USD
EUR
RUB

Արցունքախառն ծափողջույններ. Վերածննդի խորհուրդը՝ Ավետարանչականի բեմում

 

ԵՐԵՎԱՆ, 1 ՄԱՅԻՍԻ, ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ/ԱՐՄԵՆՊՐԵՍ: «Կուզենայի այս աշխարհում տեսնել մի ուժ, որ կարողանար բնաջնջել ցեղն այս…

Առանց հացի ու ջրի աքսորեցեք նրանց դեպի անապատ: Հրկիզեցեք նրանց տներն ու եկեղեցիները: Ապա տեսեք՝ ինչպես պիտի խնդան, երգեն ու աղոթեն կրկին: Զի նրանցից երկուսը մի որեւէ տեղ այս աշխարհում երբ հանդիպեն իրարու, տեսեք՝ ինչպես պիտի կերտեն մի նոր Հայաստան…»:

Վիլյամ ՍԱՐՈՅԱՆ 

Հանճարեղ գրողի այս տողերը, որ իմաստուն մտահղացմամբ զարդարում էին ներկայացման հրավիրատոմսի դարձերեսը, թատերասերին արդեն իսկ հուշում էին ապրիլյան այս օրերին բնորոշ թեմատիկան՝ եղեռն, արյունոտ ճակատագրեր, վերհառնումի զորեղ ոգի… Այդպես էլ կար իրականում. ապրիլի 29-ին Ամերիկայի Հայ Ավետարանչական ընկերակցության Հայաստանյայց Ավետարանական եկեղեցու «Հայասա» թատերախումբը ընկերակցության կենտրոնի բեմում ներկայացրեց Ռիչարդ Կալինովսկու «Հրեշը լուսնի վրա» պիեսի հիման վրա ստեղծված «Վերածնունդ» թատերախաղը:

Առաջին տեսարաններից թեթեւընթաց թվացող գործողություններին հաջորդելու էին հայ մարդու խոր ու ողբերգական ճակատագրերի բացահայտումները, եւ երբեմն-երբեմն թեթեւակի ժպտացող հանդիսատեսն առավել քան լրջանալու էր՝ ասես սեփական մաշկի վրա զգալով եղեռնատես ու հրաշքով մազապուրծ երկու հերոսների՝ Սեդայի եւ Արամի հոգեկան տառապանքները: Նրանք երկուսն էլ, հիրավի, հրաշքով էին փրկվել յաթաղանից. Սեդան փրկվել էր մանկահասակ երեխա լինելու պայմանով: Սակայն սոսկալի իրողությունների պատկերները հայելանում են նրա աչքերում՝ իրենց տանը տեղի ունեցած նախճիրից հետո, երբ բակ է դուրս գալիս, լվացքի պարանին, մոր փռած շորերի փոխարեն, իր մերձավորների գլուխներն է տեսնում՝ կախված նույն պարանից: Սեդայի կերպարը մարմնավորած շնորհառատ դերասանուհի Արաքսյա Մելիքյանին շահեկանորեն հաջողվում է բախել ակնդիրի սրտի դռները, ներթափանցել հոգու խորքը եւ խորապես հուզել նրան: Անցյալի վերհուշի պահերին դերասանուհու դիմախաղը ցնցող տպավորություն է թողնում. նա մորթված իր հարազատների երբեւէ չմարող ձայներն է լսում ու փշաքաղվում, սահմռկում, քարանում…

Եղեռնապուրծ է նաեւ ներկայացման մյուս հերոսը՝ Արամ Թովմասյանը (դերակատար՝ Սմբատ Ստեփանյան), որը, ճակատագրի բերումով, հանդիպել է իր բախտակցին՝ Սեդային: Նա նույնպես հրաշքով է փրկվել՝ թաքնվելով գորգերի տակ, այնուհետեւ հագնելով աղջկա շորեր: Հարյուրավոր հայ մանկանց ճակատագիր: Կորցրել է բոլոր հարազատներին՝ որպես մասունք ունենալով գլխատված հարազատների միակ լուսանկարը եւ հայրական վերարկուն: Սրբազան մասունք է այն ու անձեռնմխելի: Եղեռնազարկ երկու վշտահալած անհատները եւ նրանց կյանքում պատահականորեն հայտնված Վիսենտե անունով 10-12 տարեկան երեխան, որը կարծես թե վերաիմաստավորում է ամուսինների ապրած կյանքը, խորհրդանշում են մի ողջ ազգի ողբերգությունն ու նրա վերհառնումի ոգին: Վերհառնումի խորունկ խորհուրդ՝ ընդամենը երեք տաղանդավոր դերասանների (այո, նաեւ Վիսենտեի դերակատար երեխայի՝ Հայկ Հովհաննիսյանի «հասուն» խաղն էր այդպիսին…): Եվ որքա՛ն վարպետորեն է հայի սարոյանական բնութագրումին ներդաշնակել իր ասելիքը պիեսի սցենարի հեղինակ եւ թատերախմբի գեղարվեստական ղեկավար Նունե Աբրահամյանը: Ինչպիսի՛ ճշմարիտ բխեցում՝ «զարմանալի ազգ ենք՝ մեռնում ենք ու հառնում, մեռնում ենք ու վերակենդանանում…»: Այդպես է, քանզի մեր նահատակ ապուպապերի ձայները երբեւէ չեն մարել ու չեն մարելու հայ սերունդների սրտերում: Եվ քանզի դեռ անանց վրեժ ունենք առնելու…

