USD
EUR
RUB

88-ամյա օպերային թատրոնի` «Պայացների» հերթական պրեմիերան

 

Ալ. Սպենդիարյանի անվան օպերայի եւ բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնում օրերս կայացավ Լոնկավալոյի «Պայացներ» օպերային բեմադրության պրեմիերան, բեմադրող դիրիժորն է Մկրտիչ Բաբաջանյանը, ռեժիսորը՝ Ռուբեն Քոչարը։

88-ամյա օպերային թատրոնում այս ներկայացումը առաջին անգամ 1935թ. հատվածաբար ներկայացրել էր բեմադրող դրիժոր Միքայել Թավրիզյանը եւ ռեժիսոր Ալեքսանդր Կարատովը։ Ամբողջական բեմադրությունն իրականացրել են 1937թ., բեմադրող դիրիժոր Գեւորգ Յաղուբյանը եւ ռեժիսոր Արշակ Բուրջալյանը, այնուհետեւ 1944թ. Գրիգոր Վարժապետյանն ու Իվան Վոլչեկը, 1960-ին՝ Հակոբ Ոսկանյանը եւ Արաքսյա Անանյանը, իսկ 1976թ.՝ Լեւոն Աբրահամյանն ու Յուրի Դավթյանը։

Երրորդ հանրապետության տարիներին՝ 1996թ., համաշխարհային օպերային գրականության այս գլուխգործոցին անդրադարձավ ռեժիսոր Տիգրան Լեւոնյանը, բեմադրող դիրիժորն էր Մկրտիչ Բաբաջանյանը։ Ի դեպ, այդ ժամանակ «Առավոտը» գրել է. «Պայացների» երեւանյան նոր «մարմնավորումը» ցուցադրեց Տիգրան Լեւոնյանի ռեժիսորական, երգչական, դերասանական հնարավորությունների ներուժը, ցոլացրեց հայոց օպերային թատրոնի նախորդ կուտակումները…»։

Օպերայի այս բեմադրությունը, եթե համեմատենք լեւոնյանական ռեժիսուրայի հետ, թեեւ արվեստում համեմատություն անցկացնելը այնքան էլ ճիշտ չէ, ապա կարող ենք փաստել, որ օրերս ներկայացրած բեմադրությունը նույնպես կուռ է իր դրամատիկ կառուցվածքով, կոլորիտով, կենդանի ու դինամիկ ներկայացված մարդկային երեք շերտերի՝ իտալական փոքրիկ գավառական քաղաքի բնակիչների, նրանց հյուրախաղերի այցելած պայացների եւ վերջինների ցուցադրած կատակերգության հերոսների ներքին սերտ ու փոխկապակցված խաղով։

«Պայացները» իր լիբրետոյով «թատրոն է թատրոնում», որի գլխավոր կերպարը՝ Կանիոն, նախկինում փառքի արժանացած դերասան է, հիմա արդեն թափառաշրջիկ թատերախմբի դերասանապետ։ Նրա կյանքի նեղ արահետի միակ ուրախությունը կինն է՝ երիտասարդ գնչուհի Նեդդան է, որին դերասանապետը թատերախումբ է բերել փողոցից։ Բայց Նեդդան երախտագիտությունից առավել ձգտում է ազատության ու սիրահարվում է Սիլվիոյին։ Նեդդայի սիրուն արժանանալու երազ է փայփայում նույն թատերախմբի դերասան, կիսախեւ Տոնիոն, որի սերը վիրավորանքից հետո վերածվում է նույնքան բուռն ու անզուսպ ատելության՝ հասնելով մատնության։ … Վերջիվերջո Կանիոն դանակահարում է ըմբոստացած Նեդդային, սպանում նաեւ նրան օգնության հասած Սիլվիոյին:

Ժամանակին մեզ հետ զրույցում օպերայի ողբերգական ավարտի առիթով Տիգրան Լեւոնյանը ասել էր. «Այս չքնաղ աշխարհում, որն ի վերուստ կոչված է լինել մարդկային ներդաշնակ հասարակության հեքիաթային դրախտավայր, իր երջանկությունն ու հեքիաթը որոնող մարդ արարածը ապերջանիկ է, դատապարտված անմարդկային վշտերի ու հավիտենական մենության։ Սա բնորոշ է ոչ միայն անհատներին, այլեւ, ցավոք, պետություններին, մեր դեպքում՝ հիշենք եղեռնը…»։

Մեզ հետ զրույցում բեմադրող դիրիժոր Մկրտիչ Բաբաջանյանը, որն այսօր թատրոնի գեղարվեստական ղեկավարի տեղակալն է, հիշեց, թե ինչպես էր Տիգրան Լեւոնյանը ամբողջովին տրվել ներկայացման ռեժիսորական աշխատանքներին. «Առանց չափազանցության նշեմ, որ նա երգչախմբի (գլխավոր խմբավար՝ Հրաչ Բորյան) յուրաքանչյուր անդամի հետ էր աշխատանք տանում, փաստելով, որ իր համար գլխավոր կերպարներից զատ, առանց չափազանցության, հանդիսականի դերում հանդես եկող յուրաքանչյուր արտիստ նույնպես գլխավոր կերպար»։ Համաձայնելով մեր դիտարկմանը, որ Քոչարի բեմադրությունը կուռ է իր դրամատիկ կառուցվածքով, ինչպես Լեւոնյանինը, կտրուկ անցում կատարեց մեներգիչներին. «Այս օպերայում Կանիոն (տենոր Հովհաննես Այվազյան), Նեդդան (սոպրանո Նունե Բադալյան), Տոնիոն (բարիտոն Գեորգի Առաքելյան), Սիլվիոն (բարիտոն Առնոլդ Քոչարյան), Առլեկինը (տենոր Գրիգոր Աբրահամյան) պարզապես հիանալի էին իրենց ներկայացրած կերպարներում, յուրաքանչյուրի դերը պահանջում է բազմաշերտ ու նրբին արտիստի ներքին, հոգեբանական-հուզական կարողություններ, որոնք այնքան բարդ արտահայտվում են բարձրարվեստ խաղի, ձայնի միջոցով»։ Մենք էլ հավելենք, որ Կանիոյի դերերգի գագաթնակետը հանդիսացող «Ծիծաղիր, պայաց» հանրահայտ արիոզոն, որն, ի դեպ, սիրված է նույնիսկ ոչ օպերասեր հասարակության կողմից, փայլուն մեկնաբանեց Հովհաննես Այվազյանը։

Զրույցի ընթացքում Մկրտիչ Բաբաջանյանը, հավանաբար համեստությունից ելնելով, գովեստի խոսք չհղեց նվագախմբի հասցեին, ինչի պակասը լրացնենք մենք։ Նվագախումբը գլխավոր կոնցերտմայստեր Գայանե Աբրահամյանի եւ դիրիժոր Մկրտիչ Բաբաջանյանի ղեկավարությամբ միաձուլվել էր բեմում ընթացող գործողություններին՝ իրավացիորեն դառնալով գլխավոր կերպարներից մեկը, համահունչ մեկնաբանելով մեղեդային գծի ողջ դրամատիզմը։

 

Տեղեկացնենք նաեւ, որ մասնագետները «Պայացներ» օպերան դասում են հաճախ չհանդիպող տեսակի՝ կատակերգություն ողբերգության մեջ կամ օպերա՝ օպերային բեմում, ինչը ներկայացնում է երաժշտական-թատերական դրամայի տարբեր որակներ։ Անշուշտ, ներկայացման հաջողությունը ապահովել են նաեւ նկարիչ Ավետիս Բարսեղյանը, խորեոգրաֆ Ռուբեն Մուրադյանը, լուսային ձեւավորող Սամվել Մալերյանը։

