USD
EUR
RUB

Այնթապի ազգային հայկանուշյան վարժարան

 

1877 թ. այնթապահայերի Թաղական խորհուրդը Նիկողոս աղայի գլխավորությամբ նախկին Կիլիկիո գիշերօթիկ վարժարանի տեղում հիմնեց նոր իգական վարժարան: Այն կոչվեց «Ազգային Հայկանուշյան» և դարձավ տեղի հայության կողմից հիմնված առաջին իգական կրթական հաստատությունը: Վարժարանի հանդիսավոր բացումը` Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Մկրտիչ Ա Քեֆսիզյանի օրհնությամբ՝ տեղի է ունեցել 1878 թ. մարտի 1-ին:

Վարժարանի առաջին տեսուչը եղել է Արմենակ վարժապետ Բաղդասարյանը` պաշտոնավարելով մինչև 1885 թ.: 1901-1915 թթ. ընթացքում վարժարանի տնօրինությունը ստանձնել է վերջինիս շրջանավարտ, 1892-1896 թթ. Կոստանդնուպոլսի «Դպրոցասիրաց ընկերության» վարժուհիանոցում վերապատրաստված Մարիամ Ալաճաճյանը` հայտնի նաև «Մարիամ վարժուհի» անվամբ: Առաջին ուսուցիչները եղել են Հակոբջան Գյովշենյանն ու Հոռոմ Իսկենտերյանը, եղել են նաև հրավիրյալ ուսուցիչներ` Եղսա վարժուհի, Հռիփսիմե Միսիրյան, Մարիամ Պաղտոյան, Հռիփսիմե Բաղդասարյան:

Հիմնադրման պահին վարժարանն ունեցել է 120 սան` գործելով որպես «ծաղկոց», սակայն շուտով աշակերտուհիների թիվն աճել է` հասնելով 500-ի, իսկ «ծաղկոցը» վերածվել է վեցամյա ամբողջական ծրագրով բարձրագույն նախակրթարանի: Դասավանդվել են հայոց լեզու (աշխարհաբար և գրաբար), օսմաներեն և անգլերեն լեզուներ, կրոնի պատմություն, հայոց, օսմանյան և ընդհանուր պատմություններ, աշխարհագրություն, բնական գիտություններ, առտնին տնտեսություն, գծագրություն, գեղագրություն, երաժշտություն, ձեռագործ և այլ առարկաներ:

1882 թ. վարժարանը տվել է իր առաջին շրջանավարտները: Վերջիններիս ջանքերով, ինչպես նաև տնօրեն Արմենակ Բաղդասարյանի և Տեր Եղիշե քահանա Քիլիսյանի աջակցությամբ հիմնվել է «Հռիփսիմյաց պարզասիրաց ընկերություն»-ը, որը շուրջ 10 տարի` մինչև 1892 թ., միջոցներ է հայթայթել` ամեն կերպ փորձելով օժանդակել վարժարանի գործունեությանը՝ միաժամանակ իրականացնելով լուսավորչական-դաստիարակչական գործունեություն:

1915 թ. հայերի տեղահանությունից հետո Ազգային Հայկանուշյան վարժարանը դադարեց գործել:

1918 թ. հոկտեմբերի 30-ին կնքված Մուդրոսի զինադադարից հետո, երբ թուրքական զորքերը թողեցին Կիլիկիան, Այնթապ վերադարձան 1915 թ. քաղաքից տարագրված հայերի մի մասը (շուրջ 10 000) և սեբաստահայ գաղթականները (շուրջ 8000)։ Այնթապահայությունը՝ Ազգային միության նախագահ Տեր Ներսես ավագ քահանա Թավուգճյանի նախաձեռնությամբ փորձեց վերականգնել ընդհատված ազգային-մշակութային կյանքը, այդ թվում նաև Ազգային Հայկանուշյան վարժարանի գործունեությունը: Հատուկ աշխատանքներ տարվեցին վարժարանների վերաբացման և ուսումնական ծրագրերի մշակման ուղղությամբ: 1919 թ., սակայն, ազգայնական-քեմալական նոր շարժման ծավալումը լիովին խաթարեց վերսկսված գործը:

1921 թ. հոկտեմբերի 20-ին Անկարայում ստորագրված ֆրանս-թուրքական համաձայնագրով Կիլիկիան (բացառությամբ՝ Ալեքսանդրետի սանջակի) անցավ Թուրքիային, ինչի հետևանքով տարհանվող ֆրանսիական զորքերի հետ քաղաքը ստիպված լքեց նաև հայ բնակչությունը: Այնթապը վերջնականապես հայաթափվեց։

