USD
EUR
RUB

«Ղազարոսի հարությունը». պատկեր և խորհուրդ

 

Քրիստոս Իր երեքամյա քարոզչության ընթացքում հարություն տվեց երեք հոգու, որից մեկը չորսօրյա մահացած Ղազարոսն էր: Այս մասին գրում է միայն Հովհաննես ավետարանիչը (Հովհ. 11:1-46): Վերջինս, անդրադառնալով այս իրողությանը, մանրամասն պատմում է, թե երբ Հիսուս Բեթանիայում էր, լսում է, որ Իր հետևորդներից Մարիամի և Մարթայի եղբայր Ղազարոսը, հիվանդացել և մահացել է: Քրիստոս գնում է գերեզման՝ պատվիրելով մի կողմ տանել այն ծածկող քարը և երբ ասում է. «Ղազարո՛ս, դո՛ւրս արի», մահացածը դուրս է գալիս: Հիսուս պատվիրում է արձակել նրա կապանքները ասելով՝ թողեք, որ գնա:

Ղազարոսի հարությունը ներկայացնող տեսարանի պատկերագրական և կոմպոզիցիոն կառուցվածքը հետևյալն է. աջ կողմում Քրիստոս է, Նրա թիկունքում կամ կողքին՝ առաքյալները, որոնց գլխավորում է նրանցից ավագը՝ Պետրոսը: Վերջինիս կողքին էլ պատկերվում է առաքյալներից ամենաերիտասարդը՝ Հովհաննեսը: Հիսուսի առջև խոնարհված պատկերվում են Ղազարոսի քույրերը՝ Մարիամն ու Մարթան: Նրանց մարմնի դիրքը արտահայտում է աղերսանք: Քույրերից Մարթան հաճախ պատկերվում է ետ նայելիս, այն հավատով, որ կտեսնի եղբոր հարություն առնելը: Մանրանկարներում Ղազարոսը պատկերվում է ոչ թե քարայրում դրված, այլ մուտքին, գրեթե դուրս եկած: Հայկական մանրանկարչությունում պատանքված Ղազարոսը միշտ պատկերվում է բաց աչքերով: Ղազարոսին հարություն տալը ներկայացվում է գավազանի հարվածելով: Սակայն հայկական հնագույն մանրանկարում, որը գտնվում է 10-րդ դարում գրված Վեհափառի Ավետարանում, ինչպես նաև հաջորդող 11-րդ դարի ձեռագրերում, Հիսուսի ձեռքի օրհնությամբ է կատարվում Ղազարոսի հարությունը:

Ղազարոսի կապանքները քանդող ծառան քիթը բռնել է, ասես շնչահեղծ է լինում բացված գերեզմանի մահվան նեխահոտությունից: Երբեմն քթերը բռնած են պատկերվում նաև այն հրեաները, որոնք Մարիամի հետ գերեզման էին եկել՝ տեսնելու հարության հրաշքը:

Ղազարոսի հարությունը ոչ միայն մարմնավոր, այլ նաև հոգևոր ծնունդ է ընկալվել, այդ պատճառով միջնադարյան արվեստում այն երբեմն պատկերվում է մկրտության հետ միասին: Նույն այս պատճառով վաղ շրջանում Ղազարոսը նկատելիորեն փոքր է պատկերվել, ասես ոչ թե հասուն մարդն է հարություն առնողը, այլ խանձարուրված նորածինն է Հիսուսի առջև: Ղազարոսի քանդվող կապանքը խորհրդանշում է, որ Հիսուսի խոսքերով և աստվածային զորությամբ քանդվեցին մահվան կապանքները: Ղազարոսը միշտ ներկայացվում է շեշտված սպիտակ պատանքով, իսկ քարայրում անթափանց սև խավար է, ներսում ոչինչ չի երևում: Քրիստոս փարատում է խավարը լույսով: Հայկական մանրանկարչությունում և հատկապես կիլիկյան շրջանի արվեստում, ընդգծվում է ոչ թե Ղազարոսի չորս օր մահացած լինելը, այլ հոգեպես ծնվելով՝ քարայրից դուրս գալը: Ղազարոսը պատված է ոսկեդեղին կապույտով և գերիշխում է ընդհանուր պայծառություն: Միջնադարի մեծ վարպետի Թորոս Ռոսլինի 1260 թվականին նկարազարդված Ավետարանում «Ղազարոսի հարությունը» պատկերում քարայրը չունի գերեզմանային խավարի նշույլ անգամ և այս կապույտի հետ ունայն մի ներդաշնակություն է կազմում:

Մատենադարանի թիվ 9422 Ավետարանի «Ղազարոսի հարությունը» մանրանկարն աչքի է ընկնում գործող անձանց սովորականից մեծ թվով։ Նրանք իրար շատ մոտ են տեղադրված և ծաղկողի վարպետության շնորհիվ յուրաքանչյուրը ներկայանում է որպես շեշտված անհատականություն: Վերջիններիս միավորում է նրանց դեմքերին դրոշմված ցավի և տխրության արտահայտությունը, իսկ առանձնանում են նրանք միանգամայն տարբեր շարժումներով: Հրեաների խմբում աչքի է ընկնում ձեռքով կզակը ծածկած ալեհեր ծերունին: Աննախադեպ է նկարի ներքևի ձախ անկյունում հայտնվող խումբը, որն ասես գետնի տակից է դուրս գալիս: Այս կերպ ծաղկողը ցանկացել է ավելի շեշտել իրադարձության կարևորությունն ու տրամադրությունը։

