USD
EUR
RUB

Գուրգեն Խանջյան. Ճերմակ թռչնի կռինչը

 

(հեքիաթ-էսսե)

Ճերմակ գոմեշը կանաչ-դեղին դաշտի միջով քաշում-տանում է եռասայլ գնացքը, անիվները ճռճռում են փայտյա հնամենի ռելսերի վրա, երթն առաջնորդում է քաթանե գորշ թիկնոցով պարուրված մեկը, չի շրջվում սայլերում նստածների կողմը, մաշված կաշեկազմով մատյանը թևատակին` լուռ քայլում է` թեթև ձգելով գոմեշի կապը: Տուո՜ւ-տուո՜ւ` ժամանակ առ ժամանակ բառաչում է գոմեշ-քարշակը` բերանից գոլորշի մղելով երկինք: Թփի տակից լոր փախավ, թրթռալով դեռ չբարձրացած` թիկնոցավորը բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, քիչ հետո լորն ագռավ դարձած դուրս թռավ, թիկնոցավորը ձեռքը գցեց` նապաստակ բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, այնտեղից շնագայլ դուրս եկավ, հաչաց` վազեց քարակույտերի կողմը:

Կարծում ես երա՞զ է…

Առաջին սայլում` կողապատի տակի իշոտնուկին նստած, հետևի սայլերում նստածներին տեսնում ես, ծանոթ պապիկ-տատիկներ են, ձեռքով ես անում, կանչում` էստեղ եմ, է՜յ… Բայց նրանք ուշադրություն չեն դարձնում, իրարով են տարված: Կողքիդ նստածն ո՞վ է, հրում է ուսդ, մտերմիկ ժպտում… Ծանոթ է կարծես… Հա՛, հիշեցիր… Շատ է ծերացել… Թևդ քաշում է© «Արի թուղթ խաղանք, խաղաթղթեր եմ վերցրել»: Ի՞նչ թուղթ, սպասի՛ր, ճամփին նայենք, դաշտերին, ծառերին, երկնքին, արևին… Ի՞նչ իմանաս` ուր են տանում, ինչ է լինելու…

Քարավանը մտավ զով ձորակը, վիթխարի սոսիների սաղարթները ստվերեցին արահետը: Բացատում այն ի՞նչ է` երաժշտությամբ, լույսով ողողված, խայտաբղետ… Մանկական զվարճալիքների այգի՞…

Գնացքը կանգ առավ, Թիկնոցավորը շրջվեց` դեմքը շղարշով վարագուրած, ասաց` «Իջեք, խաղացեք, մինչև անիվները յուղեմ, գոմեշն էլ հանգստանա, ջուր խմի»: Ծերունիները զվարթ աղաղակներով դուրս թափվեցին սայլերից` ո՜նց են վազվզում, ո՜նց են խաղում… Սատանի անիվ, կարուսել, հրաձգարան, նավակ, ավտո… Թիկնոցավորը գնում-գալիս` կոնֆետ է բաժանում, ասում է` «Չվախեք, լավ է լինելու», հետո ասաց© «Լավ կանեք` ծուռ հայելիների տունը չմտնեք»: Ո՞նց չմտնեն… Իրար հրմշտելով ներս լցվեցին, փոխնիփոխ նայում են հայելիներին, ծիծաղում, քրքջում: Բարձրացրո՛ւ աչքերդ, դո՛ւ էլ նայիր, զվարճալի է, չէ՞… Չէ՞… Ի՞նչ եղավ…

Հայելիների մեջ կմախքներ են ծամածռվում, դեմ դիմաց կանգնած հայելիներով փախչում են անսահմանություն… Աչքերդ փակի՛ր, այո՛… Բայց կոպերդ ներսում հայելի դարձան` ծուռ հայելի:

Տուո՜ւ-տուո՜ւ… կանչեց գոմեշը: Ուղևորները եկան, շարվեցին, Թիկնոցավորը մատյանը բացեց, նայեց, հաշվեց, ասաց` «Ընկերդ չկա, հայելիների սենյակում մնաց, գնա բեր»:

Աշխատելով չնայել հայելիներին` փնտրում ես, անկյունից չորացած ձեռք ցցվեց, վախեցած խփում-առաջ ես գնում այնտեղ, որտեղից լացի ձայն է գալիս… Նա է, անկյունում կծկվել` լաց է լինում: «Գնանք, արի»: «Գնանք»,- ասում է, բայց չի գալիս: «Դու չէիր վախենում, քեզ ի՞նչ պատահեց, արի, այ որ գաս` թուղթ կխաղամ հետդ»: «Ի՞նչ թուղթ, չեմ ուզում,- ասում է:- Չի լինի՞ գնաս, ասես` չգտա…»: Միամիտ մարդ: «Հո երեխա չե՞ս…»: «Լավ, գնանք…»… Գալիս է` արցունքն աչքին, ծռված-կծկված, ոտքերը հազիվ են շարժվում:

Թիկնոցավորը նրան տեսնում` ձեռքը դնում է ուսին, ասում է. «Մի՛ վախեցիր, ո՛չ առաջինն ես, ո՛չ վերջինը… Կոնֆետ կուզե՞ս», ու մի մեծ կոնֆետ է հանում թիկնոցի տակից: «Չեմ ուզում»: «Լավ, ոնց կուզես, ինքս կուտեմ»:

