USD
EUR
RUB

Գուրգեն Խանջյան. Ճերմակ թռչնի կռինչը

 

(հեքիաթ-էսսե)

Ճերմակ գոմեշը կանաչ-դեղին դաշտի միջով քաշում-տանում է եռասայլ գնացքը, անիվները ճռճռում են փայտյա հնամենի ռելսերի վրա, երթն առաջնորդում է քաթանե գորշ թիկնոցով պարուրված մեկը, չի շրջվում սայլերում նստածների կողմը, մաշված կաշեկազմով մատյանը թևատակին` լուռ քայլում է` թեթև ձգելով գոմեշի կապը: Տուո՜ւ-տուո՜ւ` ժամանակ առ ժամանակ բառաչում է գոմեշ-քարշակը` բերանից գոլորշի մղելով երկինք: Թփի տակից լոր փախավ, թրթռալով դեռ չբարձրացած` թիկնոցավորը բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, քիչ հետո լորն ագռավ դարձած դուրս թռավ, թիկնոցավորը ձեռքը գցեց` նապաստակ բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, այնտեղից շնագայլ դուրս եկավ, հաչաց` վազեց քարակույտերի կողմը:

Կարծում ես երա՞զ է…

Առաջին սայլում` կողապատի տակի իշոտնուկին նստած, հետևի սայլերում նստածներին տեսնում ես, ծանոթ պապիկ-տատիկներ են, ձեռքով ես անում, կանչում` էստեղ եմ, է՜յ… Բայց նրանք ուշադրություն չեն դարձնում, իրարով են տարված: Կողքիդ նստածն ո՞վ է, հրում է ուսդ, մտերմիկ ժպտում… Ծանոթ է կարծես… Հա՛, հիշեցիր… Շատ է ծերացել… Թևդ քաշում է© «Արի թուղթ խաղանք, խաղաթղթեր եմ վերցրել»: Ի՞նչ թուղթ, սպասի՛ր, ճամփին նայենք, դաշտերին, ծառերին, երկնքին, արևին… Ի՞նչ իմանաս` ուր են տանում, ինչ է լինելու…

Քարավանը մտավ զով ձորակը, վիթխարի սոսիների սաղարթները ստվերեցին արահետը: Բացատում այն ի՞նչ է` երաժշտությամբ, լույսով ողողված, խայտաբղետ… Մանկական զվարճալիքների այգի՞…

Գնացքը կանգ առավ, Թիկնոցավորը շրջվեց` դեմքը շղարշով վարագուրած, ասաց` «Իջեք, խաղացեք, մինչև անիվները յուղեմ, գոմեշն էլ հանգստանա, ջուր խմի»: Ծերունիները զվարթ աղաղակներով դուրս թափվեցին սայլերից` ո՜նց են վազվզում, ո՜նց են խաղում… Սատանի անիվ, կարուսել, հրաձգարան, նավակ, ավտո… Թիկնոցավորը գնում-գալիս` կոնֆետ է բաժանում, ասում է` «Չվախեք, լավ է լինելու», հետո ասաց© «Լավ կանեք` ծուռ հայելիների տունը չմտնեք»: Ո՞նց չմտնեն… Իրար հրմշտելով ներս լցվեցին, փոխնիփոխ նայում են հայելիներին, ծիծաղում, քրքջում: Բարձրացրո՛ւ աչքերդ, դո՛ւ էլ նայիր, զվարճալի է, չէ՞… Չէ՞… Ի՞նչ եղավ…

Հայելիների մեջ կմախքներ են ծամածռվում, դեմ դիմաց կանգնած հայելիներով փախչում են անսահմանություն… Աչքերդ փակի՛ր, այո՛… Բայց կոպերդ ներսում հայելի դարձան` ծուռ հայելի:

Տուո՜ւ-տուո՜ւ… կանչեց գոմեշը: Ուղևորները եկան, շարվեցին, Թիկնոցավորը մատյանը բացեց, նայեց, հաշվեց, ասաց` «Ընկերդ չկա, հայելիների սենյակում մնաց, գնա բեր»:

Աշխատելով չնայել հայելիներին` փնտրում ես, անկյունից չորացած ձեռք ցցվեց, վախեցած խփում-առաջ ես գնում այնտեղ, որտեղից լացի ձայն է գալիս… Նա է, անկյունում կծկվել` լաց է լինում: «Գնանք, արի»: «Գնանք»,- ասում է, բայց չի գալիս: «Դու չէիր վախենում, քեզ ի՞նչ պատահեց, արի, այ որ գաս` թուղթ կխաղամ հետդ»: «Ի՞նչ թուղթ, չեմ ուզում,- ասում է:- Չի լինի՞ գնաս, ասես` չգտա…»: Միամիտ մարդ: «Հո երեխա չե՞ս…»: «Լավ, գնանք…»… Գալիս է` արցունքն աչքին, ծռված-կծկված, ոտքերը հազիվ են շարժվում:

Թիկնոցավորը նրան տեսնում` ձեռքը դնում է ուսին, ասում է. «Մի՛ վախեցիր, ո՛չ առաջինն ես, ո՛չ վերջինը… Կոնֆետ կուզե՞ս», ու մի մեծ կոնֆետ է հանում թիկնոցի տակից: «Չեմ ուզում»: «Լավ, ոնց կուզես, ինքս կուտեմ»:

Քարավանը շարժվեց: Ձորակը մնաց ետևում: Դաշտն էլ շուտով ետ անցավ, տափաստանով են ընթանում, ռելսերը հողի մեջ խրվել-կորսվել են… Անիվները չեն ճռռում… Ինչո՞ւ…

Նայի՛ր, այնտե՛ղ, առջևո՛ւմ…

Առջևում… Թիկնոցավորն է, ահագնանում է, նոսրանում… օդ է բարձրանում` իր ետևից տանելով գոմեշին, որ թռչուն դարձած` կռնչում է, ծանրորեն թափահարում թաղանթավոր վիթխարի թևերը… Սայլերն էլ բարձրացան… Վճիտ երկնքից վարդայուղ կաթեց, անուշ բույր տարածվեց օդում, բայց կարճատև էր վարդանձրևը, դադարեց, երկինքը կամաց-կամաց մթնում է…

Մթան մեջ այլևս ոչինչ չի երևում: Զուր ես գոռում, նրանք չկան, մենակ ես սառչող մթության մեջ…