Հավելենք, որ չափազանց տպավորիչ է ներկայացման ավարտական տեսարանը. երբ ծերունի լուսանկարիչ Վիսենտեն (դերակատար՝ Արա Գեւորգյան) լուսանկարվելու է հրավիրում վերածնված ընտանիքին եւ խնդրում ու վերստին հորդորում ժպտալ նկարվելու պահին, հերոսների դեմքերը անզգայանում են, փորձում են անսալ նկարչին, սակայն ոչ մի կերպ չի ստացվում: Ջանում են, ու չի ստացվում. այդ պահին նրանց հայացքներում եղեռնազարկ իրենց հարազատներն էին, արյունոտ տեսարաններն ու համազգային արհավիրքը… Նաեւ նահատակ հայրերի ու պապերի՝ սրտեր ալեկոծող կանչը…

Իսկ վարագույրի իջնելուց առաջ թատերասերներից շատերի աչքերում արցունքի կաթիլներ ցոլացին: Ցավի ու մորմոքի, հիացումի ու գնահատանքի խորհուրդ ունեցող արցունքներ… Ասել է թե՝ սիրված դերասաններն ասել էին իրենց խոսքը եւ ասել էին վարպետորեն… Ուստի մենք էլ շնորհակալության խոսք ասենք ու շնորհավորենք խորը ու տպավորիչ բեմական խոսուն այս «կտավն» արարողներին: Եվ դա ճիշտ ու տեղին կլինի…

Հակոբ ՍՐԱՊՅԱՆ

Լրահոս
Մենանվագ Կամերային երգչախումբը սկավառակի շնորհանդես-համերգով ներկայացրեց Էդգար Հովհաննիսյանի խմբերգերը Ավարտվեց «Երաժշտություն հանուն ապագայի» կրթաթոշակառուների համերգաշարը Օգնելով ուրիշին՝ օգնում ես ինքդ քեզ «Արցախյան կամուրջներ». Թումանյանի թանգարանում կբացվի Զոհրաբ Ըռքոյանի լուսանկարների ցուցահանդեսը Christie's աճուրդում վաճառվել են Վան Գոգի, Շագալի, Պիկասոյի և այլ հայտնի նկարիչների գործերը Նոր ցուցադրություն` Գեղագիտության ազգային կենտրոնի թանգարանում Նկարիչ Վազգեն Քալայջյանի երեսուն տարվա աշխատանքները կցուցադրվեն նորաբաց «Լաթիթյուդ» պատկերասրահում Մայիսի 18-ին հայաստանյան և արցախյան 113 մշակութային կազմակերպության մուտքն անվճար է Քրիստոսի բարի մշակը. Մովսես Տաթևացի Պեղումների արդյունքում Արտաշատում բաղնիքներ, պալատներ և հռոմեական ակվեդուկ է հայտնաբերվել Խաչատրյանի անվան մրցույթին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել աշխարհի 27 երկրի դիրիժոր Չծուլանալ, չհուսահատվել, միայն հավատալ Ճարտարապետ Հովհաննես Մարգարյանի եզակի էսքիզները ներկայացված են «Քարի ձայնն ու բույրը» ցուցահանդեսում ՀՀ ժողովրդական արտիստ, կոմպոզիտոր Էդվարդ Միրզոյանի ծննդյան օրն է Ո՞վ է մերձավորը 106 տարեկանում կյանքից հեռացել է աշխարհի ամենատարեց գործող դերասանը Կառլովի Վարիի կինոփառատոնը հետաձգել են օգոստոսի վերջին «Կաֆկայի երազը» ընդգրկվել է Հելսինկիիում կայանալիք անիմացիոն ֆիլմերի միջազգային փառատոնի ծրագրում Մոսկվայում վերջին հրաժեշտն են տվել ՌԴ ժողովրդական արտիստ Միխայիլ Բաղդասարովին Աղոթքը ջանք է պահանջում Ժողովրդական արվեստի կրքոտ սիրահարը. ազնիվ, հայրենասեր ու սկզբունքային. այսպիսին էր գեղանկարիչը Վահան Արծրունին «Կոմիտաս. տասը հայտնություն» համերգ կունենա Վարդապետի թանգարան-ինստիտուտում Sotheby's-ն աճուրդի է հանել Վասիլի Կանդինսկիի` 25-35 մլն դոլար գնահատվող կտավը Ազգային գրադարանը ներկայացրեց Շուշիի տպարաններում հրատարակված հետաքրքիր գրքերն ու ամսագրերը Կհնչեն Ալեքսանդր Սպենդիարյանի և Երվանդ Երկանյանի ստեղծագործությունները Ա Պետրոս 3:17 Արա Հուսիկ․ Սաղմոսներ Արցախի հայոց ժառանգությունը վտանգված է. Մայր Աթոռ Ս. Էջմիածինը ահազանգում է Օպերային թատրոնի բեմ կբարձրանա Ռուջերո Լեոնկավալոյի «Պայացներ» ներկայացումը «Չգիտե՞ք, որ Աստծու տաճար եք» Հայ հեղինակները ներկայացվել են Եվրոպական Միության գրական մրցանակի Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի համերգով կմեկնարկի Էդվարդ Միրզոյանի անվան մրցույթը Աղոթքի արտաքին սովորույթը Հայկ Կազազյանի, Վահագն Պապյանի մասնակցությամբ համերգով մեկնարկեց Հայ կոմպոզիտորական արվեստի փառատոնը Վրուբելի «Դևը և հրեշտակը Թամարայի հոգու հետ» կտավը Երևանից կտարվի Մոսկվա Ձայնը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը Տուն-թանգարանի այցելուները հնարավորություն կունենան տեսնելու Արամ Խաչատրյանի հետմահու դիմակը «Նարեկ» համույթը «44» պարային ներկայացմամբ արվեստասերներին կպատմի 44-օրյա պատերազմի մասին
website by Sargssyan