USD
EUR
RUB

Համայն Ռուսիո պատրիարքը դեմ է Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթ դարձնելուն

 

Համայն Ռուսիո և Մոսկվայի պատրիարք Կիրիլը մեկնաբանել է Կոստանդնուպոլսի Սուրբ Սոֆիայի տաճարի կարգավիճակի հնարավոր փոփոխությունը: Ռուս ուղղափառ եկեղեցին հուլիսի 6-ին հայտարարություն է տարածել, պատրիարք Կիրիլը իր անհանգստությունն է հայտնել «թուրք որոշ քաղաքական գործիչների կոչերի առիթով՝ վերանայելու Սուրբ Սոֆիայի տաճարի թանգարանային կարգավիճակը, քրիստոնեական մշակույթի մեծագույն հուշարձաններից մեկի»: Նա այդ քայլն անվանել է սպառնալիք քրիստոնեական քաղաքակրթությանը, հոգևորականությանն ու պատմությանը: Պատրիարքը հիշեցրել է, որ «Կոստանդնուպոլսի եկեղեցու հազարամյա հոգևոր ժառանգությունը նվաստացնելու կամ ոտնահարելու ցանկացած փորձ ռուս ժողովուրը, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, ընկալել ու ընկալում է դառնությամբ ու զայրույթով»: Տաճարը մզկիթ դարձնելու որոշման դեմ հանդես է եկել և Կոստանդնուպոլսի ուղղափառ եկեղեցու պատրիարք Բարդուղիմեոսը: Սուրբ Սոֆիայի տաճարը կառուցվել է 6-րդ դարում: 1453-ին Կոստանդուպոլիսը գրավելուց հետո սուլթան Մեհմեդ երկրորդը հրամայել է տաճարը մզկիթ դարձնել: 1935-ին Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի հրամանով տաճարին տրվել է թանգարանի կարգավիճակ: Տաճարը մզկիթ դարձնելու գաղափարը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը արտահայտել է 2019-ին: Հուլիսի 2-ի Թուրքիայի պետական խորհուրդը (վարչական արդարադատության բարձրագույն ատյանը) քննարկել է այդ նախագծի իրականացման կարևորոթյունը: Ակնկալվում է, որ վերջնական որոշումը կընդունվի 2 շաբաթում:

Կրեմլում նույնպես մեկնաբանել են Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելու գաղափարը: ՌԴ նախագահի մամլո քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը կոչ է արել որոշումն ընդունելիս հաշվի առնել փաստը, որ Կոստանդնուպոլսում տեղակայված տաճարը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում է և ունի ճարտարապետական ու հոգևոր արժեք:
RFI

