USD
EUR
RUB

Գուրգեն Խանջյան. Ճերմակ թռչնի կռինչը

 

(հեքիաթ-էսսե)

Ճերմակ գոմեշը կանաչ-դեղին դաշտի միջով քաշում-տանում է եռասայլ գնացքը, անիվները ճռճռում են փայտյա հնամենի ռելսերի վրա, երթն առաջնորդում է քաթանե գորշ թիկնոցով պարուրված մեկը, չի շրջվում սայլերում նստածների կողմը, մաշված կաշեկազմով մատյանը թևատակին` լուռ քայլում է` թեթև ձգելով գոմեշի կապը: Տուո՜ւ-տուո՜ւ` ժամանակ առ ժամանակ բառաչում է գոմեշ-քարշակը` բերանից գոլորշի մղելով երկինք: Թփի տակից լոր փախավ, թրթռալով դեռ չբարձրացած` թիկնոցավորը բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, քիչ հետո լորն ագռավ դարձած դուրս թռավ, թիկնոցավորը ձեռքը գցեց` նապաստակ բռնեց, մտցրեց թիկնոցի տակ, այնտեղից շնագայլ դուրս եկավ, հաչաց` վազեց քարակույտերի կողմը:

Կարծում ես երա՞զ է…

Առաջին սայլում` կողապատի տակի իշոտնուկին նստած, հետևի սայլերում նստածներին տեսնում ես, ծանոթ պապիկ-տատիկներ են, ձեռքով ես անում, կանչում` էստեղ եմ, է՜յ… Բայց նրանք ուշադրություն չեն դարձնում, իրարով են տարված: Կողքիդ նստածն ո՞վ է, հրում է ուսդ, մտերմիկ ժպտում… Ծանոթ է կարծես… Հա՛, հիշեցիր… Շատ է ծերացել… Թևդ քաշում է© «Արի թուղթ խաղանք, խաղաթղթեր եմ վերցրել»: Ի՞նչ թուղթ, սպասի՛ր, ճամփին նայենք, դաշտերին, ծառերին, երկնքին, արևին… Ի՞նչ իմանաս` ուր են տանում, ինչ է լինելու…

Քարավանը մտավ զով ձորակը, վիթխարի սոսիների սաղարթները ստվերեցին արահետը: Բացատում այն ի՞նչ է` երաժշտությամբ, լույսով ողողված, խայտաբղետ… Մանկական զվարճալիքների այգի՞…

Գնացքը կանգ առավ, Թիկնոցավորը շրջվեց` դեմքը շղարշով վարագուրած, ասաց` «Իջեք, խաղացեք, մինչև անիվները յուղեմ, գոմեշն էլ հանգստանա, ջուր խմի»: Ծերունիները զվարթ աղաղակներով դուրս թափվեցին սայլերից` ո՜նց են վազվզում, ո՜նց են խաղում… Սատանի անիվ, կարուսել, հրաձգարան, նավակ, ավտո… Թիկնոցավորը գնում-գալիս` կոնֆետ է բաժանում, ասում է` «Չվախեք, լավ է լինելու», հետո ասաց© «Լավ կանեք` ծուռ հայելիների տունը չմտնեք»: Ո՞նց չմտնեն… Իրար հրմշտելով ներս լցվեցին, փոխնիփոխ նայում են հայելիներին, ծիծաղում, քրքջում: Բարձրացրո՛ւ աչքերդ, դո՛ւ էլ նայիր, զվարճալի է, չէ՞… Չէ՞… Ի՞նչ եղավ…

Հայելիների մեջ կմախքներ են ծամածռվում, դեմ դիմաց կանգնած հայելիներով փախչում են անսահմանություն… Աչքերդ փակի՛ր, այո՛… Բայց կոպերդ ներսում հայելի դարձան` ծուռ հայելի:

Տուո՜ւ-տուո՜ւ… կանչեց գոմեշը: Ուղևորները եկան, շարվեցին, Թիկնոցավորը մատյանը բացեց, նայեց, հաշվեց, ասաց` «Ընկերդ չկա, հայելիների սենյակում մնաց, գնա բեր»:

Աշխատելով չնայել հայելիներին` փնտրում ես, անկյունից չորացած ձեռք ցցվեց, վախեցած խփում-առաջ ես գնում այնտեղ, որտեղից լացի ձայն է գալիս… Նա է, անկյունում կծկվել` լաց է լինում: «Գնանք, արի»: «Գնանք»,- ասում է, բայց չի գալիս: «Դու չէիր վախենում, քեզ ի՞նչ պատահեց, արի, այ որ գաս` թուղթ կխաղամ հետդ»: «Ի՞նչ թուղթ, չեմ ուզում,- ասում է:- Չի լինի՞ գնաս, ասես` չգտա…»: Միամիտ մարդ: «Հո երեխա չե՞ս…»: «Լավ, գնանք…»… Գալիս է` արցունքն աչքին, ծռված-կծկված, ոտքերը հազիվ են շարժվում:

Թիկնոցավորը նրան տեսնում` ձեռքը դնում է ուսին, ասում է. «Մի՛ վախեցիր, ո՛չ առաջինն ես, ո՛չ վերջինը… Կոնֆետ կուզե՞ս», ու մի մեծ կոնֆետ է հանում թիկնոցի տակից: «Չեմ ուզում»: «Լավ, ոնց կուզես, ինքս կուտեմ»:

