USD
EUR
RUB

Սուրբ Թեոդորոս զորավարի հիշատակության օր

 

Երկու Թեոդորոսներ կան, երկուսն էլ զորավարներ, երկուսն էլ, գրեթե, ժամանակակիցներ և երկուսն էլ նույն ազգությունից, այս իսկ պատճառով և՛ արևելքի և՛ արևմուտքի մեջ հաճախ շփոթել են այս երկու զորավարներին: Այս շփոթությունների և անունների վրա հիմնվելով՝ ոմանք կարծել են, որ Թեոդրոս անունով մեկ զորավար կա, բայց վարքի երկու տարբերակներով:

Բայց քանի որ մեր օրացույցի մեջ հիշատակվում են նույն անունով երկու սրբեր, մենք նույնպես պիտի ներկայացնենք երկու տարբեր Թեոդորոսների պատմությունները:

Առաջինը ներկայանում է որպես երկրորդի մորեղբայրը և օտար վարքագիրների մոտ ծանոթ է «Դյուրոն» մականունով, որը հունարեն նշանակում է «նոր գրանցված» կամ «նորեկ» զինվոր: Հավանաբար այդպես է կոչվել, որովհետև, երբ իրեն առաջարկել են աստիճանի բարձրացում՝ նա մերժել է այն ասելով, որ նախընտրում է Երկնային Թագավորի պարզ զինվոր մնալ, քան թե երկրավոր թագավորի՝ զորավար:

Ծնվել է Ամասյա քաղաքի գյուղերից մեկում՝ քրիստոնյա ընտանիքում: Վաղ հասակում կորցրել է մորը և հոր խնամատարության տակ մեծացել: Մեծացավ որպես առաքինի և ուժեղ երիտասարդ, և այդ շրջանի բանակի հրամանատարը, այս տեսնելով, իր բանակի մեջ վերցրեց նրան: Բուն վիշապասպան Թեոդորոսը հենց ինքն է համարվում և դեպքը հետևյալ կերպ է պատմվում. հերթական ճամփորդության ընթացքում, երբ նա մի գետի մոտ աճած ծառի ստվերում հանգստանում էր, մի հսկա վիշապ օձ նրա վրա հարձակվեց: Թեոդորոսը, վեր ցատկելով, իր սրի հարվածով երկու կես անելով, սատկացրեց դրան:

304թ.-ին հրապարակվեց Դիոկղետիանոսի հալածանքների հրովարտակը: Թեոդորոսը, որպեսզի հաստատի, որ կուռքերի քարից կամ մարմարից լինելը նրանց աստվածներ չի դարձնում, նույն օրը հրկիզեց իր քաղաքի մեհյանները, և կուռքերը փոշիացան: Այս սխրագործության համար դատարան տարվեց և փաստելու համար, որ կռապաշտների պաշտելիքները չեն տարբերվում սովորական մարմարից և որ հիմարություն է անշունչ քարը և մարդու ձեռագործը կուռք՝ աստված, համարելը, խոստովանեց մեհյանների հրկիզելը: Ծանր չարչարանքների ենթարկվելով բանտարկվեց: Բանտում, ձեռքերը և ոտքերը ծանր կապանքների մեջ, չէր դադարում օրհնության սաղմոսներ երգել Աստծուն: Եվ քանի որ նա այրել էր մեհյաննները, ի վերջո, դատավորն էլ այրելու մահավճիռ է կայացնում: Նահատակվեց 306 թ.-ին: Ս. Գրիգոր Նյուսացին մի հրաշալի ներբող ունի գրած այս Թեոդորոսի մասին: Եվ այս Թեոդորոսն է, որ շփոթությամբ «զորավար» անվան տակ մենք տոնում ենք Մեծ Պահքի առաջին շաբաթ օրը:

ԹԵՈԴՈՐՈՍ ՍՏՐԱՏԵԼԱՏ

Այս Թեոդորոսին մի քանի այլ սրբերի հետ, որոնք իրար հետ ոչ մի կապ չունեն, մեր եկեղեցին տոնում է Վարդավառի 7-րդ կիրակիին հաջորդող հինգշաբթի օրը «Թեոդորոս վկա» անվան տակ: Հույները և Լատինները նրան հիշատակում են «Ստրատելատ» անվան տակ, որը նշանակում է զորավար:

Ծնվել է Պոնտոսի Հերակլիա քաղաքում: Լիկիանոս կայսեր օրոք եղել է հռոմեական բանակի զորավար: Այս Լիկիանոսը, թեև Կոստանդիանոսի հետ ստորագրել էր քրիստոնյաների հավատքի ազատ դավանության հրովարտակը, բայց հետագայում մտափոխվել էր և հալածանք էր սկսել քրիստոնյաների դեմ: Լիկիանոսը տեղեկանալով, որ Թեոդորոսը ոչ միայն ինքն է քրիստոնյա այլև շատերին քրիստոնյա է դարձնում, հրամայում է նրան հրաժարվել քրիստոնեությունից և վերադառնալ հին կրոնին: Թեոդորոսը, Աստվածային քաջալերությամբ զորանալով, պատրաստակամություն հայտնեց ամեն տեսակ չարչարանքներին ենթարկվել, քան թե ուրանալ Քրիստոսին: Արջառաջլերով ձաղկեցին նրան, մինչև իսկ նրան ձեռքերից կապեցին և կախեցին խաչափայտից: Թեոդորոսը տոկաց բոլոր չարչարանքներին: Ի վերջո, 319թ.-ին գլխատությամբ արժանացավ մարտիրոսության պսակին:

«Հայազգի Սուրբեր», Շնորհք արքեպս. Գալուստյան, «ԳԱՆՁԱՍԱՐ» մատենաշար, Երևան1997

Արևելահայերենի փոխադրեց՝ Վաչագան սրկ. Դոխոլյանը

Աղբյուր՝ Surbzoravor.am

Լրահոս
Սի՛րտ, ես գլուխս եմ խոնարհում քո դեմ... «Գովք հիմարության» Խաչի ու ցավի մասին Հայտնի թավջութակահար Միշա Մայսկին Երևանում կհնչեցնի Սեն-Սանսի, Բրուխի, Չայկովսկու, Բեթհովենի գործերը «Այլ փրկեա զմեզ ի չարէն» (Մատթ. 6:13) Արցախի ձեռագրական արվեստը՝ Մաշտոցյան Մատենադարանում Հայաստանի Մտավորականների ֆորումը ողջունում է ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի հայտարարությունը Ուրցաձոր Ալ. Սպենդիարյանի 150-ամյակի առիթով կոմպոզիտորի տուն-թանգարանը լուսանկարչական մրցույթ կկազմակերպի «Տետ-ա-տետ». Ֆիլհարմոնիկի երաժիշտները, Անուշ Նիկողոսյանը, «Երևան» քառյակն ու հանդիսատեսը մեկ բեմում «Եւ մի տանիր զմեզ ի փորձութիւն» (Մատթ. 6:13) «Ճիչը» կտավի վերին անկյունում գրությունն արված է հենց Մունկի կողմից Paramount-ի ֆիլմերը թվային հասանելիություն կունենան էկրան բարձրանալուց 30 օր անց (լուսանկարներ, տեսանյութեր) Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին հայտարարությունը Կ. Ստանիսլավսկու թատրոնը թատերաշրջանը կսկսի «Չ՛սեր» ներկայացմամբ Վան Գոգի՝ 6-9 մլն դոլար գնահատված կտավն առաջին անգամ կցուցադրվի հանրությանը, այնուհետև աճուրդի կհանվի (լուսանկարներ) Տարիների հետ․․․ Արագիլները Հեղինակ-կատարող Վիգեն Հովսեփյանը յուրովի է մեկնաբանել Կոմիտասի «Զուլոն» Կույրի բժշկությունը (Մարկ. 10:46-52, Մատթ. 20:29-34,Ղուկ. 18:35-43) Խոստովանության ուժը Մահացել է բանաստեղծ Լոուրենս Ֆեռլինգետտին «Միշտ գրում եմ այնպես, ինչպես կզրուցեմ ինքս ինձ հետ» Լռությունը Ջութակահար Ֆյոդոր Ռուդին և Պետական սիմֆոնիկ նվագախումբ. ծրագրում՝ Վիվալդի, Պիացոլա «Խոնարհում հերոսներին» Սուրբ Թեոդորոս զորավարի հիշատակության օր Պահքի արդիականությանը Հանրային ծառայության մեջ գտնվող անձին վիրավորելու կամ զրպարտելու քրեականացում առաջարկող նախագիծն այդ ձևով ընդունվել չի կարող Շուշիի բոլոր անվանումները՝ հայերեն, թե օտարալեզու, հայկական են «Զայրացկոտ մարդը կռիվ է հարուցում, բայց համբերատարը խաղաղեցնում է այն» (Առակ 15: 18) Հայկական բրենդները միավորվել են հանուն Հայաստանի և Արցախի անտառների վերականգնման Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտը «Հարսանեկան երգեր», «Կոմիտասը և իր ժառանգությունը» գրքերով շնորհավորեց Գրքի տոնը Տաղ հայրենի տան Սիամանթո․ Մենախոսություն Մեկնարկում է Բրիտանական ֆիլմերի փառատոնը «Եթե քո աչքն առողջ է, քո ամբողջ մարմինը լուսավոր կլինի» Թումանյանի թանգարանը բացառիկ գրքերի շնորհանդեսով, հետաքրքիր ծրագրերով կնշի գրողի 152-ամյակը Ո՞րն է Աստծուն հնազանդվելու պատճառը Պատմական մանիպուլյացիա՝ ինչպես միշտ
website by Sargssyan