Պատրաստեց՝

Սեդա ՊԱՐՍԱՄՅԱՆԸ

Աղբյուր՝ Qahana.am

Լրահոս
Հովհաննես Գառնեցու մասին Մահացել է ճարտարապետ, նկարիչ Ֆրիդոն Ասլանյանը Կոնսերվատորիայի ուսանողները հանդես կգան Ֆրանսիայի ազգային տոնին նվիրված համերգով Ֆիլհարմոնիկ նվագախմբի կամերային համերգաշարի շրջանակում կհնչեն Ֆրանց Շուբերտի գործերը Վերականգնվում են «Անվերջության ժապավեն» և «Արձագանք» մոնումենտալ քանդակները Տաճարն Աստծու տունն է «Ճախրուկ» փառատոնը կատարումներով կզարդարեն Արտո Թունչբոյաջյանը և Armenian Navy Band խումբը Մահացել է հայտնի դուդուկահար Ջիվան Գասպարյանը Տիգրանակերտի դեպքում ադրբեջանցիները չգիտեն՝ մեզ ինչի մեջ մեղադրեն. Համլետ Պետրոսյան «Բայց դուք, եղբարք, մի ձանձրանաք բարիք գործելուց» Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը բարձր մակարդակով է ելույթ ունեցել Ռավեննայի փառատոնին «Բաբաջանյանը Երևանում»՝ հուլիսի 3-9-ը Աստծու գոյությունը, մաս 3-րդ «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը 2021-ին կանցկացվի հոկտեմբերին «Ոսկե ծիրան» կինոփառատոնը 2021-ին կանցկացվի հոկտեմբերին ԳԱԿ-ը հայտարարում է «Գագիկ Հարությունյան. մոռացումի անսպասելի գեղեցկությունը» ցուցադրության բացման մասին Ջեյմի Լի Քյորտիսը Վենետիկի փառատոնի «Ոսկե առյուծ» մրցանակ կստանա կինեմատոգրաֆում ներդրած ավանդի համար Իտալիայում մեկնարկել են Հայաստանի պետական կամերային երգչախմբի փորձերը Կրքերի մասին Վահագն Դավթյան․ Քարե քնքշանք ԱԺ-ն ընդունեց կինեմատոգրաֆիայի ոլորտը կանոնակարգող նոր օրենքը Հայկական հանդերձի գունեղ ու զարմանալի ավանդույթները՝ «Դրվագներ ինքնության. Տարազ» ցուցահանդեսում Ռազմիկ Դավոյան. Իմ ձայնը անմարմին, անգլուխ... Միքայել Միրզոյանի անվան երաժշտական դպրոցն ամփոփիչ համերգ է տվել Նարեկ Հախնազարյանը Սիմֆոնիկ նվագախմբի հետ կներկայացնի իրեն նվիրված կոնցերտը Սպենդիարյանի 150-ամյակին լույս է տեսել «Ալմաստ» օպերային նվիրված Գեորգի Բուդաղյանի գիրքը Լիվերպուլի պատմական հատվածը կարող է զրկվի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության կարգավիճակից Ռուսական արվեստի թանգարանում կբացվի «Որոնելով գեղեցիկը։ Միխայիլ Վռուբել» ցուցահանդեսը Որ մեր սրտերը չխռովվեն, որ չվախենանք․ կայունացման ուղին «Դարի գողությունը» բացահայտվել է. Հունաստանի ոստիկանությունը հայտնաբերել է 9 տարի առաջ գողացված Պիկասոյի և Մոնդրիանի կտավները Համազգային թատրոնը փոխեց չեխովյան փառատոնի իմիջը.«Փափլիկը» ներկայացումը արժանացել է բարձր գնահատականի «Երևանյան հեռանկարներ» փառատոնի առաջին համերգին ելույթ կունենա Իտալիայից ՀՀ ժամանած դաշնակահար Մայա Օհանյանը Աստծու սերը միտքը ուղղում է դեպի սիրտ Խաբվածները Համո Սահյան․ Կածանն ինձ տաներ... Գրիգոր Տատինցյանի «փախուստը» դեպի վառ իրականություն Գրատպության թանգարանի առաջին առցանց հավաքածուն հասանելի կլինի Google Arts & Culture հարթակում «Նովելի իշխան» Գրիգոր Զոհրապի ծննդյան 160-ամյակն է Շուշին 1902թ. օգոստոսին, Բ մաս Աղոթքը դառնում է սրտաբուխ, երբ միտքն իջնում է սիրտ
Ամենաընթերցված
website by Sargssyan