Քարավանը շարժվեց: Ձորակը մնաց ետևում: Դաշտն էլ շուտով ետ անցավ, տափաստանով են ընթանում, ռելսերը հողի մեջ խրվել-կորսվել են… Անիվները չեն ճռռում… Ինչո՞ւ…

Նայի՛ր, այնտե՛ղ, առջևո՛ւմ…

Առջևում… Թիկնոցավորն է, ահագնանում է, նոսրանում… օդ է բարձրանում` իր ետևից տանելով գոմեշին, որ թռչուն դարձած` կռնչում է, ծանրորեն թափահարում թաղանթավոր վիթխարի թևերը… Սայլերն էլ բարձրացան… Վճիտ երկնքից վարդայուղ կաթեց, անուշ բույր տարածվեց օդում, բայց կարճատև էր վարդանձրևը, դադարեց, երկինքը կամաց-կամաց մթնում է…

Մթան մեջ այլևս ոչինչ չի երևում: Զուր ես գոռում, նրանք չկան, մենակ ես սառչող մթության մեջ…

Մի՛ տագնապիր, անջատիր կամքդ, այս հոսանքը քեզ համար է ուղարկված, հանձնվիր, գնա…

Աղբյուր՝ Grakantert.am

Լրահոս
Արա Հուսիկ․ Սաղմոսներ Արցախի հայոց ժառանգությունը վտանգված է. Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինը ահազանգում է Օպերային թատրոնի բեմ կբարձրանա Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» ներկայացումը «Չգիտե՞ք, որ Աստծու տաճար եք» Հայ հեղինակները ներկայացվել են Եվրոպական Միության գրական մրցանակի Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով կմեկնարկի Էդվարդ Միրզոյանի անվան մրցույթը Աղոթքի արտաքին սովորույթը Հայկ Կազազյանի, Վահագն Պապյանի մասնակցությամբ համերգով մեկնարկեց Հայ կոմպոզիտորական արվեստի փառատոնը Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը Թամարայի հոգու հետ» կտավը Երևանից կտարվի Մոսկվա Ձայնը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը «Նարեկ» համույթը «44» պարային ներկայացմամբ արվեստասերներին կպատմի 44-օրյա պատերազմի մասին Ինքնագործուն աղոթք Ռուբեն Հախվերդյանը հանդես կգա «Երգը և՛ աղոթք է, և՛ մխիթարանք» խորագրով համերգով Ջութակահար Ֆյոդոր Ռուդինը Երևանում կկատարի Վիվալդիի և Պիացոլայի երկերը Կոլիզեումում կվերականգնվի գլադիատորների մենամարտերի հարթակը (լուսանկարներ, տեսանյութ) «Աստվա՛ծ, դու իմացար անմտությունն իմ, և հանցանքներս չծածկվեցին քեզնից» (Սաղմոսներ 68:6) Կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի 100-ամյակին Երևանում կամերային երաժշտության երեկո կանցկացվի Հայրիկ Մուրադյանի ծննդյան օրն է Ա Պետրոս 3:15, 16 Սամվել Զուլոյան Հայ կոմպոզիտորական արվեստի փառատոնի բացման համերգը կղեկավարի դիրիժոր Վահագն Պապյանը «Տերն է տալիս իմաստությունը» (Առակ. 2:6) Արցունքախառն ծափողջույններ. Վերածննդի խորհուրդը՝ Ավետարանչականի բեմում «Ֆենիքս Դարբինյան. քաղաքին ուրախություն պարգևած ճարտարապետը». լույս է տեսել «Հասրաթյան» մատենաշարի առաջին գիրքը (տեսանյութ) Արշիլ Գորկի... կոշիկի տուփերի վրա նկարելուց մինչև 20-րդ դարի արվեստի ամենակարևոր դեմքը Առնո Բաբաջանյանի հոբելյանին «Նարեկացի» արվեստի միությունում դասական երաժշտության երեկո է նախատեսվում Դու կարող ես երջանիկ լինել «Վտանգված ժառանգություն․ Արցախ»․ Հնարավոր է՝ ինչ-որ զեղծարարություններից հետո քարոզչության համար Ադրբեջանը թույլատրի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի մուտքը Պաշարված ամրոց Հայաստանի ոչ նյութական մշակութային ժառանգության արժեքների ցանկը համալրվել է նոր տարրերով․ ԿԳՄՍՆ Սա դավաճանական պատերազմ էր. Ստեղծագործողը և հետպատերազմյան շրջանը. Հովհաննես Գալստյան Բուլղարիայի Վառնա քաղաքում կտեղադրվի Շառլ Ազնավուրի արձանը Առինքնող դերասանուհին. «Պետք է կայծը ձգել ունկնդիրների սրտերի մեջ…» «Լավ է հույսը դնել Տիրոջ վրա, քան հույսը դնել մարդկանց վրա» (Սաղմոսներ 117:8) «Ակնհայտ է՝ Ադրբեջանը վախենում է, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի փորձագետները մուտք գործեն հայկական մշակութային վայրեր» Քրիստոնեությունը հաղթեց կռապաշտությանը, Աստվածային սերը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնի Կրթական հարցերով ենթախումբը հանդես է եկել հայտարարությամբ Թադևոս Տոնոյան․ Հայաստան
website by Sargssyan