USD
EUR
RUB

Շենգավիթի պեղումները միտված կլինեն տաճարական համալիրի բացահայտմանը

 

Շենգավիթ վաղ բրոնզեդարյան հնավայր- հուշարձանում 2021-ի սեպտեմբերին կամ հոկտեմբերին պեղումներ կիրականացվեն: Պեղումները միտված կլինեն տաճարական համալիրի բացահայտմանը: «Արմենպրես»-ի թղթակցի հետ զրույցում Շենգավիթի հնագիտական արշավախմբի ղեկավար Հակոբ Սիմոնյանն ասաց՝ համավարակի պատճառով դժվարացել է համագործակցությունն օտարերկրյա արշավախմբերի հետ, սակայն 2022-ի գարնանը կհրատարակվի հայ-ամերիկյան արշավախմբի համատեղ իրականացրած պեղումների արդյունքներն ամփոփող «Շենգավիթ» գիրքը, որում ներառվելու են նաև 2021-ի արդյունքները: «Դա շատ լուրջ գիրք է, որը լույս է տեսնելու ԱՄՆ-ում: Հայերեն տարբերակը կհրատարակվի Երևանում: «Շենգավիթ»-ը հնագիտության վերաբերյալ կարևորագույն գրքերից մեկը կլինի, որը լուրջ նշանակություն կունենա հայ հնագիտության միջազգայնացման գործում»,-շեշտեց հնագետը:

Նա ընդգծեց, որ Շենգավիթը եղել է, կա և կմնա Հայաստանի ամենաառանցքային հուշարձանը: «Շենգավիթի պեղումները բացառիկ են: Նոր պեղումների հիմքն ու նպատակը տաճարական համալիրի բացահայտումն է: Մենք պեղում ենք տաճարի առջևի հրապարակը, իսկ այդ ժամանակաշրջանում տաճարի գոյությունը նշանակում է սոցիալական բարձր կազմակերպված հասարակություն, կրոնական բարդ պատկերացումներ, մի խոսքով՝ այն բոլոր ենթահիմքերը, որոնք կարող են խոսել, եթե չասենք պետական կազմավորումների, ապա գոնե նախապետական շատ բարդ և զարգացած հասարակության մասին, երբ Շենգավիթում ձևավորված է եղել հին արևելյան քաղաք»,-նշեց Սիմոնյանը:

Արշավախմբի ղեկավարը հիշեցրեց, որ Շենգավիթում եղել է շատ զարգացած արդյունաբերություն. եղել են մետաղագործների, երկրագործների, այլ արհեստավորների թաղամասեր: «Չափազանց բարձր մակարդակի է եղել գյուղատնտեսությունը: Միայն մեր պեղած հորերի վերլուծությունը հիմք է տալիս ենթադրելու, որ Շենգավիթում օգտագործել են Հրազդանի ամբողջ գետափնյա տարածքները ընդհուպ մինչև Կարմիր բլուր, և այդտեղից ստացած առատ բերքը օգտագործվել է ոչ միայն Շենգավիթի համար, այլև առևտրի, փոխանակության նպատակով: Շենգավիթում կարողացել են ամբարել մինչև 40 տոննա հացահատիկ: Դա վիթխարի թիվ է: Երբ մի քանի հարյուր կիլոգրամանոց շտեմարաններ են պեղում, ասում են, որ դրանք շատ մեծ նշանակություն ունեն, իսկ Շենգավիթում շտեմարանների թիվը հսկայական է»,-պատմեց մասնագետը:

Սիմոնյանը հայտնեց, որ վերջերս արտերկրում հրատարակվել է մի հոդված, որում ասվում է, որ Շենգավիթում եղել է կշռի միասնական միավոր, ինչը ևս պետականության խորհրդանիշ է: Ըստ նրա՝ Շենգավիթի կշռի միավորները համընկնում են սիրիա-պաղեստինյան աշխարհի կշռի միավորներին:

Հակոբ Սիմոնյանը շեշտեց, որ պեղումները մեծ ֆինանսական ծախսեր են պահանջում, քանի որ նյութերը պետք է մաքրել, դասակարգել, վերականգնել, պատրաստել լուսանկարները, պետք է պետրոգրաֆիկ անալիզներ անել՝ հասկանալու, թե ինչ սկզբունքով է խեցեղենը պատրաստվել, անհրաժեշտ է սպեկտրալ անալիզ կատարել՝ մետաղական գտածոների քիմիական կազմը որոշելու համար:

«Շենգավիթում կան հնագույն ոսկերչական նմուշեր, որոնք ցույց են տալիս, որ Շենգավիթում եղել է նաև ոսկերչական արվեստ, որը կարող էր ձևավորվել միայն պետական հովանավորությամբ գործող արհեստանոցներում, եթե ոչ պետական, ապա տաճարական, իշխանական հովանավորությամբ գործող արհեստանոցներում»,-ասաց հնագետը:

Անդրադառնալով 2020-ին իրականացված պեղումների արդյունքներին՝ նա տեղեկացրեց, որ հիմնականում հայտնաբերվել են խեցեղենի հսկայական բեկորներ՝ ծածկված հողի, կրի շերտով: Հազարավոր բեկորներ լվացվել են, հիմա դասակարգման աշխատանքներն են իրականացվում: Այն գտածոները, որոնք արժեքավոր են, կառանձնացվեն, իսկ որոնք ոչ, նորից կթաղվեն հուշարձանի տարածքում:

«Հայտնաբերվել են զենքի տեսակներ, վանակատից պատրաստված մետասլաքներ, արձանիկներ, քարերից գործիքներ: Մեր ամերիկյան գործընկերների վկայությամբ Շենգավիթը քարե գործիքների քանակով գերազանցում է իրենց հայտնի հուշարձաններից շատ-շատերը: Հայտնաբերված գտածոներից կքաղվի ամբողջ ինֆորմացիան: Կարևոր է խեցեղենի գույնը, ձևը, տեսակը և այլն: Դա հսկայական աշխատանք է, որը կարող է տարիներ տևել, բայց մենք կունենանք ամբողջական պատկեր Շենգավիթի խեցեգործության մասին»,-եզրափակեց Հակոբ Սիմոնյանը:

Անժելա Համբարձումյան

Աղբյուր՝ 168.am

Լրահոս
Մենանվագ Կամերային երգչախումբը սկավառակի շնորհանդես-համերգով ներկայացրեց Էդգար Հովհաննիսյանի խմբերգերը Ավարտվեց «Երաժշտություն հանուն ապագայի» կրթաթոշակառուների համերգաշարը Օգնելով ուրիշին՝ օգնում ես ինքդ քեզ «Արցախյան կամուրջներ». Թումանյանի թանգարանում կբացվի Զոհրաբ Ըռքոյանի լուսանկարների ցուցահանդեսը Christie's աճուրդում վաճառվել են Վան Գոգի, Շագալի, Պիկասոյի և այլ հայտնի նկարիչների գործերը Նոր ցուցադրություն` Գեղագիտության ազգային կենտրոնի թանգարանում Նկարիչ Վազգեն Քալայջյանի երեսուն տարվա աշխատանքները կցուցադրվեն նորաբաց «Լաթիթյուդ» պատկերասրահում Մայիսի 18-ին հայաստանյան և արցախյան 113 մշակութային կազմակերպության մուտքն անվճար է Քրիստոսի բարի մշակը. Մովսես Տաթևացի Պեղումների արդյունքում Արտաշատում բաղնիքներ, պալատներ և հռոմեական ակվեդուկ է հայտնաբերվել Խաչատրյանի անվան մրցույթին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել աշխարհի 27 երկրի դիրիժոր Չծուլանալ, չհուսահատվել, միայն հավատալ Ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի եզակի էսքիզները ներկայացված են «Քարի ձայնն ու բույրը» ցուցահանդեսում ՀՀ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի ծննդյան օրն է Ո՞վ է մերձավորը 106 տարեկանում կյանքից հեռացել է աշխարհի ամենատարեց գործող դերասանը Կառլովի Վարիի կինոփառատոնը հետաձգել են օգոստոսի վերջին «Կաֆկայի երազը» ընդգրկվել է Հելսինկիիում կայանալիք անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի ծրագրում Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել ՌԴ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Բաղդասարովին Աղոթքը ջանք է պահանջում Ժողովրդական արվեստի կրքոտ սիրահարը. ազնիվ, հայրենասեր ու սկզբունքային. այսպիսին էր գեղանկարիչը Վահան Արծրունին «Կոմիտաս. տասը հայտնություն» համերգ կունենա Վարդապետի թանգարան-ինստիտուտում Sotheby's-ն աճուրդի է հանել Վասիլի Կանդինսկիի` 25-35 մլն դոլար գնահատվող կտավը Ազգային գրադարանը ներկայացրեց Շուշիի տպարաններում հրատարակված հետաքրքիր գրքերն ու ամսագրերը Կհնչեն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և Երվանդ Երկանյանի ստեղծագործությունները Ա Պետրոս 3:17 Արա Հուսիկ․ Սաղմոսներ Արցախի հայոց ժառանգությունը վտանգված է. Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինը ահազանգում է Օպերային թատրոնի բեմ կբարձրանա Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» ներկայացումը «Չգիտե՞ք, որ Աստծու տաճար եք» Հայ հեղինակները ներկայացվել են Եվրոպական Միության գրական մրցանակի Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով կմեկնարկի Էդվարդ Միրզոյանի անվան մրցույթը Աղոթքի արտաքին սովորույթը Հայկ Կազազյանի, Վահագն Պապյանի մասնակցությամբ համերգով մեկնարկեց Հայ կոմպոզիտորական արվեստի փառատոնը Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը Թամարայի հոգու հետ» կտավը Երևանից կտարվի Մոսկվա Ձայնը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը «Նարեկ» համույթը «44» պարային ներկայացմամբ արվեստասերներին կպատմի 44-օրյա պատերազմի մասին
website by Sargssyan