USD
EUR
RUB

Հաղթանակն ընդամենը հետաձգվել է․ Նանե

 

Խ­տա­ցած պա­հե­րի, օ­րե­րի մեջ ա­մեն բան տե­սանք, բայց ա­մե­նա­սար­սա­փե­լին, ա­մե­նավ­տան­գավորն ու գետ­նող ծու­ղա­կը սուտն էր՝ մեզ ան­գի­տութ­յան թմբի­րի մեջ պա­հած սու­տը: ­Բայց զար­մա­նա­լի չէ, ո­րով­հետև բո­լորն էլ՝ պայ­մա­նա­գիրն ու գրիչ­ներն ան­համ­բեր ի­րենց ձեռ­քե­րում պա­հած բո­լոր կող­մերն էլ լավ գի­տեին հա­յի ո­գին և­ ու­ժը, և ­գի­տեին նաև, որ միայն զար­տու­ղի ճա­նա­պարհ­նե­րով էր հնա­րա­վոր նրան հաղ­թել: ­Պետք էր, որ ժո­ղո­վուր­դը չխան­գա­րեր նրանց ի­րենց գործն ա­նել, պետք էր այդ քնա­բեր սու­տը, որ երբ արթ­նա­նանք, ար­դեն ուշ լի­նի: Եվ ա­հա հան­կարծ արթ­նա­ցանք միան­գա­մայն այլ ի­րա­կա­նութ­յան մեջ, ի­րա­կա­նութ­յան, որն ա­մե­նա­չար ե­րա­զից ան­գամ ավելին է: Արթ­նա­ցանք պարտ­ված, ջախ­ջախ­ված, Ար­ցա­խը գրե­թե կորց­րած, ­Հա­յաս­տա­նի ա­պա­գան վտանգ­ված, մեր լույ­սի պես հրաշք տղա­նե­րը հա­նուն ծրագր­ված պար­տութ­յան զոհ­ված, գե­րե­վար­ված, բախ­տի քմա­հա­ճույ­քին հանձն­ված…
­Բայց արթ­նա­ցանք և…. ապ­րել է պետք: Ապ­րել այլևս գո­յատ­ևութ­յան նոր մո­տե­ցում­նե­րով, սե­փա­կան ու­նե­ցածն ու թան­կը փայ­փա­յե­լու, չար աչ­քից պա­հե­լու նոր կա­նոն­նե­րով, նոր խել­քով, որ­տեղ հա­յը միայն վեր­ջում չէ խե­լոք: Այլ ելք չու­նենք, ան­փույթ լի­նե­լու և դ­րա հետ­ևանք­նե­րը շտկե­լու ո՛չ ժա­մա­նակ, ո՛չ էլ այլևս ուժ և ­պա­շար ու­նենք: Ա­մեն պահն ու քայ­լը յոթն ան­գամ յոթ հարկ է չա­փել:
­Բայց ա­մե­նա­կար­ևո­րը չկոտր­վելն է: Ե­թե կոտր­վե­ցինք, ա՛յ դա ար­դեն կլի­նի ի­րա­կան պար­տութ­յուն, մեծ պար­տութ­յուն: Իսկ այս մե­կը պար­զա­պես ան­ցու­մա­յին մի վի­ճակ հա­մա­րենք, թուրք խու­ժա­նի հետ մեր մեծ կռվի մի փու­լը միայն, որ­տեղ ա­մեն բան էլ կա­րող էր լի­նել՝ ընկ­նել էլ, բարձ­րա­նալ էլ, դա­վա­ճա­նութ­յուն էլ: Այս աշ­նան բե­րա­ծը մի այլ ա­շուն թե գա­րուն ան­հետք կտա­նի մի օր: ­Սա­կայն նաև անհ­րա­ժեշտ է ապ­րածն այս որ­պես ան­բա­ժան դաս վերց­նել, որ­պես դաս սեր­տել ու չկորց­նել այն եր­բեք: ­Մեզ հենց այդ դա­սեր վերց­նելն է պա­կա­սում, ճիշտ հաշ­վար­կը, զգո­նութ­յու­նը, թե չէ մեզ հաղ­թել չէր լի­նի… եր­բե՛ք: ­Մեր զին­վո­րը պարտ­վել չգի­տի, պարտ­վում են միշտ սե­ղան­նե­րի շուրջ հայ­րե­նի­քը որ­պես «տա­րածք» դնող­նե­րը և ­հե­տո այդ պար­տութ­յու­նը շան­թի պես պայ­թեց­նում մեր գլխին:
Ադր­բե­ջա­նը մի քիչ ուշ, մի քիչ դժվար, բայց պա­հի դա­սը լավ հաս­կա­ցավ ու կյանք դարձ­րեց: ­Պատ­կե­րաց­նո՞ւմ եք, թե ինչ էր այդ սնա­պարծ, ոչն­չից փու­չի­կի պես փչված ու պե­տութ­յուն դար­ձա­ծը զգում, երբ չա­փե­րով, մարդ­կա­յին թվով, կար­գա­վի­ճա­կով ան­հաշ­վե­լի ան­գամ ի­րեն զի­ջող Ար­ցա­խը եր­կու ան­գամ պար­տութ­յան մատ­նեց ի­րեն: Ար­դեն եր­կու և ­կես տաս­նամ­յա­կից ա­վե­լի նա ապ­րում էր այդ վի­րա­վոր գա­զա­նի վի­ճա­կը և ­պատ­րաստ­վում: Չ­կոտր­վեց, ըն­դա­մե­նը սկսեց հա­մա­ռո­րեն պատ­րաստ­վել: ­Քա­ռօր­յան ևս­ այս նույն սցե­նարն ու­ներ, բայց հաշ­վար­կը մի փոքր սխալ դուրս ե­կավ, հայ զին­վո­րի կո­րովն ու ո­գին թե­րագ­նա­հատ­վել էին: ­Հայ զին­վո­րի, ով «ցա­վին ան­տեղ­յակ, դա­վին ան­տեղ­յակ», հաշ­վի չառ­նե­լով պար­տութ­յան հա­մար լավ «պատ­րաստ­ված» սահ­մա­նը, կռվեց ու ա­ռաջ էր գնա­լու, ե­թե ժա­մա­նա­կին չկանգ­նեց­նեին: Այդ փոր­ձը բա­վա­կան ե­ղավ, որ թշնա­մին ար­դեն մի քա­նի պե­տութ­յան հետ կռվի դուրս գա­լու պատ­րաս­տութ­յուն տես­ներ:
Իսկ մեզ սկսե­ցին պատ­րաս­տել խա­ղա­ղութ­յան, հա­մա­կե­ցութ­յան, գլո­բա­լիզ­մի ազ­գա­դավ գա­ղա­փար­նե­րով բթա­նա­լուն: ­Դա ար­վում է ար­դեն վա­ղուց, և՛ երկ­րի ղե­կա­վար­նե­րը, և՛ բա­զում հա­սա­րա­կա­կան կամ այլ կազ­մա­կեր­պութ­յուն­ներ, դրսի գու­մար­նե­րի դի­մաց, վա­ղուց են գոր­ծում որ­պես աշ­խար­հա­յին դա­վե­րի զին­վոր­ներ: ­Բայց այս նո­րերն ա­վե­լի մեծ թա­փով լծվե­ցին գոր­ծի: ­Հա­վա­տա­ցեք, սա դեռ վա­տա­գույ­նը չէ, ե­թե այս կռի­վը մի քա­նի տա­րի անց լի­ներ, երբ այդ գա­ղա­փար­նե­րով սնված, հա­յի հիմ­քե­րը՝ հա­վա­տը, ար­ժեք­նե­րը կորց­րած նոր սե­րուն­դը կանգ­ներ սահ­մա­նին՝ ա­վե­լին կկորց­նեինք:
­Սե­փա­կան ար­ժեք­նե­րից զուրկ ժո­ղո­վուրդն այլևս ազգ չէ, ան­դեմ, ան­հատ­նե­րի մի խումբ է, ո­րին կոր­ծա­նե­լը ի­րե­նից խնդիր չի ներ­կա­յաց­նում: Ա­հա ին­չու գլո­բա­լիս­տա­կան գա­ղա­փա­րա­խո­սութ­յամբ ան­հա­տի, շեղ­ված փոք­րա­մաս­նութ­յան ի­րա­վունք­նե­րը գե­րա­կայ­վե­ցին մե­ծա­մաս­նութ­յան, ազ­գի ի­րա­վուք­նե­րի նկատ­մամբ: Ան­հատն ա­ռանձ­նաց­վեց, կար­ևոր­վեց այն աս­տի­ճա­նի, որ …մնաց մե­նակ: Ա­ռանց պար­տա­կա­նութ­յուն­նե­րի, միայն ուռ­ճաց­ված ի­րա­վունք­նե­րով ե­րես ա­ռած ան­հատ­ներն այլևս ան­պաշտ­պան են: Եվ ե­թե չկան ազ­գա­յին գա­ղա­փար­ներ, ներ­սից էլ նյու­թա­պաշ­տութ­յան բա­ցիլն է կրծում՝ ա­ռա­ջարկ­վող գու­մար­նե­րի դի­մաց այ­լոց դեմ գոր­ծե­լը, ա­վե­լի պարզ՝ ազ­գի և ­մարդ­կութ­յան դա­վա­ճան դառ­նա­լը, սո­վո­րա­կան հա­ջող­ված գոր­ծարք կամ հաշ­վարկ է:
Ու աշ­խար­հի և ­մարդ­կութ­յան չա­րիք գլո­բա­լիզմն ան­հե­ռան­կար, անծ­րա­գիր, կա­շառ­վող ղե­կա­վար­նե­րով, ան­հատ­նե­րով երկր­նե­րին դռնբաց, ոտ­նա­տա­կի աս­պա­րեզ դարձ­րեց: Եվ­րո­պան այլևս մի­րաժ է, ա­մեն պահ ցնդե­լու պատ­րաստ մի­րաժ, և­ ե­թե այդ ժո­ղո­վուրդ­նե­րը ուշ­քի չգան, նրանք մոտ ա­պա­գա­յում այլևս չեն լի­նի ի­րենց երկր­նե­րի տե­րե­րը: Այդ երկր­նե­րը՝ հսկա­յա­կան պարտ­քե­րով, մահ­մե­դա­կան հա­մալ­րու­մով, բա­րո­յազրկ­ված բնիկ­նե­րով ա­մե­նա­շա­տը մի քա­նի քայլ կա­րող են դեռ գցել, այն էլ միայն գլո­բա­լիզ­մի ծրագ­րե­րին և ­շա­հին հա­մըն­թաց: Այդ խա­ղաղ-խա­ղաղ ապ­րող, քա­ղա­քա­կիրթ երկր­նե­րը պարտ­վել են ա­ռանց պա­տե­րազ­մի՝ ներ­սի դա­վե­րի արդ­յուն­քում:
Ի՞նչ կա­րող է ա­նել սահ­մա­նին կանգ­նած զին­վո­րը, երբ թշնա­մին երկ­րի ներ­սում նրա հիմ­նա­քա­րերն է հատ-հատ փոր­ձում տա­պա­լել:
­Մենք ևս­ ա­մե­նա­կար­ևոր վտանգ­նե­րի նկատ­մամբ կույր ե­ղանք, ծույլ ե­ղանք, «գաղջ» ե­ղանք, վախ­կոտ ե­ղանք, ու պտղա­քա­ղը իր դա­ռը պտուղ­նե­րով ան­խու­սա­փե­լի էր: ­Մինչ­դեռ պետք չէր աշ­խար­հա­յին, գլո­բալ բա­ռե­րից այդ­պես սար­սա­փել. դրանց ետ­ևում ըն­դա­մե­նը աշ­խար­հա­կալ գա­ղա­փար­նե­րով հի­վանդ­նե­րի մի խումբ է, որն ա­ռանց հա­մա­կիր­նե­րի, բա­նող ու­ժի՝ ո­չինչ է: Ոչ միայն մենք, ողջ մարդ­կութ­յու­նը ի­րեն կոր­ծա­նող ու­ժի դեմ դուրս գա­լու խնդիր ու­նի: Ո­րով­հետև նրան ոչն­չաց­նե­լու ծրա­գիրն ար­դեն ողջ թա­փով է մո­լո­րա­կով մեկ ծա­վալ­վել՝ պա­տե­րազմ­ներ, «բնա­կան ա­ղետ­ներ», հա­մա­վա­րակ­ներ, ո­րոնց հա­մար մե­ղադր­վում են լա­բո­րա­տո­րիա­նե­րում չարչրկ­ված խեղճ չղջիկ­նե­րը (կո­րո­նա­վի­րուսն ի՞նչ է՝ նոր վի­րուս­ներ են մեզ խոս­տա­նում): Եվ մարդ­կութ­յու­նը գո­յատ­ևութ­յան հա­մար պետք է ի վեր­ջո գոր­ծի անց­նի կամ գո­նե արթ­նա­նա քնից:
Եվ մենք էլ՝ ե­ղա­ծի հետ չհաշտ­վե­լով, հա­վա­քենք մեզ, ձգենք մեր գո­տի­նե­րը և ­շա­րու­նա­կենք մեր չվեր­ջա­ցած կռի­վը լո­կալ՝ տե­սա­նե­լի և գ­լո­բալ՝ ան­տե­սա­նե­լի թշնա­մի­նե­րի դեմ միա­ժա­մա­նակ, ո­րով­հետև ապ­րե­լու ենք, պետք է ապ­րենք և ­հաղ­թենք: ­Հաղ­թա­նակն ըն­դա­մե­նը հե­տաձգ­վել է…

Աղբյուր՝ Grakantert.am

Լրահոս
Մենանվագ Կամերային երգչախումբը սկավառակի շնորհանդես-համերգով ներկայացրեց Էդգար Հովհաննիսյանի խմբերգերը Ավարտվեց «Երաժշտություն հանուն ապագայի» կրթաթոշակառուների համերգաշարը Օգնելով ուրիշին՝ օգնում ես ինքդ քեզ «Արցախյան կամուրջներ». Թումանյանի թանգարանում կբացվի Զոհրաբ Ըռքոյանի լուսանկարների ցուցահանդեսը Christie's աճուրդում վաճառվել են Վան Գոգի, Շագալի, Պիկասոյի և այլ հայտնի նկարիչների գործերը Նոր ցուցադրություն` Գեղագիտության ազգային կենտրոնի թանգարանում Նկարիչ Վազգեն Քալայջյանի երեսուն տարվա