Մի՛ տագնապիր, անջատիր կամքդ, այս հոսանքը քեզ համար է ուղարկված, հանձնվիր, գնա…

Աղբյուր՝ Grakantert.am

Լրահոս
«Սիրտն իմ». Ռոբերտ Ամիրխանյանի երաժշտությունը, մտքերը, հիշողությունը ամփոփվեցին նոր ֆիլմում Caucasus Heritage Watch-ն ահազանգել է Արցախում Վանքասար հայկական եկեղեցու հնարավոր վտանգի մասին` բացատրություն պահանջելով Ադրբեջանից Շենգավիթի պեղումները միտված կլինեն տաճարական համալիրի բացահայտմանը Արվեստը՝ զգացմունքների գիտություն. Վալմարը հանրությանը ներկայացրեց «Պայքար» շարքը ՊԱՏՄԱԿԱՆ ԱՆՑԵԱԼ ԵՒ ԱՆՈՐ ՀԵՏՔԵՐՈՎ ԱՊԱԳԱՅԻ ՃԱՆԱՊԱՐՀԻՆ ԴԱՍԵՐ ՀՀ ժողովրդական նկարիչ Ֆերդինանդ Մանուկյանն 80 տարեկան է Երանելի Սարգիս Շնորհալու խոստովանությունը Ազգային պատկերասրահում բացվեց նոր Հաղպատի և Սանահինի վանական համալիրների մասին ցուցահանդես Աղոթք՝ շշուկով կամ մտովի «Մասունքներ, որ լուռ չեն» Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոց Հայտնի է դարձել, թե որ ֆիլմը կբացի Կաննի կինոփառատոնը Երևանում 10-րդ անգամ կնշվի Ջազի միջազգային օրը Կենդանի Աստծու եկեղեցին՝ որպես սյուն և հաստատություն ճշմարտության Հույսի շող՝ քովիդի ու պատերազմի մղձավանջում Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցին Ռոստովում խորհրդանշական համերգ կկազմակերպվի Համերգ՝ նվիրված հայկական երգեհոնային դպրոցի հիմնադիր Վահագն Ստամբոլցյանի ծննդյան 90-ամյակին Արմենուհի Սիսյան Շուշին 1902թ. փետրվարին Լույս է տեսել Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան Ողբերգության» պոեմի լիտվերեն թարգմանությունը «ՍԱ - ՆՐԱՆԻՑ - ՀԻՆ» ցուցահանդեսի հիմնական թեմաներն են Հաղպատի և Սանահինի վանքերը Աստծունը՝ Աստծուն (Մատթ. 22:15-22, Մարկ. 12:13-17, Ղուկ. 20:20-26) Հեղինակավոր World Press Photo մրցանակաբաշխության «Գլխավոր լուրեր» անվանակարգում լավագույնն է ճանաչվել Արցախյան պատերազմին նվիրված «Կորսված դրախտ» շարքը Մարտիրոս Սարյանը՝ հայկական հուշարձանների պաշտպան Մեծ Հայքի 12-րդ նահանգը՝ Ուտիք աշխարհի հոգեվոր ժառանգությունը «Կյանքում ամենադժվար բանը սեփական «ես»-ը չկորցնելով՝ մյուս մարդկանց հետ հարմոնիկ հարաբերություններ հաստատելն է Կայացել է Մհեր Մկրտչյանի «Իշխանություն» ֆիլմի պրեմիերան. այն ցուցադրվում է Երևանի բոլոր կինոթատրոններում (տեսանյութ) «Հաշտվեցե՛ք Աստծու հետ» ՀայաստանՀայաստանի հուշարձանների և տեսարժան վայրերի լուսապատկերային ցուցադրություն՝ Հանրապետության հրապարակումի հուշարձանների և տեսարժան վայրերի լուսապատկերային ցուցադրություն՝ Հանրապետության հրապարակում Սամվել Կոսյան․ Խաղադրույք Ավագ Եփրեմյան․ Երկիր և Ջրեր Րաֆֆի Մովսիսյանի «Ժամանումը» դեբյուտային ֆիլմն ընդգրկվել է Կրակովի ՄԿՓ-ի մրցութային ծրագրում Մոսկվայի «Նիկո» պատկերասրահում կհնչեն Մանսուրյանի, Լուչանո Բերիոյի, Կոմիտասի ստեղծագործությունները Ընթերցողներին նոր հրատարակությամբ կներկայացվի Ագաթանգեղոսի «Հայոց դարձի պատմությունը» Պատերազմի հետեւանքները բնավ ներդաշնակ չեն պայծառ ապագա կառուցելու մեր տեսլականի հետ. Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյան. «Երկրի հարցը» Տ. Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանի հարցազրույցը 24TV-ի եթերում (տեսանյութ) Աստվածային կարեկցանք Նկարիչ Լեմս Ներսիսյանը «Էրգիր Ավետյաց» ցուցադրությունը նվիրեց Հայոց ցեղասպանության 106-րդ տարելիցին «Տաղարան»-ը և «Ագապէ»-ն «Ստաբատ Մատերը» կներկայացնեն ի հիշատակ Հայոց ցեղասպանության զոհերի Նոր կերպար մարմնավորելու համար Բելուչին արմատապես փոխել է տեսքը (լուսանկարներ)
website by Sargssyan