USD
EUR
RUB

«Կուռքերի պաշտամունքը բոլոր չարիքների սկիզբն է»

 

«Վերևում՝ երկնքում, ներքևում՝ երկրի վրա, և երկրի խորքի ջրերի մեջ եղած որևէ բանի նմանությամբ քեզ կուռքեր չպիտի կերտես: Չպիտի երկրպագես ու չպիտի պաշտես դրանց» (Ելք 20:4-5): Տասը պատվիրաններից երկրորդը շարունակությունն է առաջին պատվիրանի. «Կուռքեր չշինես քեզ համար» խոսքը հաստատումն է «ուրիշ աստվածներ չունենաս»-ի: Պատվիրանը զգուշացնում է կռապաշտությունից հեռու մնալուց, արգելում է ստեղծել որևէ կուռք և երկրպագել: Սրա մասին մեկ անգամ չէ, որ նշվում է Հին կտակարանում: Աստված մարդկանց նախազգուշացնում է, որ «ձուլածո աստվածներ չկերտեն» (Ելք 34:17; Ղևտ. 19:4), ձեռակերտ կամ քանդակված կուռքեր չստեղծեն և արձան չկանգնեցնեն (Ղևտ. 26:1) և կուռքեր չստեղծեն մարդկանց կերպարանքով, երկրի վրա գտնվող որևէ կենդանու, թռչնի, ձկան կերպարանքով (Երկրորդ Օրենք 4:15-18): Վերևում՝ երկնքում, այսինքն՝ արև, լուսին, աստղ, լույս, ներքևում՝ երկրի վրա, այսինքն՝ կրակ, ջուր, կենդանի, մարդ՝ որպես Աստված չպիտի պաշտվեն: Թվարկվածներից պարզ է դառնում, թե նախկինում մարդիկ ինչերի էին հակված երկրպագելու:

Այս պատվիրանը քրիստոնյաներին էլ է վերաբերում: Ճիշտ է մենք չունենք քարե, երկաթե և փայտե կուռքեր, բայց և այնպես «Կուռքեր չշինես քեզ համար»-ը ավելորդ չէ: Ժամանակները փոխվել են և դժվար է պատկերացնել, որ այսօր որևէ մեկը լրջորեն կերկրպագի կենդանիներին կամ թռչուններին: Ժամանակակից մարդու համար կուռքերին տառացի երկրպագությունն անտրամաբանական է և նույնիսկ՝ ծիծաղելի: Այնուամենայնիվ, այս պատվիրանը խախտվում է շատերի կողմից: Այսօր մարդու համար կուռք կարող է դառնալ հարստությունը, հագուստը, ավտոմեքենաները, գրքերը, ընտանի կենդանիները, փողը, երկրավոր երջանկությունը, ֆիզիկական հաճույքը, երաժշտությունը, երեխան, առավել ևս եթե միակն է, երկրպագումը որևէ դերասանին, երգչին և այլն: Միանգամայն նորմալ է սիրել Աստծո կողմից արարված աշխարհը, բայց պետք է զատորոշել բնական սիրո զգացմունքի և կրքոտ երկրպագության սահմանը: Կուռք է համարվում այն ամենը, ինչին մարդը չափազանց է կապվում, ինչին նվիրում է իր ուժերը և առողջությունը՝ ի վնաս իր հոգու փրկության: Երկրորդ պատվիրանով Տերը մարդուն արգելում է իր համար կուռքեր ստեղծել՝ լինի նյութական կամ երևակայական, ծառայել ու երկրպագել և որևէ պատիվ կամ հարգանք մատուցել դրանց:

Առարկային երկրպագելու նշաններից է չափից ավելի ժամանակի տրամադրումը, երբ մարդը դադարում է զգալ ժամանակի զգացողությունը: Պատահական չէ, որ խաղատներում պատուհաններ չկան, որպեսզի խաղամոլները չզգան ժամանակը: Կամ էլ օրինակ՝ չափից ավելի մտածելը սիրելի կինոդերասանի, փողի և հաճույքների մասին:

«Արդարև, կուռքերի անունն ու նրանց պաշտամունքը հենց բոլոր չարիքների սկիզբն են, պատճառն են ու վախճանը» (Իմաստություն Սողոմոնի 14:27): Կռապաշտությամբ մարդը խախտում է նաև մյուս պատվիրանները, օրինակ, եթե աշխատանքը համարվում է կուռք, ապա աշխատելու ցանկություն է առաջանում նաև կիրակի օրերին: Շնությունը երկրպագություն է հաճույքներին: Նյութական բարիքներին պատվելը տանում է նախանձի, գողության և սուտ վկայության: Կուռք կարող է դառնալ նաև գիտությունը, կրթությունը:

Կռապաշտություն է համարվում որևէ անձին երկրպագելը: Որոշ դերասաններ, երգիչներ հենց այդպես էլ իրենց անվանում են՝ կուռքեր: Երկրորդ պատվիրանը հորդորում է չաստվածացնել ու չերկրպագել արարածին Արարչի փոխարեն: Պողոս առաքյալը հռոմեացիներին ուղղված թղթում գրում է. «...և անմահ Աստծո փառքը հատկացրին մահկանացու մարդկանց, թռչունների, չորքոտանիների և սողունների նմանությունը ունեցող պատկերների: Դրա համար էլ Աստված թույլ տվեց, որ իրենց սրտի ցանկություններով հանձնվեն պղծության և իրենք իրենց մարմինն անպատվեն, քանի որ Աստծո վերաբերմամբ ճշմարտության փոխարեն նրանք նախընտրեցին ստությունը, արարածներին հարգանք ընծայեցին և նրանց պաշտեցին, փոխանակ պաշտելու Արարչին, որ օրհնյալ է հավիտյան. ամեն» (Հռոմ. 1:23-25):

Մոլությունները՝ թմրամոլությունը, հարբեցողությունը, ծխելը, մոլախաղերը, որկրամոլությունը, այս ամենը դաժան կուռքեր են, որոնք արմատավորվում են մեղսագործությամբ, կորստաբեր կախվածությամբ: Որոշ մարդիկ ծառայում են մոլություններին՝ ինչպես իրենց տերերի, քանի որ. «Մարդն ինչ բանի որ ենթարկում է ինքն իրեն, նրա գերին է լինում» (Բ Պետրոս 2:19): Պողոս առաքյալը կրքերին ծառայելը համեմատում է կռապաշտության հետ. «Հետևաբար, ձեր մեջ սպանե՛ք երկրավոր ցանկությունները, այսինքն՝ ձեզնից դո՛ւրս վանեցեք պոռնկությունը, պղծությունը, կիրքը, չար ցանկությունը և ագահությունը, որ կռապաշտություն է» (Կողոս. 3:5): Մոլություններին գերի դառանով՝ մարդը դադարում է Աստծո մասին մտածելուց, ծառայելուց ու Նրան սիրելուց, մարդը մոռանում է նաև մերձավորին սիրելու մասին:

Ի դեպ երկրորդ պատվիրանը ոչ մի կերպ չի արգելում սրբապատկերների գոյությունը քրիստոնեական եկեղեցիներում: Կռապաշտություն չի կարող համարվել այն սրբապատկերները, որոնք ստացել են աներևույթ կնիքներ և ունեն սրբարար զորություն և որոնց առջև աղոթում ենք: Հայ եկեղեցին ընդունում և հարգում է Ամենասուրբ Երրորդության տնօրինությունների, Սուրբ Մարիամ Աստվածածնի, սրբերի և հրեշտակային դասերի սրբապատկերները, որոնք օգնում են մեզ՝ հաստատվելու հոգևոր կյանքի և աստվածպաշտության մեջ: Դրանք հավիտենական կյանքի պատգամներ են հաղորդում մեր հոգիներին: Եթե սրբապատկերներին երկրպագելու կամ ծառայություն մատուցելու նպատակ չկա, ուրեմն պատվիրանն էլ չի խախտվում:

Հավիտենական Աստված չի կարող սահմանափակվել որևէ կերպարանքով, որ պատրաստված է փայտից կամ քարից: Այդպիսի փորձը վիրավորում է Նրան և խեղաթյուրում ճշմարտությունը: «Հեթանոսների բոլոր կուռքերը սնոտի բաներ են՝ անտառից կտրված փայտ, հյուսների ձեռքի գործեր, արծաթով և ոսկով զարդարված ձուլածո բաներ: Մուրճերով և գամերով ամրացրել են դրանք, որ չշարժվեն, հղկված արծաթ են, Թարսիսի բանված արծաթ և ոսկի՝ բերված Մեմփաթայից: Ոսկերչի ձեռքը ճարտար վարպետի գործ է կատարել. կապույտ ու ծիրանի են հագցնում նրանց, բայց նրանք չեն կարող գնալ, այլ պետք է բարձվելով տարվեն. ոտքով մի քայլ էլ չեն փոխի, ոչ էլ իրենք իրենց կարող են բարձրանալ այն բանի վրա, որ տանում են: Մի՛ վախեցեք նրանցից, որովհետև չարություն չեն անում, բայց բարություն էլ չկա նրանց մեջ» (Երեմիա 10:3-5),- կարդում ենք Սուրբ Գրքում:

Երկրորդ պատվիրանով Աստված մեր սիրտն է կամենում, բայց ոչ կիսատ ու թերի, այլ՝ ամբողջական: «Տո՛ւր ինձ, որդյա՛կ, քո սիրտը, և թող աչքերդ սպասեն Ինձ՝ Իմ ճանապարհին» (Առակ. 23:26): Եթե կամենում ենք մեր սիրտն Աստծուն տալ, ապա պետք է ամեն ինչից առավել սիրենք ու վստահենք Նրան: Աստծուն պիտի ավելի սիրենք, քան փողը, հարստությունը, աշխարհի փառքն ու պատիվը, ոչինչ չպիտի լինի Նրանից բարձր: Ոմանց համար սիրելի է փառքը, պատիվը, բայց Աստծո հանդեպ սերն ամեն բանից բարձրը պետք է լինի: Նրան, Ով մեզ նախ սիրեց (Ա Հովհ. 4:19), պետք է ամբողջ սրտով սիրենք: «Արդարև, ինձ համար ի՞նչ կա երկնքում, կամ քեզնից բացի ի՞նչ փնտրեմ երկրի վրա» (Սաղմոս 72:25): Ով այսպիսի սեր ունի առ Աստված, նա ձգտում է Ամենաբարձրին, Ով ամենասուրբ է, բարի և ողորմած: Ով սեր ունի առ Աստված, այնպիսին ուժ և զորություն է ստանում՝ կատարելու աստվածային պատվիրանները: Իսկ երբ մարդու կյանքում բացակայում է առ Աստված ունեցած սերը, ապա վաղ թե ուշ այն փոխարինվում է այլ բանով: Արդյունքում նորանոր կուռքեր են ի հայտ գալիս, նվազում է նաև մարդկանց միջև եղած հաղորդակցությունը, սերը սկսում է մարել, իսկ առանց հաղորդակցության հնարավոր չէ սերն արտահայտել: Եվ ինչպես մարդկանց միջև սերը հնարավոր չէ առանց հաղորդակցության, նույնպես և սերը Աստծո հանդեպ ենթադրում է Նրա հետ հաղորդակցություն, իսկ կռապաշտությունը զրկում է մարդուն փրկարար այդ հաղորդակցությունից:

Կազմեց Գայանե Սուգիկյանը

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Գոհար Մկրտչյան. Ինքս էլ չգիտեմ… Արմենուհի Սիսյան. Երբ հավատս ծաղկի, գարուն կգա 12 դպրոցական կպայքարի Ընթերցանության ստեղծագործական մրցույթում հաղթելու համար Netflix-ը ձեռք է բերում պատմական կինոթատրոն Հունիսի 6-ին կներկայացվի առցանց համերգ՝ նվիրված Ալեքսանդր Պուշկինի ծննդյան օրվան և Պյոտոր Չայկովսկու 180-ամյակին․ «Դոմ Մոսկվի» Տիկնիկային թատրոնը պատրաստել է բացօթյա համերգ-ներկայացում Երեխաների տոնի առթիվ Սպենդիարյանի տուն-թանգարանը օնլայն կցուցադրի «Երեք արմավենի» մուլտֆիլմը Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու կերպարը պատկերների համակարգում Համերգ՝ Կոմիտաս-150 «Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ․ Մարդկանց աղոթակից դարձնողը Շառլ Ազնավուր. Տերն ինձ տվեց... Յութուբում մեկնարկում է We Are One կինոփառատոնը Կոմիտաս. Վարդիկս Վերանորոգվել է դեպի «Տաթև» վանական համալիր տանող ճանապարհը. զբոսաշրջային ենթակառուցվածքների բարելավման աշխատանքները շարունակվում են «Խոսքի իրավունք» հաղորդման հյուրն է Մայր Աթոռ Ս․ Էջմիածնի դիվանապետ Տեր Արշակ եպիսկոպոս Խաչատրյանը Ո՞րն է իմ հաղթանակը Աստվածատեսության մասին Կորոնավիրուսից մահացել է ռեժիսոր Սամվել Գասպարովը «Եթե այս միտումը շարունակվի, ապա պլանավորված գրքերը կարող են և լույս չտեսնել». Արքմենիկ Նիկողոսյան Պուտինը շնորհավորել է Գեորգի Ֆրանգուլյանին Ֆիլհարմոնիկի առցանց նախագծերը Հրաչյա Թամրազյան. Սպիտակ էջեր Վահան Թոթովենց. Աստղիկին Հենրիկ Ալավերդյան. Զարթիր լաո Ամենայն հայոց կաթողիկոսի շնորհավորական ուղերձը հանրապետության օրվա առիթով Մայիսյան հերոսամարտի զենքերը կներկայացվեն օնլայն ցուցահանդեսում Երկրպագություններով Աստծուց ներում ենք հայցում և մեր երախտագիտությունը հայտնում Առցանց համերգ ու առցանց ելույթ՝ օպերայի ու բալետի թատրոնի կողմից Աշխարհի լավագույն կատարողներն իրենց գիտելիքներն են փոխանցում հայ երաժիշտներին Apple-ը Paramount Pictures-ի հետ կաշխատի Սկորսեզեի նոր ֆիլմի վրա Արմենուհի Սիսյան. Կարոտի տեսիլներ Ներսես Աթաբեկյան. Տիեզերքի եզրին Սոնա Արշունեցի․ Առանց ձեզ ով եմ «Ցեղասպանության թանգարանի փակ ֆոնդերից որոշ նյութեր կորել են». ԿԳՄՍ նախարար Էրմիտաժում կցուցադրվեն չինացի նկարչի՝ COVID-19-ին նվիրված աշխատանքները Ինչո՞ւ են գնում գերեզման եօթներորդ եւ քառասուներորդ օրը Նոր բեմադրություններ, հյուրախաղեր համայնքներում. Արտաշատի դրամատիկական թատրոնի հավակնոտ ծրագրերը Բյուրականի աստղադիտարանը՝ համավարակի ժամանակ 30 տարվա ընթացքում առաջին անգամ Turner մրցանակաբաշխությունը չի կայանա Ա Պետրոս 1.5-10
website by Sargssyan