աշխատանքները կցուցադրվեն նորաբաց «Լաթիթյուդ» պատկերասրահում Մայիսի 18-ին հայաստանյան և արցախյան 113 մշակութային կազմակերպության մուտքն անվճար է Քրիստոսի բարի մշակը. Մովսես Տաթևացի Պեղումների արդյունքում Արտաշատում բաղնիքներ, պալատներ և հռոմեական ակվեդուկ է հայտնաբերվել Խաչատրյանի անվան մրցույթին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել աշխարհի 27 երկրի դիրիժոր Չծուլանալ, չհուսահատվել, միայն հավատալ Ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի եզակի էսքիզները ներկայացված են «Քարի ձայնն ու բույրը» ցուցահանդեսում ՀՀ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի ծննդյան օրն է Ո՞վ է մերձավորը 106 տարեկանում կյանքից հեռացել է աշխարհի ամենատարեց գործող դերասանը Կառլովի Վարիի կինոփառատոնը հետաձգել են օգոստոսի վերջին «Կաֆկայի երազը» ընդգրկվել է Հելսինկիիում կայանալիք անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի ծրագրում Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել ՌԴ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Բաղդասարովին Աղոթքը ջանք է պահանջում Ժողովրդական արվեստի կրքոտ սիրահարը. ազնիվ, հայրենասեր ու սկզբունքային. այսպիսին էր գեղանկարիչը Վահան Արծրունին «Կոմիտաս. տասը հայտնություն» համերգ կունենա Վարդապետի թանգարան-ինստիտուտում Sotheby's-ն աճուրդի է հանել Վասիլի Կանդինսկիի` 25-35 մլն դոլար գնահատվող կտավը Ազգային գրադարանը ներկայացրեց Շուշիի տպարաններում հրատարակված հետաքրքիր գրքերն ու ամսագրերը Կհնչեն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և Երվանդ Երկանյանի ստեղծագործությունները Ա Պետրոս 3:17 Արա Հուսիկ․ Սաղմոսներ Արցախի հայոց ժառանգությունը վտանգված է. Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինը ահազանգում է Օպերային թատրոնի բեմ կբարձրանա Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» ներկայացումը «Չգիտե՞ք, որ Աստծու տաճար եք» Հայ հեղինակները ներկայացվել են Եվրոպական Միության գրական մրցանակի Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով կմեկնարկի Էդվարդ Միրզոյանի անվան մրցույթը Աղոթքի արտաքին սովորույթը Հայկ Կազազյանի, Վահագն Պապյանի մասնակցությամբ համերգով մեկնարկեց Հայ կոմպոզիտորական արվեստի փառատոնը Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը Թամարայի հոգու հետ» կտավը Երևանից կտարվի Մոսկվա Ձայնը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը «Նարեկ» համույթը «44» պարային ներկայացմամբ արվեստասերներին կպատմի 44-օրյա պատերազմի մասին
website by Sargssyan