USD
EUR
RUB

Պահքի արդիականությանը

 

Մարդու կյանքը լի է վայրիվերումներով․ գտնվելով հոգևոր և նյութական աշխարհների խաչմերուկում, նա փորձում է գտնել իր տեղը, հարմարվել կենցաղի բազմածուփ ծովին, հարմարվելով՝ ուզում է ինչ որ բան փոխել, անել մի քայլ առաջ և այդ առաջընթացով իմաստավորել իր գոյությունը։ Մարդն իր առաջին իսկ քայլերից ձգտում է զարգացման և մինչև իր վերջին շունչը փորձում է իր ներդնումն անել աշխարհի ձևափոխման գործընթացին, իր իսկ ինքնությունն է հուշում նրան նորություն բերել շրջապատին, նորոգել այն, ինչ կա իր շուրջը, այդպիսին է մարդը...

Մարդուն հասկանալու համար իմաստուններից շատերը փորձում էին ընկալման բանալի գտնել նրա հոգևոր և նյութական աշխարհների խաչաձևման մեջ․ փիլիսոփաները հիմնականում մարդու մարմինը դիտարկում էին որպես հոգու բանտ, որից միայն ազատվելով է նա անցնում լիարժեք կեցությանը, ոմանք էլ հաճույքների վայելման մեջ էին տեսնում մարդու ճիշտ գոյությունը, սակայն բոլորն այդպես էլ մնում էին փնտրտուքի ճանապարհին։ Մարդու հոգևոր և նյութական աշխարհների բախման խնդիրը առաջնային հարցերից է քրիստոնեության արշալույսից սկսյալ մինչև այսօր։ Մարդու ներքին պայքարը վիթխարի դեր խաղաց եկեղեցու վարդապետական մտքի զարգացման և քրիստոնեական մարդաբանության կերտման գործընթացում։ Այդ ամենը, անշուշտ, իր արտահայտությունն ունեցավ նաև եկեղեցական համայնքի կենցաղավարության մեջ։ Մայր Եկեղեցին միշտ փորձում էր իր զավակների համար լավագույն պայմաններ ստեղծել Քրիստոսի կողմից հայտնված հավատքի ճշմարտությունները կյանքի կոչելու համար։ Հենց այդ նպատակով եկեղեցական կյանքը վաղ շրջանի խարիզմատիկ վախճանաբանական համայնքից ձևափոխվեց ավելի կանոնական համակարգի՝ իր արտաքին ծիսական և կրոնական-բարեպաշտական դրսևորումներով։ Այդ դրսևորումներից կարևորագույններից մեկը պահեցողությունն է։ Պահքը (սնունդից ամբողջական կամ մասնակի հրաժարումը՝ հանուն հոգևոր զարգացման) Վաղ Եկեղեցում կրում էր ավելի շատ անհատական բնույթ՝ որպես աղոթքը զորացնող և ապաշխարության համար անհարաժեշտ միջոց։ Որպես համայնքային կյանքի ընդհանուր և պարտադիր երևույթ պահեցողությունը հանդես եկավ Դ-Ե դդ, մինչ այդ լինելով պարտադիր միայն Հարության տոնին մկրտվելու համար պատրաստվող երախաների համար։ Սակայն դարերի փորձը ցույց տվեց ընդհանուր պահեցողության կարևորությունը անհատի հոգևոր կյանքը ճիշտ կազմակերպելու համար։ Եկեղեցին բարենպաստ պայմաններ է ստեղծում, որպեսզի յուրաքանչյուր անհատ հնարավորություն ունենա իր հոգևոր ապրումները միախառնել համայնքային փորձառության հետ՝ դառնալով մի մարմին ի Քրիստոս։

Պահեցողության ընթացքը, հատկապես Մեծի Պահոց շրջանը նպատակ ունի օգնել քրիստոնյային՝ վերականգնելու իր հոգու և մարմնի սկզբնական ներդաշնակ վիճակը։ Բանն այն է, որ հոգին ի սկզբանե իշխող դեր ուներ մարդու մեջ, այն կառավարում էր մարմնի «նավը»՝ առաջնորդվելով անաղարտ մտքով և մտքին ենթարկվող զգացական աշխարհով։ Սակայն նախահայրերի մեղանչումից հետո, հոգին կորցրել է իր իշխող դիրքը և մարմնավոր, հողեղեն աշխարհը իշխող դեր զբաղեցրեց մարդու մեջ։ Հետայսու մարդն իր ողջ ներուժը ծախսում է իր նյութական պահանջները բավարարելու համար, ինչի արդյունքում հոգին մնում է կարծես կողոպտված և անտեսված։ Պահեցողությունը նպատակ ունի մարմնավոր ցանկությունների բավարարումը հնարավորինս սահմանափակելով՝ զորացնել հոգին հոգևոր սննդով՝ աղոթքով ու հոգեշահ ընթերցումներով, որպեսզի հնարավորություն տա անհատին ավելի լիարժեքորեն հաղորդակից դառնալու Քրիստոսի կյանքին, մահվանն ու հարությանը։

Անշուշտ, պահեցողության արտաքին ձևերը տարբեր ժամանակաշրջաններում ունեցել են տարբեր ձևեր՝ վանական միջավայրում՝ խստակյաց աղուհացի տեսքով, կամ միայն որոշ բանջարների ճաշակմամբ, աշխարհիկ համայնքներում հիմնականում կենդանական ծագում ունեցող սնունդից հրաժարվելով։ Անշուշտ, պահեցողության արտաքին ձևը կարող է չհամապատասխանել միջնադարյան վանական չափանիշներին և ձևերին․ այսօր շատերի մոտ հարցեր են առաջանում թե՝ արդյո՞ք անհրաժեշտ է, որպեսզի բոլորը նույն կերպ մոտենալ պահեցողությանը, մանավանդ՝ սննդային առումով։ Միանշանակ պատասխան դժվար է տալ, քանզի պահեցողությունը բոլորի համար չէ, այլ՝ յուրաքանչյուրի։ Տարբեր ձևով են պահք պահում առողջն ու հիվանդը, տկարն ու հզորը, մարզիկը, զինվորականը ու վանքում ապրող ճգնավորը, սակայն ամենքի համար մի կարևորագույն գաղափար կա՝ քայլ անել առ Աստված, մարդկային ողջ տկարությամբ և մեղքից ազատվելու փափագով անդադար բախել Տիրոջ ողորմության դուռը։ Պահքը այսօր անհրաժեշտ է մարդուն, Տիրոջ շնորհով ինքն իրեն վերագտնելու համար, Քրիստոսի խաչի ճանապարհին ուղեկից լինելով դառնալու այն, ինչի համար Աստծու Որդին եկավ աշխարհ և կամավոր զոհաբերությամբ պատասխան տվեց դարեդար փոխանցվող առկախ հարցերին․․․

Դավիթ սարկավագ

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Սի՛րտ, ես գլուխս եմ խոնարհում քո դեմ... «Գովք հիմարության» Խաչի ու ցավի մասին Հայտնի թավջութակահար Միշա Մայսկին Երևանում կհնչեցնի Սեն-Սանսի, Բրուխի, Չայկովսկու, Բեթհովենի գործերը «Այլ փրկեա զմեզ ի չարէն» (Մատթ. 6:13) Արցախի ձեռագրական արվեստը՝ Մաշտոցյան Մատենադարանում Հայաստանի Մտավորականների ֆորումը ողջունում է ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի հայտարարությունը Ուրցաձոր Ալ. Սպենդիարյանի 150-ամյակի առիթով կոմպոզիտորի տուն-թանգարանը լուսանկարչական մրցույթ կկազմակերպի «Տետ-ա-տետ». Ֆիլհարմոնիկի երաժիշտները, Անուշ Նիկողոսյանը, «Երևան» քառյակն ու հանդիսատեսը մեկ բեմում «Եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն» (Մատթ. 6:13) «Ճիչը» կտավի վերին անկյունում գրությունն արված է հենց Մունկի կողմից Paramount-ի ֆիլմերը թվային հասանելիություն կունենան էկրան բարձրանալուց 30 օր անց (լուսանկարներ, տեսանյութեր) Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին հայտարարությունը Կ. Ստանիսլավսկու թատրոնը թատերաշրջանը կսկսի «Չ՛սեր» ներկայացմամբ Վան Գոգի՝ 6-9 մլն դոլար գնահատված կտավն առաջին անգամ կցուցադրվի հանրությանը, այնուհետև աճուրդի կհանվի (լուսանկարներ) Տարիների հետ․․․ Արագիլները Հեղինակ-կատարող Վիգեն Հովսեփյանը յուրովի է մեկնաբանել Կոմիտասի «Զուլոն» Կույրի բժշկությունը (Մարկ. 10:46-52, Մատթ. 20:29-34,Ղուկ. 18:35-43) Խոստովանության ուժը Մահացել է բանաստեղծ Լոուրենս Ֆեռլինգետտին «Միշտ գրում եմ այնպես, ինչպես կզրուցեմ ինքս ինձ հետ» Լռությունը Ջութակահար Ֆյոդոր Ռուդին և Պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ. ծրագրում՝ Վիվալդի, Պիացոլա «Խոնարհում հերոսներին» Սուրբ Թեոդորոս զորավարի հիշատակության օր Պահքի արդիականությանը Հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձին վիրավորելու կամ զրպարտելու քրեականացում առաջարկող նախագիծն այդ ձևով ընդունվել չի կարող Շուշիի բոլոր անվանումները՝ հայերեն, թե օտարալեզու, հայկական են «Զայրացկոտ մարդը կռիվ է հարուցում, բայց համբերատարը խաղաղեցնում է այն» (Առակ 15: 18) Հայկական բրենդները միավորվել են հանուն Հայաստանի և Արցախի անտառների վերականգնման Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը «Հարսանեկան երգեր», «Կոմիտասը և իր ժառանգությունը» գրքերով շնորհավորեց Գրքի տոնը Տաղ հայրենի տան Սիամանթո․ Մենախոսություն Մեկնարկում է Բրիտանական ֆիլմերի փառատոնը «Եթե քո աչքն առողջ է, քո ամբողջ մարմինը լուսավոր կլինի» Թումանյանի թանգարանը բացառիկ գրքերի շնորհանդեսով, հետաքրքիր ծրագրերով կնշի գրողի 152-ամյակը Ո՞րն է Աստծուն հնազանդվելու պատճառը Պատմական մանիպուլյացիա՝ ինչպես միշտ
website by Sargssyan