա կենսունակության ու ապագայի հետ կապված խնդիրները։ Ըստ Տերյանի՝ Թումանյանի լեզուն ապրել էր զարգացում՝ խրթին բարբառաբանություններով լեզվից կանգնել է «ուղիղ ճանապարհի վրա»։ Իսկ Չարենցը «Թումանյանի լեզուն» բնորոշում էր որպես «գյուղական ինտոնացիա» ունեցող գավառական բառերի ու գրական լեզվի միաձուլվածք, որը «պատմականորեն դատապարտված է մահվան»։ Իբրեւ հակադրություն Չարենցի այս տեսակետի՝ Բակունցը դարձյալ վկայակոչում է Տերյանին, ով վստահեցնում է, թե «Թումանյանը իր լեզուն հասցրել է այն բյուրեղանման պարզության, որը նրան մոտեցնում է Պուշկինին, եւ որը նրա գերագույն արժեքներից մեկը պիտի համարվի»։ Գրականագետի հիշատակմամբ` Բակունցն ընդգծում է նաեւ Թումանյանի հռչակավոր «էս ու էն»-ի մասին տերյանական այն ձեւակերպումը, թե դրանք «այս ու այնի հանդեպ մեր գրականության մեջ առանձին բարբառների գործածության վերջին զինվորներն են, վերջին բերդերն են եւ … շատ խարխուլ ու անհաստատ բերդերը»։

Ս. Հովհաննիսյանի խոսքով` Բակունցը հակադրվում է Թումանյանի լեզվին տված թե՛ Չարենցի, թե՛ Տերյանի գնահատականներին...»:

Նյութն ամբողջությամբ կարդացեք թերթի այսօրվա համարում:

Լրահոս
Վիլյամ Սարոյան․ «Ամերիկացի մեծն ապուշը» Արտաշես Հարությունյան․ Առաջին սեր Մատթեոս Զարիֆյան․ Փիլիսոփա ժպիտս Էմինեմը ռեփի ընթերցման արագության ռեկորդ է սահմանել Դաշնակահարուհի Եվա Գևորգյանը ելույթ կունենա Հայաստանում Շուշանիկ Կուրղինյան, Ընկերներիս Րաֆֆի․ Իսրայելը Բաբելոնում «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. «Ավելի հեշտ է հավատարիմ մնալ մեկ ռեստորանի, քան միևնույն կնոջը» Հայաստանյան եպիսկոպոսաց ժողով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնումանյան եպիսկոպոսաց ժողով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Ինչո՞ւ է Արմեն Ամիրյանը գրել «Գեներալի երազը» պիեսը «Կենսունակ ժառանգություն». անդրադարձ հայկական ոչ նյութական մշակութային ժառանգությանը Կեսարիայի հայկական ժայռափոր եկեղեցին ավերվել է գանձագողերի կողմից Ի­տա­լիա­յի շուն­չը Ժա­մա­նա­կա­կից ար­վես­տի թան­գա­րա­նում «Երանելի է նա, ով տեսնում է իր մեղքերը» Համո Սահյան․ Ջրի պես Վահան Տերյան․ Հրաշք-աղջիկ Սիլվա Կապուտիկյան․ Մեր սերը Խոակին Ֆենիքսը` լավագույն դերասան, Ռենե Զելվեգերը` լավագույն դերասանուհի. ԱՄՆ-ում կայացել է կինոդերասանների գիլդիայի 26-րդ մրցանակաբաշխությունը Անատոլի Պապյան. «Ճանապարհ» Կատարվեց հոգեհանգիստ Բաքվում և Սումգայիթում իրականացված հայերի ջարդերի 30-րդ տարելիցի առիթով Սիլվա Կապուտիկյանի ծննդյան օրվա կապակցությամբ ամբողջությամբ վերանորոգվել է գրողի տուն-թանգարանը «Սանասարյան հանի» շենքն այսուհետև պատկանելու էր Թուրքիայի հիմնադրամների գլխավոր վարչությանը Թոփչյանը կրկին ղեկավարելու է Սիցիլիայի սիմֆոնիկ նվագախումբը Աստծո աչքը Գերմանացի բաս Ռենե Պապե. Ստիպված եմ ասել իմ հարգարժան կոլլեգա Յուսիֆին՝ ատելություն չբերել իմ քաղաք կամ որևիցէ մի այլ տեղ Ամերիկացի երգիչ Դեւիդ Օլնին մահացել Է բեմի վրա` համերգի ժամանակ Անի Ամսեյան Ավագ Եփրեմյան․ Լույս-փոխակերպուկ Վրեժ Իսրայելյան. Թանկագին հյուրը «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. Ազգային երաժշտարվեստի զուլալ ակունքներից «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ. ԱՄԵՆ ԴԻՐԻԺՈՐ ԻՐ ԱԿՆՈՑՈՎ Է ՆԱՅՈՒՄ ՆՈՏԱՆԵՐԻՆ «Դեռ իմ երազած թատրոնում եմ» Անդի Մադաթյանը անվանական աստղ է ստացել Հոլիվուդի փառքի ճեմուղում «Մի՞թե ծնողներն իրենց որդիներին չարը կկամենան» Հայաստանի ազգային ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը չինական Սյամին քաղաքում կազմակերպել է ֆլեշմոբ Հովհաննես Գրիգորյան․ Պատժի առավելագույնը Միխայիլ Միշուստինը՝ Լեպսի երգերի հեղինակ Եթե հաջողվի հաստատել, որ Ռուզաննա Մանթաշյանի հայտարարությունները համապատասխանում են իրականությանը, ապա Semper Opera Ball-ի գործակալությունը կլուծարվի․ ԵՀՄՖ Դանիել Վարուժան. Մուսային Ռուբեն Որբերյան. Սիրո շողքերը
website by Sargssyan