Թիվ 9422 Ավետարանի ձևավորումներում բնանկարն աչքի է ընկնում խիստ ինքնատիպ ոճական կատարումով: «Ղազարոսի հարությունը» մանրանկարի խորքում բլուրների ոճավորված գագաթները ծածկված են բույսերի փնջերով: Այս յուրահատուկ բնանկարն առաջին անգամ հանդիպում է Կեռան թագուհու՝ 1272թ. ձեռագրում (Երուսաղեմ, 2563), ապա Վասակ իշխանի երկրորդ Ավետարանում:

Հայկական մանրանկարչությունում Ղազարոսի հարության տեսարաններից մեկում դեպի գերեզմանը գնացող Քրիստոսը մանրանկարի իմաստային կենտրոնն է: Ուսուցչին հետևում են Նրա առաքյալները, նրանցից միայն մեկը՝ Հուդան, որ պատկերված է կիսադեմ, գնում է Քրիստոսի առջևից: Կոմպոզիցիան կառուցված է շարժման վրա, որի մեջ ընդգրկված է նրա կուլմինացիոն կետը՝ Քրիստոսի ժամանումը: Քրիստոս պատկերված է գլուխը թեթևակի խոնարհած, աջ ձեռքը բարձրացրած: Ընդ որում Քրիստոսի ձեռքն այնքան երկար է, որ եթե ցած թողնի, անկասկած, կհասնի սրունքի կեսին: Ղազարոսի ազգականների ու ապականիչ հոտից քթերը պահած ծառաների դեմքերին վիշտ ու թախիծ կա: Այս զգացումը ակնհայտ է Ղազարոսի երկու քույրերի դեմքերին, որոնք Հիսուսի ոտքն են ընկել:

Ղազարոսի հարությամբ քրիստոնյաների համար մահը դարձավ սկիզբը մի նոր կյանքի:

Կազմեց Գայանե Սուգիկյանը

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Գոհար Մկրտչյան. Ինքս էլ չգիտեմ… Արմենուհի Սիսյան. Երբ հավատս ծաղկի, գարուն կգա 12 դպրոցական կպայքարի Ընթերցանության ստեղծագործական մրցույթում հաղթելու համար Netflix-ը ձեռք է բերում պատմական կինոթատրոն Հունիսի 6-ին կներկայացվի առցանց համերգ՝ նվիրված Ալեքսանդր Պուշկինի ծննդյան օրվան և Պյոտոր Չայկովսկու 180-ամյակին․ «Դոմ Մոսկվի» Տիկնիկային թատրոնը պատրաստել է բացօթյա համերգ-ներկայացում Երեխաների տոնի առթիվ Սպենդիարյանի տուն-թանգարանը օնլայն կցուցադրի «Երեք արմավենի» մուլտֆիլմը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կերպարը պատկերների համակարգում Համերգ՝ Կոմիտաս-150 «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ․ Մարդկանց աղոթակից դարձնողը Շառլ Ազնավուր. Տերն ինձ տվեց... Յութուբում մեկնարկում է We Are One կինոփառատոնը Կոմիտաս. Վարդիկս Վերանորոգվել է դեպի «Տաթև» վանական համալիր տանող ճանապարհը. զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավման աշխատանքները շարունակվում են «Խոսքի իրավունք» հաղորդման հյուրն է Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածնի դիվանապետ Տեր Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանը Ո՞րն է իմ հաղթանակը Աստվածատեսության մասին Կորոնավիրուսից մահացել է ռեժիսոր Սամվել Գասպարովը «Եթե այս միտումը շարունակվի, ապա պլանավորված գրքերը կարող են և լույս չտեսնել». Արքմենիկ Նիկողոսյան Պուտինը շնորհավորել է Գեորգի Ֆրանգուլյանին Ֆիլհարմոնիկի առցանց նախագծերը Հրաչյա Թամրազյան. Սպիտակ էջեր Վահան Թոթովենց. Աստղիկին Հենրիկ Ալավերդյան. Զարթիր լաո Ամենայն հայոց կաթողիկոսի շնորհավորական ուղերձը հանրապետության օրվա առիթով Մայիսյան հերոսամարտի զենքերը կներկայացվեն օնլայն ցուցահանդեսում Երկրպագություններով Աստծուց ներում ենք հայցում և մեր երախտագիտությունը հայտնում Առցանց համերգ ու առցանց ելույթ՝ օպերայի ու բալետի թատրոնի կողմից Աշխարհի լավագույն կատարողներն իրենց գիտելիքներն են փոխանցում հայ երաժիշտներին Apple-ը Paramount Pictures-ի հետ կաշխատի Սկորսեզեի նոր ֆիլմի վրա Արմենուհի Սիսյան. Կարոտի տեսիլներ Ներսես Աթաբեկյան. Տիեզերքի եզրին Սոնա Արշունեցի․ Առանց ձեզ ով եմ «Ցեղասպանության թանգարանի փակ ֆոնդերից որոշ նյութեր կորել են». ԿԳՄՍ նախարար Էրմիտաժում կցուցադրվեն չինացի նկարչի՝ COVID-19-ին նվիրված աշխատանքները Ինչո՞ւ են գնում գերեզման եօթներորդ եւ քառասուներորդ օրը Նոր բեմադրություններ, հյուրախաղեր համայնքներում. Արտաշատի դրամատիկական թատրոնի հավակնոտ ծրագրերը Բյուրականի աստղադիտարանը՝ համավարակի ժամանակ 30 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Turner մրցանակաբաշխությունը չի կայանա Ա Պետրոս 1.5-10
website by Sargssyan