Սամվել ԴԱՆԻԵԼՅԱՆ

Աղբյուր՝ Aravot.am

Լրահոս
Հովհաննես Գառնեցու մասին Մահացել է ճարտարապետ, նկարիչ Ֆրիդոն Ասլանյանը Կոնսերվատորիայի ուսանողները հանդես կգան Ֆրանսիայի ազգային տոնին նվիրված համերգով Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կամերային համերգաշարի շրջանակում կհնչեն Ֆրանց Շուբերտի գործերը Վերականգնվում են «Անվերջության ժապավեն» և «Արձագանք» մոնումենտալ քանդակները Տաճարն Աստծու տունն է «Ճախրուկ» փառատոնը կատարումներով կզարդարեն Արտո Թունչբոյաջյանը և Armenian Navy Band խումբը Մահացել է հայտնի դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանը Տիգրանակերտի դեպքում ադրբեջանցիները չգիտեն՝ մեզ ինչի մեջ մեղադրեն. Համլետ Պետրոսյան «Բայց դուք, եղբարք, մի ձանձրանաք բարիք գործելուց» Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը բարձր մակարդակով է ելույթ ունեցել Ռավեննայի փառատոնին «Բաբաջանյանը Երևանում»՝ հուլիսի 3-9-ը Աստծու գոյությունը, մաս 3-րդ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը 2021-ին կանցկացվի հոկտեմբերին «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը 2021-ին կանցկացվի հոկտեմբերին ԳԱԿ-ը հայտարարում է «Գագիկ Հարությունյան. մոռացումի անսպասելի գեղեցկությունը» ցուցադրության բացման մասին Ջեյմի Լի Քյորտիսը Վենետիկի փառատոնի «Ոսկե առյուծ» մրցանակ կստանա կինեմատոգրաֆում ներդրած ավանդի համար Իտալիայում մեկնարկել են Հայաստանի պետական կամերային երգչախմբի փորձերը Կրքերի մասին Վահագն Դավթյան․ Քարե քնքշանք ԱԺ-ն ընդունեց կինեմատոգրաֆիայի ոլորտը կանոնակարգող նոր օրենքը Հայկական հանդերձի գունեղ ու զարմանալի ավանդույթները՝ «Դրվագներ ինքնության. Տարազ» ցուցահանդեսում Ռազմիկ Դավոյան. Իմ ձայնը անմարմին, անգլուխ... Միքայել Միրզոյանի անվան երաժշտական դպրոցն ամփոփիչ համերգ է տվել Նարեկ Հախնազարյանը Սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ կներկայացնի իրեն նվիրված կոնցերտը Սպենդիարյանի 150-ամյակին լույս է տեսել «Ալմաստ» օպերային նվիրված Գեորգի Բուդաղյանի գիրքը Լիվերպուլի պատմական հատվածը կարող է զրկվի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակից Ռուսական արվեստի թանգարանում կբացվի «Որոնելով գեղեցիկը։ Միխայիլ Վռուբել» ցուցահանդեսը Որ մեր սրտերը չխռովվեն, որ չվախենանք․ կայունացման ուղին «Դարի գողությունը» բացահայտվել է. Հունաստանի ոստիկանությունը հայտնաբերել է 9 տարի առաջ գողացված Պիկասոյի և Մոնդրիանի կտավները Համազգային թատրոնը փոխեց չեխովյան փառատոնի իմիջը.«Փափլիկը» ներկայացումը արժանացել է բարձր գնահատականի «Երևանյան հեռանկարներ» փառատոնի առաջին համերգին ելույթ կունենա Իտալիայից ՀՀ ժամանած դաշնակահար Մայա Օհանյանը Աստծու սերը միտքը ուղղում է դեպի սիրտ Խաբվածները Համո Սահյան․ Կածանն ինձ տաներ... Գրիգոր Տատինցյանի «փախուստը» դեպի վառ իրականություն Գրատպության թանգարանի առաջին առցանց հավաքածուն հասանելի կլինի Google Arts & Culture հարթակում «Նովելի իշխան» Գրիգոր Զոհրապի ծննդյան 160-ամյակն է Շուշին 1902թ. օգոստոսին, Բ մաս Աղոթքը դառնում է սրտաբուխ, երբ միտքն իջնում է սիրտ
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan