USD
EUR
RUB

Խորհր­դա­յին նկա­րա­հա­վա­քի ա­զատ և ան­կախ նա­վար­կու­թ­յու­նը

 

«Մի օր, 1971 թվա­կա­նին, գի­շեր­վա ժա­մը չոր­սին, Մի­նա­սը թա­կեց Մ. Սա­րյա­նի թան­գա­րա­նի պա­տու­հա­նը. «Սիրտս,- ա­սաց,- ան­հան­գիստ է, ա­րի մի րո­պեով մտ­նենք Վար­պե­տի մոտ. գու­ցե նրան այլևս չտես­նեմ...»։
Լռու­թյան մեջ մենք, ոտ­նա­թա­թե­րի վրա քայ­լե­լով, ծա­ծուկ մո­տե­ցանք նրա ան­կող­նուն։ Նույն վար­կյա­նին նա բա­ցեց աչ­քե­րը և քմ­ծի­ծա­ղով նա­յե­լով Մի­նա­սին` ա­սաց. «Ես, ինչ է, այդ­քան եր­կա՞ր եմ քնել»։ Իսկ հե­տո մա­տը պար­զեց ինձ ու ա­սաց. «Թան­գա­րա­նի զին­վոր»։ Սա­րյա­նի խոս­քերն էլ դար­ձան այս գր­քի խո­րա­գի­րը»։
Շա­հեն ԽԱ­ՉԱՏ­ՐՅԱՆ
«Նկա­րա­հա­վա­քի պատ­մու­թուն­ներ»