Քարավանը շարժվեց: Ձորակը մնաց ետևում: Դաշտն էլ շուտով ետ անցավ, տափաստանով են ընթանում, ռելսերը հողի մեջ խրվել-կորսվել են… Անիվները չեն ճռռում… Ինչո՞ւ…

Նայի՛ր, այնտե՛ղ, առջևո՛ւմ…

Առջևում… Թիկնոցավորն է, ահագնանում է, նոսրանում… օդ է բարձրանում` իր ետևից տանելով գոմեշին, որ թռչուն դարձած` կռնչում է, ծանրորեն թափահարում թաղանթավոր վիթխարի թևերը… Սայլերն էլ բարձրացան… Վճիտ երկնքից վարդայուղ կաթեց, անուշ բույր տարածվեց օդում, բայց կարճատև էր վարդանձրևը, դադարեց, երկինքը կամաց-կամաց մթնում է…

Մթան մեջ այլևս ոչինչ չի երևում: Զուր ես գոռում, նրանք չկան, մենակ ես սառչող մթության մեջ…

Մի՛ տագնապիր, անջատիր կամքդ, այս հոսանքը քեզ համար է ուղարկված, հանձնվիր, գնա…

Աղբյուր՝ Grakantert.am

Լրահոս
Հայաստան, աշուն, վերջին չուն դրախտ Վահե Արմեն. ՃԻՉ Սուրբ Հակովկի և Իրավափառի հիշատակության օր Դադիվանքում սպասավորող միաբանները ստացան Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի օրհնությունը «Բոլորին պատվազրկեցին, հողերին հավասարեցրին, իրենց անգործությամբ էլ Արցախի մշակութային արժեքները գերության մեջ թողեցին»․ գյումրեցի նկարչուհի «Ար­ցա­խի կո­րուս­տը հայ ժո­ղովր­դի հա­մար հս­կա կո­րուստ մըն է» Կյանքից հեռացել է Գորիսի դրամատիկական թատրոնի դերասան Սեյրան Մկրտչյանը Դեկտեմբերի 7-ից դպրոցները կանցնեն առկա ուսուցման Բարսեղի և Գրիգորի տեսությունը ուղղափառ հավատքի մասին Արդարություն փնտրելիս Փաշինյանի հրաժարականի պահանջով հացադուլ հայտարարած քաղաքացիները կաթողիկոսի այցից հետո դադարեցրել են հացադուլը Չդառնանք չարը՝ հակառակվելով չարին Սուրբ Գենարիոս եպիսկոպոսի և Մերկերիոս զինվորի հիշատակության օր Ադրբեջանը քննարկում է Շուշին և Խուդաֆերինի կամուրջները ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ցուցակում ընդգրկելու հնարավորությունը Լույս է տեսել «Խորհրդային Հայաստանը հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրում» գրքույկը Այս մրցանակը նվիրում եմ բոլոր հայ զինվորներին․ Իվետա Մուկուչյան Երեք նոր նամականիշ` նվիրված «Պատմամշակութային հուշարձաններ. Հայաստանի պատմամշակութային հուշարձաններ» թեմային Աստղագիտության դասավանդման նորարարական մեթոդները Համերգ-ցուցահանդես՝ նվիրված Արամ Խաչատրյանի զարմիկներին Աղոթք որոշակի կարիքների և ամբողջ աշխարհի համար Ավագ Եփրեմյան «Լինել թե չլինել ընթեռնելի» Հուսիկ Արա․ Մելոդիա Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալների տոնին դուրս բերվեց Սուրբ Գեղարդը Հույս Թադեոս և Բարդուղիմեոս առաքյալներ Մահացել է բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի թոռնուհին՝ բանաստեղծուհի Հասմիկ Չարենցը «Սոթբի»-ի աճուրդի տանը վաճառքի է հանվել 17-րդ դարի հայերեն ձեռագիր Ֆրանսիան համագործակցում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հետ ԼՂ-ի պատմամշակութային օբյեկտների պահպանության համար Նկար­չի ժա­մա­նա­կը «Ոսկե ծիրանը» կցուցադրի կինոռեժիսորի «Զինվորը և կովը» ֆիլմը Աստծո անունը զուր տեղը մի տուր Նոյեմբերի 28-ին դուրս կբերվի Աստվածամուխ Սուրբ Գեղարդը «Դուք այստեղ որևէ ադրբեջանական բան տեսնո՞ւմ եք». Свободная Пресса-ի ռեպորտաժը ռուս խաղաղապահների հսկողության տակ գտնվող Դադիվանքից (տեսանյութ) Շու­շիի բանտ­ված թան­գա­րա­նա­յին նմուշ­նե­րը Տրտուն­ջը, նա­խան­ձը ա­վե­րում են մեր հո­գին Քանի որ այսօր ՀՀ-ն չունի իշխանություն, հայ մշակութային գործիչները դիմում են միջազգային կառույցներին Առաջին լուսավորիչներ՝ Սուրբ Թադեոս և Սուրբ Բարդուղիմեոս առաքյալներ Կյանքից հեռացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստ Զավեն Աբրահամյանը Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը ցավակցագիր է հղել ՀՀ վաստակյալ նախագահ Սերժ Սարգսյանին Աստծո արքայությունը բանաձևող առակներ
website by Sargssyan