USD
EUR
RUB

«Քրիստոսը Գեթսեմանի այգում» դրվագը պատկերների համակարգում

 

«Քրիստոսը Գեթսեմանի այգում» նկարը (№ 7651 ձեռագիր) այլ կերպ կոչվում է «Հիսուսի աղոթքը Ձիթենյաց լեռան մոտ»: XIII դարի մանրանկար է և թեև նկարված է Մատթեոսի ավետարանում (Մատթեոս 26:36-46), բայց ավելի շուտ ներկայացնում է Ղուկասի ավետարանի դրվագը (Ղուկաս 22:39-46): Այս նկարը համապատասխանում է սույն թեմայով մանրանկարների այն խմբին, որ Արևմուտքում տիրապետում էր X դարի ընթացքում, բայց գլխավորապես պատկանում է միջին բյուզանդական շրջանին, պատկերում է Քրիստոսին երկու անգամ՝ աղոթելիս լեռան վրա և միջադեպի եզրափակիչ մասում. Հիսուսը ուղիղ դիրքով քայլում է դեպի տասնմեկ աշակերտները, որ պառկած էին լեռան ստորոտում: Խոսելու ժեստով պարզած ձեռքը նշանակում է նրա զգուշացումը նրանց՝ վեր կենալու (Մատթեոս 26:46, Ղուկաս 22:46): № 7651 ձեռագրում) աջում Քրիստոսը ծնկաչոք աղոթում է՝ հայացքը հառած վերևի անկյունում երևացող Սուրբ Հոգուն. բ) Քրիստոսը շարժվում է դեպի աշակերտները, որոնք քնած են էլիպսաձև անձավախորշում:

Մատենադարանի № 7645 Ավետարանի մանրանկարների մեծ մասը պատկանում է նկարիչ Հովհաննեսի վրձնին: Մատթեոսի ավետարանի շարադրանքի մեջ պահպանվել է վերջինիս կողմից վրձնած «Աղոթք Գեթսեմանիում» մանրանկարը: Հովհաննեսի մանրանկարները աչքի են ընկնում պատկերված կերպարների ինքնատիպությամբ: Նրանց գեղեցիկ, սակայն փոքր-ինչ անսովոր դեմքերն աչքի են ընկնում զարմանալի քնարականությամբ: Աչքերի վրա մի քիչ բարձր տեղադրված հոնքերը նրանց տխուր անրջականություն են հաղորդում: Դիմագծերը, դաստակները, ոտքերի թաթերը եզրապատված են պլաստիկ, կարմրին տվող մուգ գծերով: Տեսարանների մեծ մասը ներկայացված է դասական, կանոնիկ տարբերակներով, սակայն աչքի են ընկնում նկարման ինքնատիպ ոճով, որն առաձնանում է իր նրբագեղությամբ: Այդ նրբագեղությունը նկատվում է ոչ միայն դեմքերի գծագրության մեջ, այլև կահավորանքի, ծալազարդանքների, ճարտարապետական հենքի մանրամասներում: Այս ձեռագրում, որտեղ ոսկի չի օգտագործվել, ավետարանիչների ու առաքյալների լուսապսակները տարբեր գույների են՝ դեղին, կարմիր, կանաչ:

XVIII դ. գեղանկարչության լավագույն հուշարձանները գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում, Էջմիածնի Մայր տաճարում և Վեհարանի թանգարանում: Ուշագրավ գործերից է «Քրիստոսը ձիթենյաց այգում» կտավը: Հիշյալ խմբի աշխատանքները, որոնց թիվը մի քանի տասնյակի է հասնում, կատարված են պրոֆեսիոնալ բավարար մակարդակով: Դրանց համար մեծ մասամբ հիմք են ծառայել եվրոպական արվեստի օրինակները, չնայած կատարվում են նաև տեղական բնույթ կրող լրացումներ ու կրճատումներ:

Վաղ Վերածննդի վարպետներից Պիետրո Պերուջինոյի «Քրիստոսը ձիթենյաց լեռան վրա» կտավը ունի բավականին բարդ հորինվածք՝ զանազան կերպարներ, խորհրդաբանական մոտիվներ: Նկարիչն ուշադրությունը հիմնականում սևեռել է թեմայի ներքին, հոգեբանական կողմի ցուցադրման վրա: Առաջին անգամ այստեղ՝ այս լեռան վրա, Քրիստոսին մատուցվում է այն դառը բաժակը, որը խորհրդանշում է Աստծու Որդուն հասանելիք չարչարանքները: Այդ պահը ներկայացված է շատ պարզ, պատմողական եղանակով: Եվ ոչ միայն այդ բաժակն է արտահայտում Քրիստոսին սպասվելիք տանջանքները: Երկնքում թևածում են բազմաթիվ հրեշտակներ, որոնցից յուրաքանչյուրի ձեռքում նրան խոցող առարկաներն են՝ փշե պսակը, աքցանը, գեղարդը, գամերը, ճիպոտները:

«Քրիստոսը Գեթսեմանի այգում» պատկերի հանդիպում ենք № 888/159 Ավետարանում: Հիսուս Գեթսեմանիի պարտեզում գետնամած աղոթական վիճակում է, նկարում պատկերված է հրեշտակը՝ Քրիստոսին զորացնելու համար: Մանրանկարում Հիսուսի ետևում պատկերված ձիթենու ծառը բնորոշում է այն վայրը, որտեղ տեղի է ունեցել տեսարանը: Երկրորդ գիծը, որ կազմում է նկարի խորքը, ամբողջապես ոսկեզօծ է, վերևում բացվում է երկինքը՝ կիսաբոլորակ ձևով: Հայ արվեստագետը հավատարիմ է մնացել Ղուկասի ավետարանի բնագրին (22:41-44)՝ այնտեղ միայն հիշատակելով հրեշտակի երևումը: Բյուզանդացի մանրանկարիչներից ոմանք, առանց նկատի առնելու այս մանրամասնությունը, մյուս ավետարանների պատկերազարդումների մեջ բաց են թողել այս դրվագը:

Կազմեց Գայանե Սուգիկյանը

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Սեյրան Մալխասյան. Սաղմոս ապաշխարողի 94 տարեկան հասակում կյանքից հեռացել է Յակով Զարգարյանը Սաղմոս ՃԼ Աշոտ Ավդալյան․ ... Ու երեխան Իրական գանձերը Երկրպագություններն ավելի մեծ օգուտ են տալիս, քան հոգևոր մյուս բոլոր վարժանքները Անվճար վարպետաց դաս Անյա Լեխների հետ «Սևանի Աստվածամայրը» հրաշագործ սրբապատկերի մասին Հուշարձանները կվերականգնվեն Ալեքսանդր Մանթաշյանցի մասին պատմող «Կովկասի արքան» գիրքը ընթերցողի սեղանին է Նույնականացվում են Զվարթնոցի ճարտարապետական բեկորները «Ան­մա՞հ է այն գոր­ծը, ո­րի հա­մար ես մե­ռա…» Ազնավուր. հավերժի ճամփորդը 22.05.2020 Պարույր Սևակ․ Երգի ստեպում հազար շավիղներ Շառլ Ազնավուրն այսօր կդառնար 96 տարեկան Սոնա Արշունեցի. Նույնն է աշխարհը Սա­ր­յա­նա­կան ծա­ռի պար­սա­մ­յա­նա­կան պտու­ղը Ժամանակ հոգևորի համար Միթե կարո՞ղ է կույրը կույրին առաջնորդել Խաչատրյանի անվան մրցույթի ընթացքում մենակատարն ու նվագախումբն առաջին անգամ համատեղ հանդես կգան հեռավար Երա­նի՜ մեր բո­լոր հոգևո­րա­կան­նե­րը հետևեն տեր Ա­ՀԱ­ՐՈ­ՆԻ օ­րի­նա­կին` գի­տակ­ցե­լով, որ չի կա­րե­լի լռել Ազգային պատկերասրահի հետևորդները վերջին ամիսներին Ինստագրամում աճել են 80, Ֆեյսբուքում ՝ 40-50 տոկոսով Օֆելյա Համբարձումյան, Րաֆֆի Հակոբյան - Ես քու ղիմեթը չիմ գիդի Առավոտյան ժամերգություն եւ բժշկության աղոթք (21.05.2020) Իտալուհին բարեգործական վիճակախաղով շահել է Պիկասոյի՝ 1 մլն եվրո արժողությամբ կտավը Համբարձման տոն Համբարձման տոնը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում (նկարներ) ԿԳՄՍՆ Արայիկ Հարությունյանը շատ լուրջ «պրավալ» է ունեցել Մետրոպոլիտեն թանգարանը կբացվի օգոստոսի կեսերին Վարդան Հակոբյան․ Քարը արագիլի կտուցին Ռազմիկ Դավոյան. Դու Արամայիս Սահակյան. Մայրիկ Ե՞րբ է մարդ կյանքում առաջին անգամ Ս. Հաղորդություն ստանում Հակոբ Մովսես. Ամպրոպ ճայթեց... Շառլ Ազնավուրի դերակատարությամբ Հայոց ցեղասպանության մասին ֆիլմը հայտնվել է Թուրքիայում արգելված ֆիլմերի առաջին հնգյակում (լուսանկար) Պատրաստվել է Խաչատրյանի անվան 16-րդ միջազգային մրցույթի թվային մասնակցության ուղեցույցը «Օսկար-2021»-ը հնարավոր է հետաձգվի Համազգային թատրոնի շենքի շինարարությունը շարունակվում է Ավետիք Իսահակյան. Արազին Աստծուն պետք է հարգել ոչ միայն սրտով, այլև՝ շուրթերով
website by Sargssyan