ՇՐ­ՋԱՊ­ՏՈՒՅՏ­ՆԵՐ «ՍԻ­ՐՈ ԵՎ ՀԱ­ՄԵ­ՐԱՇ­ԽՈՒ­ԹՅԱՆ» ՋՐԱ­ՓՈ­ՍԵ­ՐՈՒՄ

Ստորև կներ­կա­յաց­նեմ տիար Շա­հե­նի փա­ռա­պանծ, եր­բեմն, ի­հար­կե, ար­կա­ծախ­նդ­րա­կան, սա­կայն վերջ­նար­դյուն­քում նվի­րա­կան նկա­րա­հա­վաք­չու­թյան դր­վագ­նե­րը։ Այժմ հի­շե­ցում Երևա­նի քա­ղա­քա­պետ Հայկ Մա­րու­թյա­նին, ՀՀ ԱԺ մշա­կույ­թի հանձ­նա­ժո­ղո­վի նա­խա­գահ Մխի­թար Հայ­րա­պե­տյա­նին և ՀՀ ԿԳՄՍ մշա­կույ­թի գծով փոխ­նա­խա­րար տի­կին Նա­րի­նե Խա­չա­տու­րյա­նին. ՀԽՍՀ-ի 70 տա­րի­նե­րի ըն­թաց­քում հայ ազ­գա­յին գի­տու­թյու­նը, ար­վես­տը, գրա­կա­նու­թյունն ու կեր­պար­վես­տը (նաև թատ­րոնն ու կի­նոն, ե­րաժշ­տար­վես­տը և այլն) հա­մաշ­խար­հա­յին ե­զերք­ներ էին նվա­ճում, զի խոր­հր­դա­յին ա­ռաջ­նորդ­նե­րը քաջ գի­տակ­ցում էին, որ հայ­կա­կան քա­ղա­քակր­թու­թյու­նը մուրճ ու ման­գա­ղի ստ­վեր­նե­րի տակ ա­պա­հով գո­յատևում էր, բայց անհ­րա­ժեշտ էր զարկ տալ հայ ազ­գա­յին մշա­կույ­թի զար­գաց­մա­նը, քան­զի հի­նա­վուրց լուս­նի տակ ո­չինչ հա­վերժ չէ, մնա­յուն է մշա­կույթն իր բազ­մա­նիստ գու­նե­ղու­թյամբ։ Բա­րի, ըն­դու­նում եմ, որ ԼՏՊ-ա­կան և «ռո­բա­սեր­ժա­կան» իշ­խա­նա­կա­լու­թյուն­նե­րի օ­րոք երկ­րի մշա­կույ­թը դե­գե­րում­նե­րի մեջ էր, «բռ­նա­դա­տում­նե­րի» էին են­թարկ­ված ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան միու­թյուն­նե­րը։ ՀՀ ԳԱԱ-ն ֆի­նան­սա­պես թե­պետ ըն­կե­ցիկ վի­ճա­կում էր, այ­սու­հան­դերձ գոր­ծում էր, ապ­րում էր ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան կյան­քով։ Ստեղ­ծա­գոր­ծա­կան միու­թյուն­նե­րը փա­ռա­տո­ներ և ցու­ցա­հան­դես­ներ էին կազ­մա­կեր­պում, գրա­կան կյան­քը շն­չում-ար­տաշն­չում էր, թատ­րոն­նե­րի դռ­նե­րը բաց էին հան­դի­սա­տե­սի ա­ռաջ և այլն։
Ան­կաս­կած խայ­տա­ռակ վի­ճակ էր ար­ձան­նե­րի տե­ղադր­ման հար­ցում, սկս­վել էր թոք­մա­ջյա­նա­կան մղ­ձա­վան­ջը։ 20-րդ դա­րի 70-ա­կան­նե­րին աս­պա­րեզ ի­ջած Լևոն Թոք­մա­ջյա­նը, ո­րի գո­նե մի քա­նի տա­ղան­դա­վոր գոր­ծեր հիա­նա­լի լիաց­նում էին խոր­հր­դա­հայ կեր­պար­վես­տա­յին ի­րա­կա­նու­թյու­նը (օ­րի­նակ` Լև Տոլս­տո­յի կի­սանդ­րին հա­մա­նուն դպ­րո­ցի ա­ռաջ), ան­վե­րա­պա­հո­րեն իշ­խա­նա­կան պատ­վեր­նե­րին ի տուրք, ար­ձա­նա­գոր­ծա­կան հա­կամ­շա­կույ­թը դարձ­րեց ժա­մա­նա­կի ո­գին։ Հի­շենք թե­կուզ Գևորգ Չա­վու­շի (ժո­ղովր­դա­կան բա­նա­հյու­սու­թյան բնու­թագր­մամբ` «Քինգ Քոնգ»), Սո­ղո­մոն Թեհ­լե­րյա­նի («Պլան­քյա­շը») և մյուս ար­ձան­նե­րի ա­հա­սար­սուռ հա­կա­գե­ղա­գի­տու­թյու­նը (Կա­րա­բա­լան և Վահ­րամ Փա­փա­զյա­նը Մոն­թե Մել­քո­նյա­նը և Քըրք Քր­քո­րյա­նը...)։
Հի­շե­ցի՞ք, հու­սամ, որ ա­յո։ Այժմ հու­շում եմ, որ մինչև 2018-ը հան­րա­պե­տու­թյու­նում նաև տե­ղադր­վել են բարձ­րար­վեստ քան­դակ­ներ և ար­ձան­ներ (Դա­վիթ Երևան­ցու «Սի­րո լռու­թյու­նը» Սի­րա­հար­նե­րի այ­գում, Գա­րե­գին Դավ­թյա­նի «Նան­սե­նը» Ա­բո­վյան փո­ղո­ցում, Տիգ­րան Ար­զու­մա­նյա­նի «Չի­լոն»` «Ա­ռա­գաստ» սր­ճա­րա­նի այ­գում, Է­մին Պետ­րո­սյա­նի «Օ­ֆե­լյա Համ­բար­ձու­մյա­նի» հու­շա­կո­թո­ղը` Կո­մի­տա­սի պան­թեո­նում, Գե­տիկ Բաղ­դա­սա­րյա­նի «Ներ­սես Աշ­տա­րա­կե­ցին» Աշ­տա­րա­կում և այլն, և այլն)։
Նաև հու­շում-հի­շեց­նում եմ, որ Թոք­մա­ջյա­նը, ա­յո՛, ընդ­գծ­ված բիրտ հա­կա­գե­ղար­վես­տա­կա­նու­թյամբ, այ­սու­հան­դերձ քան­դա­կել է հա­յոց պատ­մու­թյան և մշա­կույ­թի երևե­լի­նե­րին։ Այս­տեղ շր­ջա­նը գոց­վում է։

ՀՌ­ՉԱ­ԿԱ­ԳԻՐ

«Սի­րո և հա­մե­րաշ­խու­թյան» հե­ղա­փո­խու­թյան տիարք և տիկ­նայք շա­հա­ռու­ներ, Դուք ո­րո­շել եք Հայ­կա­կան աշ­խար­հի մայ­րա­քա­ղաք Երևա­նում տե­ղադ­րել 20-րդ դա­րի թիվ 1 (ծագ­մամբ ոչ թուրք) հա­կա­հայ, Մեծ ե­ղեռ­նի երդ­վյալ քա­րո­զիչ Մա­հաթ­մա Գան­դիի հու­շար­ձա­նը։ Տե­ղադ­րեք, ող­ջու­նում եմ ի խո­րոց սր­տի, սա­կայն սի­րա­հո­ժար ի­րա­զե­կում եմ, որ սույն հու­շար­ձա­նը, տե­ղադ­րու­մից 1 վայր­կյան անց, կդառ­նա «Սի­րո և հա­մե­րաշ­խու­թյան» հե­ղա­փո­խու­թյան գա­ղա­փա­րա­կան դամ­բա­րա­նը։ Ի դեպ, վե­րոն­շյալ հու­շար­ձա­նի բաց­մա­նը հու­շում եմ, հրա­վի­րեք, նախ, Մեհ­րի­բան խա­նու­մին, «Լի­դիա­նի» ծա­գու­մով թուրք բաժ­նե­տե­րե­րին և Աբ­դուլ Հա­մի­դի ծո­ռա­նը։ Ողջ լե­րուք։

ՅԱ­ՆԻ­ԿՅԱ­ՆԻ ՆԱ­ՄԱ­ԿԸ ՍԱ­ՐՅԱ­ՆԻՆ

Մի գար­նա­նա­յին ծաղ­կուն օր (Սա­րյա­նի սի­րած տար­վա ե­ղա­նա­կը) Գուր­գեն Յա­նի­կյան ա­նու­նով ան­ծա­նո­թը նա­մակ է գրում Սա­րյա­նին և ա­ռա­ջար­կում գնել «Արևե­լյան սե­նյա­կի ին­տե­րիեր» գոր­ծը, թվագր­ված 1917-ով։ Յա­նի­կյանն իր ա­րար­քը պատ­ճա­ռա­բա­նում է կնոջ հի­վան­դու­թյամբ և նրա բուժ­ման հա­մար կա­տար­վե­լիք անհ­րա­ժեշտ ծախ­սե­րով։ (Ի դեպ, Սա­րյա­նի վե­րոն­շյալ նկա­րը Յա­նի­կյա­նի տիկ­նոջ օ­ժի­տի մաս էր)։ Նա ա­վե­լաց­նում է իր նա­մա­կում, որ որ­պես հայ­րե­նա­սեր մե­կը չի կա­մե­նում Սա­րյա­նի կտա­վը վա­ճա­ռել օ­տար­նե­րին։ Տիար Շա­հե­նը դի­մում է Սփյուռ­քի հետ մշա­կու­թա­յին կա­պե­րի կո­մի­տեի նա­խա­գահ Վարդ­գես Հա­մա­զաս­պյա­նին և Վե­հա­փառ հայ­րա­պետ Վազ­գեն Ա­ռա­ջի­նին։ Խնդ­րան­քը նույնն էր. սփյուռ­քում գտ­նել հայ մե­ծա­հա­րուստ մե­կին, ո­րը չի վա­րա­նի և Սա­րյա­նի թան­գա­րա­նի հա­մար ձեռք կբե­րի նշյալ ինք­նա­տիպ ստեղ­ծա­գոր­ծու­թյու­նը։ Ե՛վ Վե­հա­փա­ռը, և՛ Կո­մի­տեի նա­խա­գա­հը հա­մա­ձայ­նում են։ Ի դեպ, տիար Յա­նի­կյա­նը Սա­րյա­նի գոր­ծի հա­մար բա­վա­կա­նին մեծ գու­մար էր պա­հան­ջում` 10 հա­զար դո­լար։ Շա­հեն Խա­չատ­րյա­նը, նկա­րա­հա­վա­քի այս անն­կուն աս­պե­տը հու­զում­նա­լից սպաս­ման բո­վում էր։ Բայց շա­բա­թը բա­րե­բախ­տո­րեն շր­ջան­ցում է ուր­բա­թին, նկա­րը ձեռ­քին Սա­րյա­նի տուն-թան­գա­րան է այ­ցե­լում Գուր­գեն Յա­նի­կյա­նը, «Արևե­լյան սե­նյա­կի ին­տե­րիե­րը» նվի­րում է տուն-թան­գա­րա­նին և պատ­ճա­ռա­բա­նում է ա­րար­քը. «Ամ­բողջ կյան­քում չեմ հան­դուր­ժել հա­րուստ­նե­րին։ Ինչ­պե՞ս կա­րող էի թույլ տալ, որ ինձ պատ­կա­նող նկա­րը մեկ ու­րի­շը նվի­րեր հայ­րե­նի­քիս»։ Այս դեպ­քից ա­միս­ներ անց աշ­խար­հը ճա­նա­չեց Յա­նի­կյա­նին։ Կա­լի­ֆոռ­նիա­յի Սան­տա Բար­բա­րա քա­ղա­քում 78-ա­մյա այ­րը գն­դա­կա­հա­րեց Թուր­քիա­յի հյու­պա­տո­սին։ Գուր­գեն Յա­նի­կյա­նը Մեծ ե­ղեռ­նի ժա­մա­նակ կորց­րել էր ըն­տա­նի­քը և 25 ազ­գա­կից­նե­րին։
Եվ ա­հա ա­ռա­ջարկս տի­կին Ն. Խա­չա­տու­րյա­նին, տիարք Հ. Մա­րու­թյա­նին և Մ. Հայ­րա­պե­տյա­նին` ցան­կա­ցած գնով (զո­րօ­րի­նակ հա­ցա­դու­լի նս­տե­լով կամ էլ «Հաղ­թա­նակ» կամր­ջից վար նետ­վե­լու սպառ­նա­լի­քով) չե­ղար­կեք Մ. Գան­դիի հու­շար­ձա­նի տե­ղադ­րու­մը, միա­ժա­մա­նակ հայ­տա­րա­րեք հա­մազ­գա­յին դրա­մա­հա­վաք և մր­ցույթ ու Հայ­կա­կան աշ­խար­հի մայ­րա­քա­ղաք Երևա­նում (այն­տեղ, ուր շփո­թա­հար մտադր­վել եք տե­ղադ­րել սույն հու­շար­ձա­նը) տե­ղադ­րեք Գուր­գեն Յան­կյա­նի հի­շա­տա­կը հա­վեր­ժաց­նող հու­շա­կո­թո­ղը։
Եվ կշա­հեք, չկաս­կա­ծեք։

ՁԵՌՔ ՁԵՌ­ՔԻ ՊԵ­ՏՈՒ­ԹՅԱՆ ՀԵՏ

Այս պատ­մու­թյու­նը մի ան­գամ հի­շել եմ, ար­ժե վե­ր­հի­շել, զի կա­պը ներ­կա հրա­պա­րակ­ման հետ ան­մի­ջա­կան է։ Շա­հեն Խա­չատ­րյա­նը մի ան­գամ (նման դիպ­ված­նե­րը ան­հա­մար էին նրա կյան­քում) հան­դի­պում է Կիևի ռու­սա­կան ար­վես­տի թան­գա­րա­նի փոխտ­նօ­րեն Էմ­մա Բա­բաևա­յին։ Բա­բաևան շշն­ջում է Շա­հե­նի ա­կան­ջին, որ իր վերևի հար­կի հարևա­նու­հի, ա­կա­դե­մի­կո­սի այ­րի Զո­յա Սկ­րիպ­նիկն ու­նի Այ­վա­զովս­կու մի անն­ման կտավ։ Բարձ­րա­նում են վեր, դի­տում են ծո­վան­կար­չու­թյան ար­քա­յի «Փո­թո­րիկ» գոր­ծը` թվագր­ված 1872-ով։ Բուն հայ­կա­կան հե­ռա­տե­սու­թյամբ Շ. Խա­չատ­րյա­նը տի­կին Սկ­րիպ­նի­կին և նրա դս­տե­րը հրա­վի­րում է Հա­յաս­տան, ծա­նո­թաց­նում է Այ­վա­զովս­կու նախ­նյաց հայ­րե­նի­քի տե­սար­ժան վայ­րե­րին (հաս­կա­նա­լի է, որ հի­շար­ժան պատ­մու­թյուն­նե­րը հա­մալ­րում է կո­նյա­կով և իշ­խա­նով), և, ի վեր­ջո, ո­րո­շում են նկա­րի գի­նը։ Գնա­հատ­ման պե­տա­կան հանձ­նա­ժո­ղո­վը 10 հա­զար ռուբ­լուց ա­վե­լի գու­մար չի պատ­րաստ­վում տա­լու։ Տիար Շա­հե­նը գնա­հա­տե­լով պատ­մա­կան պա­հի լր­ջու­թյու­նը, զան­գա­հա­րում է ՀԿԿ կենտ­կո­մի ա­ռա­ջին քար­տու­ղար Կա­րեն Դե­միր­ճյա­նին և ներ­կա­յաց­նում է խն­դի­րը, ա­սե­լով. «Ե­թե ու­զում եք ֆան­տաս­տիկ գե­ղեց­կու­թյուն տես­նել, ե­կեք»։ Տա­սը րո­պե անց Կա­րեն Դե­միր­ճյա­նը հյու­րըն­կալ­վում է Սա­րյա­նի տուն-թան­գա­րա­նի տնօ­րեն Շա­հեն Խա­չատ­րյա­նին, հիա­նում է Այ­վա­զովս­կու հեր­թա­կան գլուխ­գոր­ծո­ցով և ժպ­տա­լով ա­սում. «Հինգ հա­զա­րը գրան­ցեք իմ հաշ­վին»։ «Փո­թո­րի­կը» հայ­տն­վում է Հա­յաս­տա­նի պե­տա­կան պատ­կե­րաս­րա­հում։ Կա­րեն Սե­րո­բի­չի «իմ հաշ­վի­նը» ՀԽՍՀ գան­ձա­րանն էր։

ԲԵՌ­ՆԱ­ՏԱ­ՐԸ` ԱՌ­ՀԱՎԱՏ­ՉՅԱ

Ա­հա մի պատ­մա­կան ակ­նարկ, ո­րը կա­րող է զար­մաց­նել, գու­ցե ան­գամ խիստ զայ­րաց­նել մշա­կույ­թի և կեր­պար­վես­տի ճա­կա­տա­գի­րը տնօ­րի­նող ներ­կա կա­ռա­վա­րիչ­նե­րին։ Ակ­նար­կի հե­ղի­նա­կը, կռա­հե­ցիք ան­շուշտ, տիար Շա­հենն է։ «Հետզ­հե­տե իմ մեջ հա­սու­նա­ցավ Այ­վա­զովս­կու թե­մա­նե­րով պատ­կեր­նե­րի ցու­ցա­հան­դես կազ­մա­կեր­պե­լու պա­հան­ջը, թե­կուզ և որ­պես ե­րախ­տա­գի­տու­թյան դրսևո­րում, քա­նի որ հենց նա էր կան­խո­րո­շել իմ ու­ղին ար­վես­տում։ Նա­մակ­ներ գրե­ցի այն թան­գա­րան­նե­րի տնօ­րեն­նե­րին, ուր կա­յին հա­մա­պա­տաս­խան նյու­թեր, ստա­ցա նրանց հա­մա­ձայ­նու­թյունն ու գնա­ցի... ան­տա­ռա­յին ու փայ­տամ­շակ­ման ար­դյու­նա­բե­րու­թյան նա­խա­րար Ալ­բերտ Ստե­փա­նյա­նի մոտ։ Նրա սե­նյա­կում խոր­հր­դակ­ցու­թյուն էր։ Դու­ռը կի­սա­բաց էր. տես­նե­լով ինձ, ինչ­պես հե­տո ի­մա­ցա, ա­սել էր. «Հի­մա ներս կգա մի մարդ, կխնդ­րի ինչ-որ բան, բայց ո՛չ իր հա­մար»։ Ներս կան­չեց. «Ինձ մի մե­քե­նա է պետք, որ­պես­զի Երևան բե­րեմ Այ­վա­զովս­կու հայ­կա­կան նկար­նե­րը»։ «Մեկ ժա­մից դի­մեք այ­սինչ գոր­ծա­րա­նի տնօ­րե­նին»։ Ա­ռա­վո­տյան Սա­րյա­նի թան­գա­րա­նի առջև կանգ­նած էր փակ բեռ­նա­տա­րը, և ես ու վա­րոր­դը ճա­նա­պարհ ըն­կանք։ Մա­խաչ­կա­լա, Գրոզ­նի, Ստավ­րո­պոլ, Ռոս­տով, Թեո­դո­սիա. ա­մեն տեղ վերց­նում էինք նկար­նե­րը ու շա­րու­նա­կում ճա­նա­պար­հը»։
Ար­դյոք ՀՀ ԿԳՄՍ-ն գի­տե՞, թե ինչ բան է, առ­հա­սա­րակ, նկա­րա­հա­վա­քը։ Իսկ, կնե­րեք, դուք տե­ղյա՞կ եք խոր­հր­դա­յին շր­ջա­նում Հա­յաս­տա­նում լայն տա­րա­ծում գտած «Շր­ջիկ» ցու­ցա­հան­դե­սից, ո­րը նա­խա­դեպ չու­ներ, և ո­րի կն­քա­հայրն էր նշա­նա­վոր գե­ղան­կա­րիչ Գաբ­րիել Գյուր­ջյա­նը։
Ար­դյոք կա՞ նման մի բեռ­նա­տար ՀՀ ԿԳՄՍ-ի ավ­տոտն­տե­սու­թյու­նում։ Կաս­կա­ծում եմ։

Վրեժ Ա­ՌԱ­ՔԵ­ԼՅԱՆ

Աղբյուր՝ Irates.am

Լրահոս
Համո Սահյան. Անձրև Վահագն Դավթյան. Անի Ապահովություն Զրույց «ոչնչի» շուրջ Մահացել է «Ոսկե գլոբուս»-ի կազմակերպիչ Լորենցո Սորիան «Հացի բազմացումը» տեսարանի պատկերագրական դրսևորումը Եղիշե Չարենց․ Մայրամուտներ Պարույր Սևակ․ Անակնկալ հայտնագործություն Երբ փրկությունը սերն է. Լիլյա Մուկուչյանի դերակատարմամբ ներկայացումը կցուցադրվի «Արմմոնո» փառատոնին Քարոզչություն «Առնո Բաբաջանյանը» ոչ թե ախտահանվել, այլ արտաքինից մաքրվել է Վիեննայի օպերան Պլասիդո Դոմինգոյին պարգևատրել է արվեստում ունեցած ներդրման համար Ռազմիկ Դավոյան. Արարչություն Հայաստանում հնչեցին Ալեքսեյ Շորի ստեղծագործությունները Վստահություն Սրբին մեծարելը նրան ընդօրինակելն է Հավատարմություն Հպարտությունն ու խոնարհությունը Արմենուհի Սիսյան․ «Փախուստ ծառերի մոտ» Մհեր Բեժանյան. Հաճույքի թռչուն Էրմիտաժը սկսել է խմբային էքսկուրսիաներ անցկացնել Ֆիլհարմոնիկ նվագախումբը կձայնագրի և կտեսագրի Բեթհովենի բոլոր սիմֆոնիաները Հայ ճարտարապետների ամառային կինոթատրոնը՝ Մոսկվայի «Гараж» ժամանակակից արվեստի կենտրոնում Գթասրտություն Հնագետ Գրիգոր Արեշյանի հուղարկավորությունը տեղի կունենա Երևանի քաղաքային պանթեոնում Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հեռակապով խոսել է Հյուսիսային Ամերիկայի հայոց թեմերի առաջնորդների հետ Սաղմոս ՃԽԱ Հովհաննես Հովհաննիսյան․ Հայ զինվորին Ծաղկաթերթեր Դերասանի մենախոսություն կյանքի իմաստի մասին. «Հեռագիր»-ը ցուցադրվեց «Արմմոնո» փառատոնին Կյանքի արվեստ. Սեռական դաստիարակության խնդիրը Կորյուն Առաքելյան. Բանաստեղծություններ Սամվել Մարգարյան․ Բանաստեղծություններ Մեզ հրամցված է մի չափորոշիչ, որն առանձին անձանց քմահաճույքի արդյունք է. Տեր Սարգիս Netflix-ը «Խոստումը» ֆիլմը ցուցադրելու հեղինակային իրավունք է ստացել Ընտանիք Համո Սահյան. Հորովել Եղիա Տեմիրճիպաշյան. Անգեղն երգ Պառավքարից մինչև Մուրղուզ․․․ Տավուշյան լեգենդներն ու զրույցները Օգոստոսի 1-ից Մոսկվայում վերաբացվում են կինոթատրոնները
website by Sargssyan