Հ.Գ. Համայն Ռուսիո պատրիարքը իր հայտարարության մեջ նշել է.«Խորապես անհանգստացած եմ թուրք որոշ քաղաքական գործիչների կոչերով՝ վերանայելու Սուրբ Սոֆիայի թանգարանային կարգավիճակը, քրիստոնեական մշակույթի մեծագույն հուշարձաններից մեկի: 6-րդ դարում ի փառս Ամենափրկիչ Քրիստոսի կառուցված այս տաճարը մեծ նշանակություն ունի բոլոր ուղղափառների համար: Եվ հատկապես թանկ է Ռուսական եկեղեցու համար: Մեծ իշխան Վլադիմիրի դեսպանները, ոտք դնելով այդ տաճար՝ գերվել են նրա երկնային գեղեցկությամբ: Լսելով նրանց պատմությունը՝ սուրբ Վլադիմիրը կնքվել է ու կնքել Ռուսիան, որ դրանից հետո քայլ է արել իր համար նոր հոգևոր ու պատմական չափում՝ քրիստոնեական քաղաքակրթություն: Բազում սերունդների միջով մեզ է փոխանցվել հիացումն այդ քաղաքակրթության նվաճումներով, որոնց մի մասն ենք մենք հիմա: Եվ որի սիրով երկրպագվող սիմվոլներից է եղել ու մնում Սուրբ Սոֆիան: Նրա կերպարը հաստատուն մտել է մեր մշակութի ու պատմության մեջ: Մեզ ուժ է տվել ու ներշնչանք մեր ճարտարապետներին Կիևում, Նովգորոդում, Պոլոցկում՝ Հինավուրց Ռուսիայի բոլոր գլխավոր հոգևոր կենտրոններում: Ռուսիայի ու Կոստանդնուպոլսի հարաբերությունների պատմությունում եղել են տարբեր, երբեմն բավականին բարդ շրջաններ: Բայց Կոստանդնուպոլսի եկեղեցու հազարամյա հոգևոր ժառանգությունը նվաստացնելու կամ ոտնահարելու ցանկացած փորձ ռուս ժողովուրը, ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա, ընկալել ու ընկալում է դառնությամբ ու զայրույթով: Սուրբ Սոֆիային սպառնալիքը սպառնալիք է քրիստոնեական քաղաքակրթությանը, նշանակում է՝ մեր հոգևոր աշխարհին ու պաըմությանը: Այսօր էլ ռուս յուրաքանչյուր ուղղափառ մարդու համար Սուրբ Սոֆիան քրիստոնեության մեծ սրբավայր է: Յուրաքանչյուր քաղաքակիրթ պետության պարտքն է հավասարակշռություն պահպանելը՝ հասարակության հակասությունները հաշտեցնելը, այլ ոչ թե սրելը, նպաստելը մարդկանց միավորմանը, ոչ թե խզմանը:

Այսօր Թուրքիայի ու Ռուսաստանի հարաբերությունները դինամիկ զարգանում են: Ռուսաստանը ուղղափառ բնակչության մեծամասնությամն երկիր է: Այդ պատճառով էլ այն, ինչ կարող է կատարվել Սուրբ Սոֆիայի հետ, ռուս ժողովուրդը ընդունում է խոր ցավով: Հույս ունեմ, որ Թուրքիայի պետական ղեկավարությունը խելամիտ կլինի: Սուրբ Սոֆիայի՝ քրիստոնեական մշակույթի մեծագույն գլուխգործոցներից մեկի, ամբողջ աշխարհի միլիոնավոր քրիստոնյաների համար սիմվոլ տաճարի, ներկա չեզոքության կարգավիճակի պահպանումը կծառայի Ռուսաստանի ու Թուրքիայի ժողովուրդների հարաբերությունների հետագա զարգացմանը, միջկրոնական խաղաղության ու համաձայնության ամրապնդմանը»:
Կոստանդնուպոլսի ուղղափառ եկեղեցու պատրիարք Բարդուղիմեոսի կարծիքով Այա Սոֆիայի կարգավիճակի փոփոխությունը կարող է միջազգային լարում առաջացնել:
«Սուրբ Սոֆիա տաճարի վերածումը մզկիթի ամբողջ աշխարհի քրիստոնյաներին իսլամի դեմ է տրամադրելու: Սուրբ Սոֆիան սակրալ վայր է, որտեղ Արևելքը հանդիպում է Արևմուտքին, և կարող է այդ երկու աշխարհները բաժանել այն պահին, երբ մահացու կորոնավիրուսի պանդեմիայից տառապող մարդկությունը կարիք ունի միասնության ու ընդհանուր կողմնորոշիչների»: Հունաստանի կառավարությունը Սուրբ Սոֆիան մզկիթի վերածելու որոշումն անվանել է ռեակցիոն: Թուրքիայի կառավարությունը պետք է հաշվի առնի և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կարծիքը՝ Սուրբ Սոֆիան ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային մշակույթի ժառանգության ցանկում է իբրև թանգարան: Բայց ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ն դեռ լռում է:

Անահիտ ԱԴԱՄՅԱՆ

Աղբյուր՝ Irates.am

Լրահոս
Հավատարմություն Հպարտությունն ու խոնարհությունը Արմենուհի Սիսյան․ «Փախուստ ծառերի մոտ» Մհեր Բեժանյան. Հաճույքի թռչուն Էրմիտաժը սկսել է խմբային էքսկուրսիաներ անցկացնել Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը կձայնագրի և կտեսագրի Բեթհովենի բոլոր սիմֆոնիաները Հայ ճարտարապետների ամառային կինոթատրոնը՝ Մոսկվայի «Гараж» ժամանակակից արվեստի կենտրոնում Գթասրտություն Հնագետ Գրիգոր Արեշյանի հուղարկավորությունը տեղի կունենա Երևանի քաղաքային պանթեոնում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հեռակապով խոսել է Հյուսիսային Ամերիկայի հայոց թեմերի առաջնորդների հետ Սաղմոս ՃԽԱ Հովհաննես Հովհաննիսյան․ Հայ զինվորին Ծաղկաթերթեր Դերասանի մենախոսություն կյանքի իմաստի մասին. «Հեռագիր»-ը ցուցադրվեց «Արմմոնո» փառատոնին Կյանքի արվեստ. Սեռական դաստիարակության խնդիրը Կորյուն Առաքելյան. Բանաստեղծություններ Սամվել Մարգարյան․ Բանաստեղծություններ Մեզ հրամցված է մի չափորոշիչ, որն առանձին անձանց քմահաճույքի արդյունք է. Տեր Սարգիս Netflix-ը «Խոստումը» ֆիլմը ցուցադրելու հեղինակային իրավունք է ստացել Ընտանիք Համո Սահյան. Հորովել Եղիա Տեմիրճիպաշյան. Անգեղն երգ Պառավքարից մինչև Մուրղուզ․․․ Տավուշյան լեգենդներն ու զրույցները Օգոստոսի 1-ից Մոսկվայում վերաբացվում են կինոթատրոնները «Երեք մանկունքը բաբելոնյան հնոցում» սյուժեի պատկերագրական համակարգը «Այդ չափորոշիչները չեն արտացոլում ՀՀ քաղաքացու և հայ մարդու դաստիարակությունը»․ Աիդա Թոփուզյան Սուրբ Բարսեղ եպիսկոպոսի ճառը նախանձների մասին Խորհր­դա­յին նկա­րա­հա­վա­քի ա­զատ և ան­կախ նա­վար­կու­թ­յու­նը Օպերային թատրոնն առցանց համերգ կնվիրի կորոնավիրուսի պատճառով տուժած բոլոր երաժիշտներին «Այն մեկ ա­մի­սը, որ Պետ­րոս­ը կռ­վեց իմ կող­քին, հա­վա­սար էր տաս­ն­յակ կյան­քե­րի սխ­րան­քի» Արժևորենք կյանքի ամեն վայրկյանը Ս. Էջմիածնի Մատենադարանն առաջարկում է ընթերցել Վահե Երկանյանի «Պայքար հայկական նոր դպրոցի համար Անդրկովկասում «Music 20» միջազգային փառատոնին աշխարհի տարբեր ծայրերից հետևել է մոտ 45 հազար մարդ The Independent-ը դրական է արձագանքել Կոմիտասի «Սուրբ Պատարագի» համերգային ձայնագրությանը Վահագն Մուղնեցյան․ Նախանվագ Եղիշե Չարենց. ...Մայրամուտի այս սուրբ, հրակարմիր միգում Արսեն Գրիգորյանն ու «Հայ երգասաններ» նախագիծը երգ են նվիրել հայոց բանակին Հնդկաստանի դատարանը որոշել է Բաբրի մզկիթի տարածքը վերածել հինդու տաճարի Պահապան հրեշտակը պահպանում է մեզ Ռեմբրանդտի ինքնանկարը Լոնդոնում աճուրդի ընթացքում վաճառվել է ռեկորդային 18,7 միլիոն դոլարով
website by Sargssyan